Sanskrit

36 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9

    सो ऽन्वेषमाणः कौन्तेयान्पाञ्चाल्यो जनमेजय

    शंकरेण वरो दत्तः प्रीतेन च महात्मना

    स निष्फलः स्यान्न तु मे इति प्रामाण्यम् आगतः

    मया कर्तव्यम् अधुना दुष्करं लक्ष्यवेधनम्

    इति निश्चित्य मनसा कारितं लक्ष्यम् उत्तमम्

    दृढं धनुर् अनायम्यं कारयामास भारत

    वैय्याघ्रपद्यसोग्रं वै सृञ्जयस्य महीपतेः

    तद्धनुः किंधुरं नाम देवदत्तम् उपानयत्

    आयसी तस्य ज्या चासीत्प्रतिबद्धा महाबला

    न तु ज्यां प्रसहेद् अन्यां तद्धनुःप्रवरं महत्

    so 'nveṣamāṇaḥ kaunteyānpāñcālyo janamejaya

    śaṃkareṇa varo dattaḥ prītena ca mahātmanā

    sa niṣphalaḥ syānna tu me iti prāmāṇyam āgataḥ

    mayā kartavyam adhunā duṣkaraṃ lakṣyavedhanam

    iti niścitya manasā kāritaṃ lakṣyam uttamam

    dṛḍhaṃ dhanur anāyamyaṃ kārayāmāsa bhārata

    vaiyyāghrapadyasograṃ vai sṛñjayasya mahīpateḥ

    taddhanuḥ kiṃdhuraṃ nāma devadattam upānayat

    āyasī tasya jyā cāsītpratibaddhā mahābalā

    na tu jyāṃ prasahed anyāṃ taddhanuḥpravaraṃ mahat

  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13

    ऋषयश्च महात्मानः स्वयंवरदिदृक्षया

    यादवा वासुदेवेन सार्धम् अन्धकवृष्णयः

    राजानो राजपुत्राश्च युवानो मृष्टकुण्डलाः

    नानाजनपदाधीशा यज्वानो भूरिदक्षिणाः

    मनोज्ञरूपलावण्या महेन्द्रसमविक्रमाः

    क्रोधेन चाग्निसदृशाः क्षमया पृथिवीसमाः

    स्थैर्ये मेरुसमा धीराः सूर्यवैश्वानरोपमाः

    पृथिव्यां ये च राजान ऋषयश्च तपोधनाः

    बालवृद्धान् ऋते सर्वे महीपालाः समागताः

    त्रयस्त्रिंशत्सुराः सर्वे विमानैर्व्योम्नि निष्ठिताः

    दुर्योधनपुरोगाश्च सकर्णाः कुरवो नृप

    ṛṣayaśca mahātmānaḥ svayaṃvaradidṛkṣayā

    yādavā vāsudevena sārdham andhakavṛṣṇayaḥ

    rājāno rājaputrāśca yuvāno mṛṣṭakuṇḍalāḥ

    nānājanapadādhīśā yajvāno bhūridakṣiṇāḥ

    manojñarūpalāvaṇyā mahendrasamavikramāḥ

    krodhena cāgnisadṛśāḥ kṣamayā pṛthivīsamāḥ

    sthairye merusamā dhīrāḥ sūryavaiśvānaropamāḥ

    pṛthivyāṃ ye ca rājāna ṛṣayaśca tapodhanāḥ

    bālavṛddhān ṛte sarve mahīpālāḥ samāgatāḥ

    trayastriṃśatsurāḥ sarve vimānairvyomni niṣṭhitāḥ

    duryodhanapurogāśca sakarṇāḥ kuravo nṛpa

  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29

    वर्तमाने समाजे तु रमणीये ऽह्नि षोडशे

    मैत्रे मुहूर्ते तत्तस्या राजदाराः पुराविदः

    पुत्रवत्यः सुवसनाः प्रतिकर्मोपचक्रमुः

    स्वर्णपात्रं च कौशेयं दूर्वासिद्ध्यर्थसंयुतम्

    निधाय तैलं स्नानार्थं निन्युर्बाला हरिप्रियाः

    लोध्रकल्कहृताभ्यङ्गतैलं कालेयचन्दनम्

    चतुष्काभिमुखीं निन्युर् अभिषेकाय योषितः

    वैडूर्यमणिपीठेषु निविष्टां द्रौपदीं तदा

    सतूर्यं स्नापयांचक्रुः स्वर्णकुम्भस्थितैर्जलैः

    तां निवृत्ताभिषेकां च दुकूलद्वयधारिणीम्

    निन्युर्मणिस्तम्भयुतां वेदीं वै सुपरिष्कृताम्

    निवेश्य प्राङ्मुखीं हृष्टां विस्मिताक्षाः प्रसाधिकाः

    केनानुकारणेनेमाम् इत्यन्योन्यं व्यलोकयन्

    धूपोष्मणा च केशानाम् आर्द्रभावं व्यपोहयन्

    बबन्धुर् अस्या धम्मिल्लं माल्यैः सुरभिगन्धिभिः

    दूर्वामधूकरचितं माल्यं तस्या ददुः करे

    चक्रुश्च कृष्णागरुणा पत्रभङ्गं कुचद्वये

    रेजे सा चक्रवाकाङ्का स्वर्णदीर्घसरिद्वरा

    अलकैः कुटिलैस्तस्या मुखं विकसितं बभौ

    आसक्तभृङ्गं कुसुमं शशिबिम्बं जिगाय तत्

    कालाञ्जनं नयनयोर् आचारार्थं समादधुः

    भूषणै रत्नखचितैर् अलंचक्रुर्यथोचितम्

    माता च तस्याः पृषती हरितालमनःशिलाम्

    अङ्गुलीभ्याम् उपादाय तिलकं विदधे मुखे

    अलंकृतां वधूं दृष्ट्वा योषितो मुदम् आययुः

    माता न मुमुदे तस्याः पतिः कीदृग्भविष्यति

    सौविदल्लाः समागम्य द्रुपदस्याज्ञया ततः

    एनाम् आरोपयामासुः करिणीं कुथभूषिताम्

    ततो ऽवाद्यन्त वाद्यानि मङ्गलानि दिवि स्पृशन्

    विलासिनीजनश्चापि प्रवरं करिणीशतम्

    माङ्गल्यगीतं गायन्त्यः पार्श्वयोर् उभयोर्ययुः

    जनापहरणे यत्ताः प्रतिहार्यः पुरो ययुः

    कोलाहलो महान् आसीत्तस्मिन्पुरवरे तदा

    धृष्टद्युम्नो ययावग्रे हयम् आरुह्य भारत

    द्रुपदो रङ्गदेशे तु बलेन महता युतः

    तस्थौ व्यूह्य महानीकं पालितं दृढधन्विभिः

    तस्यां वराङ्ग्याम् आयन्त्यां मञ्चस्था नृपसत्तमाः

    तां दृष्ट्वा मन्मथाविष्टा विलासान्विदधुः किल

    कश्चिद् अभ्रामयद्भूयः कमलं सुमनोहरम्

    लोलपत्रं चलद्भृङ्गं परिवेष्टितकेसरम्

    कश्चिद्विलासी गलितं लग्नम् अङ्गदकोटिभिः

    प्रालम्बम् अकरोद् अंसे साचीकृतमुखाम्बुजम्

    लिलेख पीठं पादेन हैमं तिर्यङ्मुखत्विषा

    केतकीदलम् अन्यो ऽपि प्रियं कर्णविभूषणम्

    नखाग्रैः पाटयामास कुशालेखविशारदैः

    कश्चित्कमलशोणेन नखेन स्वस्तिपाणिना

    रत्नाङ्गुलीयप्रभया विद्वान् अक्षान् अवासृजत्

    यथाभा तस्य विमला स्वस्थानाच्चलिता तथा

    कश्चिद्व्यापारयामास कररत्नाङ्गुलीयकम्

    भूयान् एवंविधांस्तत्र द्रौपदी कमलेक्षणा

    नीलोत्पलमयं देशं कुर्वाणेवावलोकयत्

    आप्लुताङ्गी सुवसना सर्वाभरणभूषिता

    vartamāne samāje tu ramaṇīye 'hni ṣoḍaśe

    maitre muhūrte tattasyā rājadārāḥ purāvidaḥ

    putravatyaḥ suvasanāḥ pratikarmopacakramuḥ

    svarṇapātraṃ ca kauśeyaṃ dūrvāsiddhyarthasaṃyutam

    nidhāya tailaṃ snānārthaṃ ninyurbālā haripriyāḥ

    lodhrakalkahṛtābhyaṅgatailaṃ kāleyacandanam

    catuṣkābhimukhīṃ ninyur abhiṣekāya yoṣitaḥ

    vaiḍūryamaṇipīṭheṣu niviṣṭāṃ draupadīṃ tadā

    satūryaṃ snāpayāṃcakruḥ svarṇakumbhasthitairjalaiḥ

    tāṃ nivṛttābhiṣekāṃ ca dukūladvayadhāriṇīm

    ninyurmaṇistambhayutāṃ vedīṃ vai supariṣkṛtām

    niveśya prāṅmukhīṃ hṛṣṭāṃ vismitākṣāḥ prasādhikāḥ

    kenānukāraṇenemām ityanyonyaṃ vyalokayan

    dhūpoṣmaṇā ca keśānām ārdrabhāvaṃ vyapohayan

    babandhur asyā dhammillaṃ mālyaiḥ surabhigandhibhiḥ

    dūrvāmadhūkaracitaṃ mālyaṃ tasyā daduḥ kare

    cakruśca kṛṣṇāgaruṇā patrabhaṅgaṃ kucadvaye

    reje sā cakravākāṅkā svarṇadīrghasaridvarā

    alakaiḥ kuṭilaistasyā mukhaṃ vikasitaṃ babhau

    āsaktabhṛṅgaṃ kusumaṃ śaśibimbaṃ jigāya tat

    kālāñjanaṃ nayanayor ācārārthaṃ samādadhuḥ

    bhūṣaṇai ratnakhacitair alaṃcakruryathocitam

    mātā ca tasyāḥ pṛṣatī haritālamanaḥśilām

    aṅgulībhyām upādāya tilakaṃ vidadhe mukhe

    alaṃkṛtāṃ vadhūṃ dṛṣṭvā yoṣito mudam āyayuḥ

    mātā na mumude tasyāḥ patiḥ kīdṛgbhaviṣyati

    sauvidallāḥ samāgamya drupadasyājñayā tataḥ

    enām āropayāmāsuḥ kariṇīṃ kuthabhūṣitām

    tato 'vādyanta vādyāni maṅgalāni divi spṛśan

    vilāsinījanaścāpi pravaraṃ kariṇīśatam

    māṅgalyagītaṃ gāyantyaḥ pārśvayor ubhayoryayuḥ

    janāpaharaṇe yattāḥ pratihāryaḥ puro yayuḥ

    kolāhalo mahān āsīttasminpuravare tadā

    dhṛṣṭadyumno yayāvagre hayam āruhya bhārata

    drupado raṅgadeśe tu balena mahatā yutaḥ

    tasthau vyūhya mahānīkaṃ pālitaṃ dṛḍhadhanvibhiḥ

    tasyāṃ varāṅgyām āyantyāṃ mañcasthā nṛpasattamāḥ

    tāṃ dṛṣṭvā manmathāviṣṭā vilāsānvidadhuḥ kila

    kaścid abhrāmayadbhūyaḥ kamalaṃ sumanoharam

    lolapatraṃ caladbhṛṅgaṃ pariveṣṭitakesaram

    kaścidvilāsī galitaṃ lagnam aṅgadakoṭibhiḥ

    prālambam akarod aṃse sācīkṛtamukhāmbujam

    lilekha pīṭhaṃ pādena haimaṃ tiryaṅmukhatviṣā

    ketakīdalam anyo 'pi priyaṃ karṇavibhūṣaṇam

    nakhāgraiḥ pāṭayāmāsa kuśālekhaviśāradaiḥ

    kaścitkamalaśoṇena nakhena svastipāṇinā

    ratnāṅgulīyaprabhayā vidvān akṣān avāsṛjat

    yathābhā tasya vimalā svasthānāccalitā tathā

    kaścidvyāpārayāmāsa kararatnāṅgulīyakam

    bhūyān evaṃvidhāṃstatra draupadī kamalekṣaṇā

    nīlotpalamayaṃ deśaṃ kurvāṇevāvalokayat

    āplutāṅgī suvasanā sarvābharaṇabhūṣitā

  30. 30