14 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
चेदिराजसुतां ज्ञात्वा दाशराजेन पोषिताम्
विवाहं कारयामास शास्त्रदृष्टेन कर्मणा
ततो विवाहे निर्वृत्ते स राजा शंतनुर्नृपः
तां कन्यां रूपसम्पन्नां स्वगृहे संन्यवेशयत्
vaiśaṃpāyana uvāca
cedirājasutāṃ jñātvā dāśarājena poṣitām
vivāhaṃ kārayāmāsa śāstradṛṣṭena karmaṇā
tato vivāhe nirvṛtte sa rājā śaṃtanurnṛpaḥ
tāṃ kanyāṃ rūpasampannāṃ svagṛhe saṃnyaveśayat
- 2
ततः शांतनवो धीमान्सत्यवत्याम् अजायत
वीरश्चित्राङ्गदो नाम वीर्येण मनुजान् अति
tataḥ śāṃtanavo dhīmānsatyavatyām ajāyata
vīraścitrāṅgado nāma vīryeṇa manujān ati
- 3
अथापरं महेष्वासं सत्यवत्यां पुनः प्रभुः
विचित्रवीर्यं राजानं जनयामास वीर्यवान्
athāparaṃ maheṣvāsaṃ satyavatyāṃ punaḥ prabhuḥ
vicitravīryaṃ rājānaṃ janayāmāsa vīryavān
- 4
अप्राप्तवति तस्मिंश्च यौवनं भरतर्षभ
स राजा शंतनुर्धीमान्कालधर्मम् उपेयिवान्
aprāptavati tasmiṃśca yauvanaṃ bharatarṣabha
sa rājā śaṃtanurdhīmānkāladharmam upeyivān
- 5
स्वर्गते शंतनौ भीष्मश्चित्राङ्गदम् अरिंदमम्
स्थापयामास वै राज्ये सत्यवत्या मते स्थितः
svargate śaṃtanau bhīṣmaścitrāṅgadam ariṃdamam
sthāpayāmāsa vai rājye satyavatyā mate sthitaḥ
- 6
स तु चित्राङ्गदः शौर्यात्सर्वांश्चिक्षेप पार्थिवान्
मनुष्यं न हि मेने स कंचित्सदृशम् आत्मनः
sa tu citrāṅgadaḥ śauryātsarvāṃścikṣepa pārthivān
manuṣyaṃ na hi mene sa kaṃcitsadṛśam ātmanaḥ
- 7
तं क्षिपन्तं सुरांश्चैव मनुष्यान् असुरांस्तथा
गन्धर्वराजो बलवांस्तुल्यनामाभ्ययात्तदा
त्वं वै सदृशनामासि युद्धं देहि नृपात्मज
नाम वान्यत्प्रगृह्णीष्व यदि युद्धं न दास्यसि
त्वयाहं युद्धम् इच्छामि त्वत्सकाशात्तु नामतः
आगतो ऽस्मि वृथाभाष्यो न गच्छेन्नामतो मया
इत्युक्त्वा गर्जमानौ तौ हिरण्यातीरम् आश्रितौ
तेनास्य सुमहद्युद्धं कुरुक्षेत्रे बभूव ह
taṃ kṣipantaṃ surāṃścaiva manuṣyān asurāṃstathā
gandharvarājo balavāṃstulyanāmābhyayāttadā
tvaṃ vai sadṛśanāmāsi yuddhaṃ dehi nṛpātmaja
nāma vānyatpragṛhṇīṣva yadi yuddhaṃ na dāsyasi
tvayāhaṃ yuddham icchāmi tvatsakāśāttu nāmataḥ
āgato 'smi vṛthābhāṣyo na gacchennāmato mayā
ityuktvā garjamānau tau hiraṇyātīram āśritau
tenāsya sumahadyuddhaṃ kurukṣetre babhūva ha
- 8
तयोर्बलवतोस्तत्र गन्धर्वकुरुमुख्ययोः
नद्यास्तीरे हिरण्वत्याः समास्तिस्रो ऽभवद्रणः
tayorbalavatostatra gandharvakurumukhyayoḥ
nadyāstīre hiraṇvatyāḥ samāstisro 'bhavadraṇaḥ
- 9
तस्मिन्विमर्दे तुमुले शस्त्रवृष्टिसमाकुले
मायाधिको ऽवधीद्वीरं गन्धर्वः कुरुसत्तमम्
tasminvimarde tumule śastravṛṣṭisamākule
māyādhiko 'vadhīdvīraṃ gandharvaḥ kurusattamam
- 10
चित्राङ्गदं कुरुश्रेष्ठं विचित्रशरकार्मुकम्
अन्ताय कृत्वा गन्धर्वो दिवम् आचक्रमे ततः
citrāṅgadaṃ kuruśreṣṭhaṃ vicitraśarakārmukam
antāya kṛtvā gandharvo divam ācakrame tataḥ
- 11
तस्मिन्नृपतिशार्दूले निहते भूरिवर्चसि
भीष्मः शांतनवो राजन्प्रेतकार्याण्यकारयत्
tasminnṛpatiśārdūle nihate bhūrivarcasi
bhīṣmaḥ śāṃtanavo rājanpretakāryāṇyakārayat
- 12
विचित्रवीर्यं च तदा बालम् अप्राप्तयौवनम्
कुरुराज्ये महाबाहुर् अभ्यषिञ्चद् अनन्तरम्
vicitravīryaṃ ca tadā bālam aprāptayauvanam
kururājye mahābāhur abhyaṣiñcad anantaram
- 13
विचित्रवीर्यस्तु तदा भीष्मस्य वचने स्थितः
अन्वशासन्महाराज पितृपैतामहं पदम्
vicitravīryastu tadā bhīṣmasya vacane sthitaḥ
anvaśāsanmahārāja pitṛpaitāmahaṃ padam
- 14
स धर्मशास्त्रकुशलो भीष्मं शांतनवं नृपः
पूजयामास धर्मेण स चैनं प्रत्यपालयत्
sa dharmaśāstrakuśalo bhīṣmaṃ śāṃtanavaṃ nṛpaḥ
pūjayāmāsa dharmeṇa sa cainaṃ pratyapālayat

