16 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
वसत्सु तेषु प्रच्छन्नं पाण्डवेषु महात्मसु
आजगामाथ तान्द्रष्टुं व्यासः सत्यवतीसुतः
vaiśaṃpāyana uvāca
vasatsu teṣu pracchannaṃ pāṇḍaveṣu mahātmasu
ājagāmātha tāndraṣṭuṃ vyāsaḥ satyavatīsutaḥ
- 2
तम् आगतम् अभिप्रेक्ष्य प्रत्युद्गम्य परंतपाः
प्रणिपत्याभिवाद्यैनं तस्थुः प्राञ्जलयस्तदा
tam āgatam abhiprekṣya pratyudgamya paraṃtapāḥ
praṇipatyābhivādyainaṃ tasthuḥ prāñjalayastadā
- 3
समनुज्ञाप्य तान्सर्वान् आसीनान्मुनिर् अब्रवीत्
प्रसन्नः पूजितः पार्थैः प्रीतिपूर्वम् इदं वचः
samanujñāpya tānsarvān āsīnānmunir abravīt
prasannaḥ pūjitaḥ pārthaiḥ prītipūrvam idaṃ vacaḥ
- 4
अपि धर्मेण वर्तध्वं शास्त्रेण च परंतपाः
अपि विप्रेषु वः पूजा पूजार्हेषु न हीयते
api dharmeṇa vartadhvaṃ śāstreṇa ca paraṃtapāḥ
api vipreṣu vaḥ pūjā pūjārheṣu na hīyate
- 5
अथ धर्मार्थवद्वाक्यम् उक्त्वा स भगवान् ऋषिः
विचित्राश्च कथास्तास्ताः पुनर् एवेदम् अब्रवीत्
atha dharmārthavadvākyam uktvā sa bhagavān ṛṣiḥ
vicitrāśca kathāstāstāḥ punar evedam abravīt
- 6
आसीत्तपोवने काचिद् ऋषेः कन्या महात्मनः
विलग्नमध्या सुश्रोणी सुभ्रूः सर्वगुणान्विता
āsīttapovane kācid ṛṣeḥ kanyā mahātmanaḥ
vilagnamadhyā suśroṇī subhrūḥ sarvaguṇānvitā
- 7
कर्मभिः स्वकृतैः सा तु दुर्भगा समपद्यत
नाध्यगच्छत्पतिं सा तु कन्या रूपवती सती
karmabhiḥ svakṛtaiḥ sā tu durbhagā samapadyata
nādhyagacchatpatiṃ sā tu kanyā rūpavatī satī
- 8
तपस्तप्तुम् अथारेभे पत्यर्थम् असुखा ततः
तोषयामास तपसा सा किलोग्रेण शंकरम्
tapastaptum athārebhe patyartham asukhā tataḥ
toṣayāmāsa tapasā sā kilogreṇa śaṃkaram
- 9
तस्याः स भगवांस्तुष्टस्ताम् उवाच तपस्विनीम्
वरं वरय भद्रं ते वरदो ऽस्मीति भामिनि
tasyāḥ sa bhagavāṃstuṣṭastām uvāca tapasvinīm
varaṃ varaya bhadraṃ te varado 'smīti bhāmini
- 10
अथेश्वरम् उवाचेदम् आत्मनः सा वचो हितम्
पतिं सर्वगुणोपेतम् इच्छामीति पुनः पुनः
atheśvaram uvācedam ātmanaḥ sā vaco hitam
patiṃ sarvaguṇopetam icchāmīti punaḥ punaḥ
- 11
ताम् अथ प्रत्युवाचेदम् ईशानो वदतां वरः
पञ्च ते पतयो भद्रे भविष्यन्तीति शंकरः
एवम् उक्ता ततः कन्या देवं वरदम् अब्रवीत्
tām atha pratyuvācedam īśāno vadatāṃ varaḥ
pañca te patayo bhadre bhaviṣyantīti śaṃkaraḥ
evam uktā tataḥ kanyā devaṃ varadam abravīt
- 12
प्रतिब्रुवन्तीम् एकं मे पतिं देहीति शंकरम्
पुनर् एवाब्रवीद्देव इदं वचनम् उत्तमम्
pratibruvantīm ekaṃ me patiṃ dehīti śaṃkaram
punar evābravīddeva idaṃ vacanam uttamam
- 13
पञ्चकृत्वस्त्वया उक्तः पतिं देहीत्यहं पुनः
देहम् अन्यं गतायास्ते यथोक्तं तद्भविष्यति
pañcakṛtvastvayā uktaḥ patiṃ dehītyahaṃ punaḥ
deham anyaṃ gatāyāste yathoktaṃ tadbhaviṣyati
- 14
द्रुपदस्य कुले जाता कन्या सा देवरूपिणी
निर्दिष्टा भवतां पत्नी कृष्णा पार्षत्य् अनिन्दिता
drupadasya kule jātā kanyā sā devarūpiṇī
nirdiṣṭā bhavatāṃ patnī kṛṣṇā pārṣaty aninditā
- 15
पाञ्चालनगरं तस्मात्प्रविशध्वं महाबलाः
सुखिनस्ताम् अनुप्राप्य भविष्यथ न संशयः
राज्यं चैवागतं पार्था इन्द्रप्रस्थं प्रविश्य ह
pāñcālanagaraṃ tasmātpraviśadhvaṃ mahābalāḥ
sukhinastām anuprāpya bhaviṣyatha na saṃśayaḥ
rājyaṃ caivāgataṃ pārthā indraprasthaṃ praviśya ha
- 16
एवम् उक्त्वा महाभागः पाण्डवानां पितामहः
पार्थान् आमन्त्र्य कुन्तीं च प्रातिष्ठत महातपाः
वैशंपायनः
युधिष्ठिरः
ब्राह्मणाः
युधिष्ठिरः
ते प्रयाता नरव्याघ्रा मात्रा सह परंतपाः
ब्राह्मणान्गच्छतो ऽपश्यन्पाञ्चालान्सगणान्बहून्
अथ ते ब्राह्मणा ऊचुः पाण्डवान्धर्मचारिणः
क्व भवन्तो गमिष्यन्ति कुतो वागच्छतेति ह
प्रयातान् एकचक्रायाः सोदर्यान्देवदर्शिनः
भवन्तो नो ऽभिजानन्तु सहितान्मातृचारिणः
गच्छतो नस्तु पाञ्चालान्द्रुपदस्य पुरीं प्रति
इच्छामो भवतो ज्ञातुं महत्कौतूहलं हि नः
एकसार्थं प्रयाताः स्म वयम् अप्यत्र गामिनः
तत्राप्यद्भुतसंकाश उत्सवो भविता महान्
ततस्तु यज्ञसेनस्य द्रुपदस्य महात्मनः
यासावयोनिजा कन्या स्थास्यते सा स्वयंवरे
दर्शनीयानवद्याङ्गी सुकुमारी यशस्विनी
धृष्टद्युम्नस्य भगिनी द्रोणशत्रोः प्रतापिनः
जातो यः पावकाच्छूरः सशरः सशरासनः
सुसमिद्धान्महाभागः सोमकानां महारथः
तस्मिन्संजायमाने च वाग् उवाचाशरीरिणी
एष मृत्युश्च शिष्यश्च भारद्वाजस्य जायते
स्वसा तस्य तु वेद्याश्च जाता तस्मिन्महामखे
स्त्रीरत्नम् असितापाङ्गी श्यामा नीलोत्पलं यथा
तां यज्ञसेनस्य सुतां द्रौपदीं परमस्त्रियम्
गच्छामस्तत्र वै द्रष्टुं तं चैवास्याः स्वयंवरम्
राजानो राजपुत्राश्च यज्वानो भूरिदक्षिणाः
स्वाध्यायवन्तः शुचयो महात्मानो धृतव्रताः
तरुणा दर्शनीयाश्च बलवन्तो दुरासदाः
महारथाः कृतास्त्राश्च समेष्यन्तीह भूमिपाः
ते तत्र विविधं दानं विजयार्थे नरेश्वराः
प्रदास्यन्ति धनं गाश्च भक्ष्यं भोज्यं च सर्वशः
प्रतिलभ्य च तत्सर्वं दृष्ट्वा कृष्णां स्वयंवरे
यं च सा क्षत्रियं रङ्गे कुमारी वरयिष्यति
नटा वैतालिकाश्चैव नर्तकाः सूतमागधाः
नियोधकाश्च देशेभ्यः समेष्यन्ति महाबलाः
एतत्कौतूहलं तत्र दृष्ट्वा वै प्रतिगृह्य च
सहास्माभिर्महात्मानो मात्रा सह निवर्त्स्यथ
दर्शनीयांश्च वः सर्वान् एकरूपान् अवस्थितान्
समीक्ष्य कृष्णा वरयेत्संगत्यान्यतमं पतिम्
अयम् एकश्च वो भ्राता दर्शनीयो महाभुजः
नियुध्यमानो विजयेत्संगत्या द्रविणं महत्
परमं भो गमिष्यामो द्रष्टुं तत्र स्वयंवरम्
द्रौपदीं यज्ञसेनस्य कन्यां तस्यास्तथोत्सवम्
evam uktvā mahābhāgaḥ pāṇḍavānāṃ pitāmahaḥ
pārthān āmantrya kuntīṃ ca prātiṣṭhata mahātapāḥ
vaiśaṃpāyanaḥ
yudhiṣṭhiraḥ
brāhmaṇāḥ
yudhiṣṭhiraḥ
te prayātā naravyāghrā mātrā saha paraṃtapāḥ
brāhmaṇāngacchato 'paśyanpāñcālānsagaṇānbahūn
atha te brāhmaṇā ūcuḥ pāṇḍavāndharmacāriṇaḥ
kva bhavanto gamiṣyanti kuto vāgacchateti ha
prayātān ekacakrāyāḥ sodaryāndevadarśinaḥ
bhavanto no 'bhijānantu sahitānmātṛcāriṇaḥ
gacchato nastu pāñcālāndrupadasya purīṃ prati
icchāmo bhavato jñātuṃ mahatkautūhalaṃ hi naḥ
ekasārthaṃ prayātāḥ sma vayam apyatra gāminaḥ
tatrāpyadbhutasaṃkāśa utsavo bhavitā mahān
tatastu yajñasenasya drupadasya mahātmanaḥ
yāsāvayonijā kanyā sthāsyate sā svayaṃvare
darśanīyānavadyāṅgī sukumārī yaśasvinī
dhṛṣṭadyumnasya bhaginī droṇaśatroḥ pratāpinaḥ
jāto yaḥ pāvakācchūraḥ saśaraḥ saśarāsanaḥ
susamiddhānmahābhāgaḥ somakānāṃ mahārathaḥ
tasminsaṃjāyamāne ca vāg uvācāśarīriṇī
eṣa mṛtyuśca śiṣyaśca bhāradvājasya jāyate
svasā tasya tu vedyāśca jātā tasminmahāmakhe
strīratnam asitāpāṅgī śyāmā nīlotpalaṃ yathā
tāṃ yajñasenasya sutāṃ draupadīṃ paramastriyam
gacchāmastatra vai draṣṭuṃ taṃ caivāsyāḥ svayaṃvaram
rājāno rājaputrāśca yajvāno bhūridakṣiṇāḥ
svādhyāyavantaḥ śucayo mahātmāno dhṛtavratāḥ
taruṇā darśanīyāśca balavanto durāsadāḥ
mahārathāḥ kṛtāstrāśca sameṣyantīha bhūmipāḥ
te tatra vividhaṃ dānaṃ vijayārthe nareśvarāḥ
pradāsyanti dhanaṃ gāśca bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca sarvaśaḥ
pratilabhya ca tatsarvaṃ dṛṣṭvā kṛṣṇāṃ svayaṃvare
yaṃ ca sā kṣatriyaṃ raṅge kumārī varayiṣyati
naṭā vaitālikāścaiva nartakāḥ sūtamāgadhāḥ
niyodhakāśca deśebhyaḥ sameṣyanti mahābalāḥ
etatkautūhalaṃ tatra dṛṣṭvā vai pratigṛhya ca
sahāsmābhirmahātmāno mātrā saha nivartsyatha
darśanīyāṃśca vaḥ sarvān ekarūpān avasthitān
samīkṣya kṛṣṇā varayetsaṃgatyānyatamaṃ patim
ayam ekaśca vo bhrātā darśanīyo mahābhujaḥ
niyudhyamāno vijayetsaṃgatyā draviṇaṃ mahat
paramaṃ bho gamiṣyāmo draṣṭuṃ tatra svayaṃvaram
draupadīṃ yajñasenasya kanyāṃ tasyāstathotsavam

