25 shlokas
- 1
सूत उवाच
ततस्तस्मिन्द्विजश्रेष्ठ समुदीर्णे तथाविधे
गरुत्मान्पक्षिराट्तूर्णं सम्प्राप्तो विबुधान्प्रति
sūta uvāca
tatastasmindvijaśreṣṭha samudīrṇe tathāvidhe
garutmānpakṣirāṭtūrṇaṃ samprāpto vibudhānprati
- 2
तं दृष्ट्वातिबलं चैव प्राकम्पन्त समन्ततः
परस्परं च प्रत्यघ्नन्सर्वप्रहरणान्यपि
taṃ dṛṣṭvātibalaṃ caiva prākampanta samantataḥ
parasparaṃ ca pratyaghnansarvapraharaṇānyapi
- 3
तत्र चासीद् अमेयात्मा विद्युदग्निसमप्रभः
भौवनः सुमहावीर्यः सोमस्य परिरक्षिता
tatra cāsīd ameyātmā vidyudagnisamaprabhaḥ
bhauvanaḥ sumahāvīryaḥ somasya parirakṣitā
- 4
स तेन पतगेन्द्रेण पक्षतुण्डनखैः क्षतः
मुहूर्तम् अतुलं युद्धं कृत्वा विनिहतो युधि
sa tena patagendreṇa pakṣatuṇḍanakhaiḥ kṣataḥ
muhūrtam atulaṃ yuddhaṃ kṛtvā vinihato yudhi
- 5
रजश्चोद्धूय सुमहत्पक्षवातेन खेचरः
कृत्वा लोकान्निरालोकांस्तेन देवान् अवाकिरत्
rajaścoddhūya sumahatpakṣavātena khecaraḥ
kṛtvā lokānnirālokāṃstena devān avākirat
- 6
तेनावकीर्णा रजसा देवा मोहम् उपागमन्
न चैनं ददृशुश्छन्ना रजसामृतरक्षिणः
tenāvakīrṇā rajasā devā moham upāgaman
na cainaṃ dadṛśuśchannā rajasāmṛtarakṣiṇaḥ
- 7
एवं संलोडयामास गरुडस्त्रिदिवालयम्
पक्षतुण्डप्रहारैश्च देवान्स विददार ह
evaṃ saṃloḍayāmāsa garuḍastridivālayam
pakṣatuṇḍaprahāraiśca devānsa vidadāra ha
- 8
ततो देवः सहस्राक्षस्तूर्णं वायुम् अचोदयत्
विक्षिपेमां रजोवृष्टिं तवैतत्कर्म मारुत
tato devaḥ sahasrākṣastūrṇaṃ vāyum acodayat
vikṣipemāṃ rajovṛṣṭiṃ tavaitatkarma māruta
- 9
अथ वायुर् अपोवाह तद्रजस्तरसा बली
ततो वितिमिरे जाते देवाः शकुनिम् आर्दयन्
atha vāyur apovāha tadrajastarasā balī
tato vitimire jāte devāḥ śakunim ārdayan
- 10
ननाद चोच्चैर्बलवान्महामेघरवः खगः
वध्यमानः सुरगणैः सर्वभूतानि भीषयन्
उत्पपात महावीर्यः पक्षिराट्परवीरहा
nanāda coccairbalavānmahāmegharavaḥ khagaḥ
vadhyamānaḥ suragaṇaiḥ sarvabhūtāni bhīṣayan
utpapāta mahāvīryaḥ pakṣirāṭparavīrahā
- 11
तम् उत्पत्यान्तरिक्षस्थं देवानाम् उपरि स्थितम्
वर्मिणो विबुधाः सर्वे नानाशस्त्रैर् अवाकिरन्
tam utpatyāntarikṣasthaṃ devānām upari sthitam
varmiṇo vibudhāḥ sarve nānāśastrair avākiran
- 12
पट्टिशैः परिघैः शूलैर्गदाभिश्च सवासवाः
क्षुरान्तैर्ज्वलितैश्चापि चक्रैर् आदित्यरूपिभिः
paṭṭiśaiḥ parighaiḥ śūlairgadābhiśca savāsavāḥ
kṣurāntairjvalitaiścāpi cakrair ādityarūpibhiḥ
- 13
नानाशस्त्रविसर्गैश्च वध्यमानः समन्ततः
कुर्वन्सुतुमुलं युद्धं पक्षिराण्न व्यकम्पत
nānāśastravisargaiśca vadhyamānaḥ samantataḥ
kurvansutumulaṃ yuddhaṃ pakṣirāṇna vyakampata
- 14
विनर्दन्न् इव चाकाशे वैनतेयः प्रतापवान्
पक्षाभ्याम् उरसा चैव समन्ताद्व्याक्षिपत्सुरान्
vinardann iva cākāśe vainateyaḥ pratāpavān
pakṣābhyām urasā caiva samantādvyākṣipatsurān
- 15
ते विक्षिप्तास्ततो देवाः प्रजग्मुर्गरुडार्दिताः
नखतुण्डक्षताश्चैव सुस्रुवुः शोणितं बहु
te vikṣiptāstato devāḥ prajagmurgaruḍārditāḥ
nakhatuṇḍakṣatāścaiva susruvuḥ śoṇitaṃ bahu
- 16
साध्याः प्राचीं सगन्धर्वा वसवो दक्षिणां दिशम्
प्रजग्मुः सहिता रुद्रैः पतगेन्द्रप्रधर्षिताः
sādhyāḥ prācīṃ sagandharvā vasavo dakṣiṇāṃ diśam
prajagmuḥ sahitā rudraiḥ patagendrapradharṣitāḥ
- 17
दिशं प्रतीचीम् आदित्या नासत्या उत्तरां दिशम्
मुहुर्मुहुः प्रेक्षमाणा युध्यमाना महौजसम्
diśaṃ pratīcīm ādityā nāsatyā uttarāṃ diśam
muhurmuhuḥ prekṣamāṇā yudhyamānā mahaujasam
- 18
अश्वक्रन्देन वीरेण रेणुकेन च पक्षिणा
बलाकेन च शूरेण घसेन प्रघसेन च
क्रथनेन च शूरेण तपनेन च खेचरः
सुपर्णेन च शूरेण श्वसनेन च पक्षिराट्
aśvakrandena vīreṇa reṇukena ca pakṣiṇā
balākena ca śūreṇa ghasena praghasena ca
krathanena ca śūreṇa tapanena ca khecaraḥ
suparṇena ca śūreṇa śvasanena ca pakṣirāṭ
- 19
उलूकश्वसनाभ्यां च निमेषेण च पक्षिणा
प्ररुजेन च संयुद्धं चकार प्रलिहेन च
ulūkaśvasanābhyāṃ ca nimeṣeṇa ca pakṣiṇā
prarujena ca saṃyuddhaṃ cakāra pralihena ca
- 20
तान्पक्षनखतुण्डाग्रैर् अभिनद्विनतासुतः
युगान्तकाले संक्रुद्धः पिनाकीव महाबलः
tānpakṣanakhatuṇḍāgrair abhinadvinatāsutaḥ
yugāntakāle saṃkruddhaḥ pinākīva mahābalaḥ
- 21
महावीर्या महोत्साहास्तेन ते बहुधा क्षताः
रेजुर् अभ्रघनप्रख्या रुधिरौघप्रवर्षिणः
mahāvīryā mahotsāhāstena te bahudhā kṣatāḥ
rejur abhraghanaprakhyā rudhiraughapravarṣiṇaḥ
- 22
तान्कृत्वा पतगश्रेष्ठः सर्वान् उत्क्रान्तजीवितान्
अतिक्रान्तो ऽमृतस्यार्थे सर्वतो ऽग्निम् अपश्यत
tānkṛtvā patagaśreṣṭhaḥ sarvān utkrāntajīvitān
atikrānto 'mṛtasyārthe sarvato 'gnim apaśyata
- 23
आवृण्वानं महाज्वालम् अर्चिर्भिः सर्वतो ऽम्बरम्
दहन्तम् इव तीक्ष्णांशुं घोरं वायुसमीरितम्
नभः स्पृशन्तं ज्वालाभिः सर्वभूतभयंकरम्
āvṛṇvānaṃ mahājvālam arcirbhiḥ sarvato 'mbaram
dahantam iva tīkṣṇāṃśuṃ ghoraṃ vāyusamīritam
nabhaḥ spṛśantaṃ jvālābhiḥ sarvabhūtabhayaṃkaram
- 24
ततो नवत्या नवतीर्मुखानां कृत्वा तरस्वी गरुडो महात्मा
मुखं सहस्रं स चकार पक्षी
नदीयुतं वह्निविनाशहेतोः
महायुतैस्तैः सबलैर्महात्मा
तम् अग्निम् इद्धं शमयांचकार
नदीः समापीय मुखैस्ततस्तैः सुशीघ्रम् आगम्य पुनर्जवेन
tato navatyā navatīrmukhānāṃ kṛtvā tarasvī garuḍo mahātmā
mukhaṃ sahasraṃ sa cakāra pakṣī
nadīyutaṃ vahnivināśahetoḥ
mahāyutaistaiḥ sabalairmahātmā
tam agnim iddhaṃ śamayāṃcakāra
nadīḥ samāpīya mukhaistatastaiḥ suśīghram āgamya punarjavena
- 25
ज्वलन्तम् अग्निं तम् अमित्रतापनः समास्तरत्पत्त्ररथो नदीभिः
ततः प्रचक्रे वपुर् अन्यद् अल्पं प्रवेष्टुकामो ऽग्निम् अभिप्रशाम्य
jvalantam agniṃ tam amitratāpanaḥ samāstaratpattraratho nadībhiḥ
tataḥ pracakre vapur anyad alpaṃ praveṣṭukāmo 'gnim abhipraśāmya

