18 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
धृष्टद्युम्नस्तु पाञ्चाल्यः पृष्ठतः कुरुनन्दनौ
अन्वगच्छत्तदा यान्तौ भार्गवस्य निवेशनम्
vaiśaṃpāyana uvāca
dhṛṣṭadyumnastu pāñcālyaḥ pṛṣṭhataḥ kurunandanau
anvagacchattadā yāntau bhārgavasya niveśanam
- 2
सो ऽज्ञायमानः पुरुषान् अवधाय समन्ततः
स्वयम् आरान्निविष्टो ऽभूद्भार्गवस्य निवेशने
जिज्ञासमानस्तु स तान्संदिदेश नृपात्मजः
पुरुषान्द्रौपदीहेतोर्जानीध्वं के त्विमे द्विजाः
so 'jñāyamānaḥ puruṣān avadhāya samantataḥ
svayam ārānniviṣṭo 'bhūdbhārgavasya niveśane
jijñāsamānastu sa tānsaṃdideśa nṛpātmajaḥ
puruṣāndraupadīhetorjānīdhvaṃ ke tvime dvijāḥ
- 3
साये ऽथ भीमस्तु रिपुप्रमाथी जिष्णुर्यमौ चापि महानुभावौ
भैक्षं चरित्वा तु युधिष्ठिराय निवेदयांचक्रुर् अदीनसत्त्वाः
sāye 'tha bhīmastu ripupramāthī jiṣṇuryamau cāpi mahānubhāvau
bhaikṣaṃ caritvā tu yudhiṣṭhirāya nivedayāṃcakrur adīnasattvāḥ
- 4
ततस्तु कुन्ती द्रुपदात्मजां ताम् उवाच काले वचनं वदान्या
अतो ऽग्रम् आदाय कुरुष्व भद्रे बलिं च विप्राय च देहि भिक्षाम्
tatastu kuntī drupadātmajāṃ tām uvāca kāle vacanaṃ vadānyā
ato 'gram ādāya kuruṣva bhadre baliṃ ca viprāya ca dehi bhikṣām
- 5
ये चान्नम् इच्छन्ति ददस्व तेभ्यः परिश्रिता ये परितो मनुष्याः
ततश्च शेषं प्रविभज्य शीघ्रम् अर्धं चतुर्णां मम चात्मनश्च
ye cānnam icchanti dadasva tebhyaḥ pariśritā ye parito manuṣyāḥ
tataśca śeṣaṃ pravibhajya śīghram ardhaṃ caturṇāṃ mama cātmanaśca
- 6
अर्धं च भीमाय ददाहि भद्रे य एष मत्तर्षभतुल्यरूपः
श्यामो युवा संहननोपपन्न एषो हि वीरो बहुभुक्सदैव
ardhaṃ ca bhīmāya dadāhi bhadre ya eṣa mattarṣabhatulyarūpaḥ
śyāmo yuvā saṃhananopapanna eṣo hi vīro bahubhuksadaiva
- 7
सा हृष्टरूपैव तु राजपुत्री तस्या वचः साध्वविशङ्कमाना
यथावद् उक्तं प्रचकार साध्वी ते चापि सर्वे ऽभ्यवजह्रुर् अन्नम्
sā hṛṣṭarūpaiva tu rājaputrī tasyā vacaḥ sādhvaviśaṅkamānā
yathāvad uktaṃ pracakāra sādhvī te cāpi sarve 'bhyavajahrur annam
- 8
कुशैस्तु भूमौ शयनं चकार माद्रीसुतः सहदेवस्तरस्वी
यथात्मीयान्यजिनानि सर्वे संस्तीर्य वीराः सुषुपुर्धरण्याम्
kuśaistu bhūmau śayanaṃ cakāra mādrīsutaḥ sahadevastarasvī
yathātmīyānyajināni sarve saṃstīrya vīrāḥ suṣupurdharaṇyām
- 9
अगस्त्यशास्ताम् अभितो दिशं तु शिरांसि तेषां कुरुसत्तमानाम्
कुन्ती पुरस्तात्तु बभूव तेषां कृष्णा तिरश्चैव बभूव पत्तः
agastyaśāstām abhito diśaṃ tu śirāṃsi teṣāṃ kurusattamānām
kuntī purastāttu babhūva teṣāṃ kṛṣṇā tiraścaiva babhūva pattaḥ
- 10
अशेत भूमौ सह पाण्डुपुत्रैः पादोपधानेव कृता कुशेषु
न तत्र दुःखं च बभूव तस्या न चावमेने कुरुपुंगवांस्तान्
aśeta bhūmau saha pāṇḍuputraiḥ pādopadhāneva kṛtā kuśeṣu
na tatra duḥkhaṃ ca babhūva tasyā na cāvamene kurupuṃgavāṃstān
- 11
ते तत्र शूराः कथयांबभूवुः कथा विचित्राः पृतनाधिकाराः
अस्त्राणि दिव्यानि रथांश्च नागान्खड्गान्गदाश्चापि परश्वधांश्च
te tatra śūrāḥ kathayāṃbabhūvuḥ kathā vicitrāḥ pṛtanādhikārāḥ
astrāṇi divyāni rathāṃśca nāgānkhaḍgāngadāścāpi paraśvadhāṃśca
- 12
तेषां कथास्ताः परिकीर्त्यमानाः पाञ्चालराजस्य सुतस्तदानीम्
शुश्राव कृष्णां च तथा निषण्णां ते चापि सर्वे ददृशुर्मनुष्याः
teṣāṃ kathāstāḥ parikīrtyamānāḥ pāñcālarājasya sutastadānīm
śuśrāva kṛṣṇāṃ ca tathā niṣaṇṇāṃ te cāpi sarve dadṛśurmanuṣyāḥ
- 13
धृष्टद्युम्नो राजपुत्रस्तु सर्वं वृत्तं तेषां कथितं चैव रात्रौ
सर्वं राज्ञे द्रुपदायाखिलेन निवेदयिष्यंस्त्वरितो जगाम
dhṛṣṭadyumno rājaputrastu sarvaṃ vṛttaṃ teṣāṃ kathitaṃ caiva rātrau
sarvaṃ rājñe drupadāyākhilena nivedayiṣyaṃstvarito jagāma
- 14
पाञ्चालराजस्तु विषण्णरूपस्तान्पाण्डवान् अप्रतिविन्दमानः
धृष्टद्युम्नं पर्यपृच्छन्महात्मा क्व सा गता केन नीता च कृष्णा
pāñcālarājastu viṣaṇṇarūpastānpāṇḍavān aprativindamānaḥ
dhṛṣṭadyumnaṃ paryapṛcchanmahātmā kva sā gatā kena nītā ca kṛṣṇā
- 15
कच्चिन्न शूद्रेण न हीनजेन वैश्येन वा करदेनोपपन्ना
कच्चित्पदं मूर्ध्नि न मे निदिग्धं कच्चिन्माला पतिता न श्मशाने
kaccinna śūdreṇa na hīnajena vaiśyena vā karadenopapannā
kaccitpadaṃ mūrdhni na me nidigdhaṃ kaccinmālā patitā na śmaśāne
- 16
कच्चित्सवर्णप्रवरो मनुष्य उद्रिक्तवर्णो ऽप्युत वेह कच्चित्
कच्चिन्न वामो मम मूर्ध्नि पादः कृष्णाभिमर्शेन कृतो ऽद्य पुत्र
kaccitsavarṇapravaro manuṣya udriktavarṇo 'pyuta veha kaccit
kaccinna vāmo mama mūrdhni pādaḥ kṛṣṇābhimarśena kṛto 'dya putra
- 17
कच्चिच्च यक्ष्ये परमप्रतीतः संयुज्य पार्थेन नरर्षभेण
ब्रवीहि तत्त्वेन महानुभावः को ऽसौ विजेता दुहितुर्ममाद्य
kaccicca yakṣye paramapratītaḥ saṃyujya pārthena nararṣabheṇa
bravīhi tattvena mahānubhāvaḥ ko 'sau vijetā duhiturmamādya
- 18
विचित्रवीर्यस्य तु कच्चिद् अद्य कुरुप्रवीरस्य धरन्ति पुत्राः
कच्चित्तु मे यज्ञफलेन पुत्र भाग्येन तस्याश्च कुलं च वा मे
कच्चित्तु पार्थेन यवीयसाद्य धनुर्गृहीतं निहतं च लक्ष्यम्
vicitravīryasya tu kaccid adya kurupravīrasya dharanti putrāḥ
kaccittu me yajñaphalena putra bhāgyena tasyāśca kulaṃ ca vā me
kaccittu pārthena yavīyasādya dhanurgṛhītaṃ nihataṃ ca lakṣyam

