20 shlokas
- 1
वैशंपायनः
दुर्योधनेनैवम् उक्तः कर्णेन च विशां पते
पुत्रं च सूतपुत्रं च धृतराष्ट्रो ऽब्रवीद् इदम्
vaiśaṃpāyanaḥ
duryodhanenaivam uktaḥ karṇena ca viśāṃ pate
putraṃ ca sūtaputraṃ ca dhṛtarāṣṭro 'bravīd idam
- 2
धृतराष्ट्र उवाच
अहम् अप्येवम् एवैतच्चिन्तयामि यथा युवाम्
विवेक्तुं नाहम् इच्छामि त्वाकारं विदुरं प्रति
dhṛtarāṣṭra uvāca
aham apyevam evaitaccintayāmi yathā yuvām
vivektuṃ nāham icchāmi tvākāraṃ viduraṃ prati
- 3
अतस्तेषां गुणान् एव कीर्तयामि विशेषतः
नावबुध्येत विदुरो ममाभिप्रायम् इङ्गितैः
atasteṣāṃ guṇān eva kīrtayāmi viśeṣataḥ
nāvabudhyeta viduro mamābhiprāyam iṅgitaiḥ
- 4
यच्च त्वं मन्यसे प्राप्तं तद्ब्रूहि त्वं सुयोधन
राधेय मन्यसे त्वं च यत्प्राप्तं तद्ब्रवीहि मे
yacca tvaṃ manyase prāptaṃ tadbrūhi tvaṃ suyodhana
rādheya manyase tvaṃ ca yatprāptaṃ tadbravīhi me
- 5
दुर्योधन उवाच
अद्य तान्कुशलैर्विप्रैः सुकृतैर् आप्तकारिभिः
कुन्तीपुत्रान्भेदयामो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
duryodhana uvāca
adya tānkuśalairvipraiḥ sukṛtair āptakāribhiḥ
kuntīputrānbhedayāmo mādrīputrau ca pāṇḍavau
- 6
अथवा द्रुपदो राजा महद्भिर्वित्तसंचयैः
पुत्राश्चास्य प्रलोभ्यन्ताम् अमात्याश्चैव सर्वशः
athavā drupado rājā mahadbhirvittasaṃcayaiḥ
putrāścāsya pralobhyantām amātyāścaiva sarvaśaḥ
- 7
परित्यजध्वं राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्
अथ तत्रैव वा तेषां निवासं रोचयन्तु ते
parityajadhvaṃ rājānaṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram
atha tatraiva vā teṣāṃ nivāsaṃ rocayantu te
- 8
इहैषां दोषवद्वासं वर्णयन्तु पृथक्पृथक्
ते भिद्यमानास्तत्रैव मनः कुर्वन्तु पाण्डवाः
ihaiṣāṃ doṣavadvāsaṃ varṇayantu pṛthakpṛthak
te bhidyamānāstatraiva manaḥ kurvantu pāṇḍavāḥ
- 9
अथवा कुशलाः केचिद् उपायनिपुणा नराः
इतरेतरतः पार्थान्भेदयन्त्वनुरागतः
athavā kuśalāḥ kecid upāyanipuṇā narāḥ
itaretarataḥ pārthānbhedayantvanurāgataḥ
- 10
व्युत्थापयन्तु वा कृष्णां बहुत्वात्सुकरं हि तत्
अथवा पाण्डवांस्तस्यां भेदयन्तु ततश्च ताम्
vyutthāpayantu vā kṛṣṇāṃ bahutvātsukaraṃ hi tat
athavā pāṇḍavāṃstasyāṃ bhedayantu tataśca tām
- 11
भीमसेनस्य वा राजन्न् उपायकुशलैर्नरैः
मृत्युर्विधीयतां छन्नैः स हि तेषां बलाधिकः
तम् आश्रित्य हि कौन्तेयः पुरा चास्मान्न मन्यते
स हि तीक्ष्णश्च शूरश्च तेषां चैव परायणम्
bhīmasenasya vā rājann upāyakuśalairnaraiḥ
mṛtyurvidhīyatāṃ channaiḥ sa hi teṣāṃ balādhikaḥ
tam āśritya hi kaunteyaḥ purā cāsmānna manyate
sa hi tīkṣṇaśca śūraśca teṣāṃ caiva parāyaṇam
- 12
तस्मिंस्तु निहते राजन्हतोत्साहा हतौजसः
यतिष्यन्ते न राज्याय स हि तेषां व्यपाश्रयः
tasmiṃstu nihate rājanhatotsāhā hataujasaḥ
yatiṣyante na rājyāya sa hi teṣāṃ vyapāśrayaḥ
- 13
अजेयो ह्यर्जुनः संख्ये पृष्ठगोपे वृकोदरे
तम् ऋते फल्गुनो युद्धे राधेयस्य न पादभाक्
ajeyo hyarjunaḥ saṃkhye pṛṣṭhagope vṛkodare
tam ṛte phalguno yuddhe rādheyasya na pādabhāk
- 14
ते जानमाना दौर्बल्यं भीमसेनम् ऋते महत्
अस्मान्बलवतो ज्ञात्वा नशिष्यन्त्य् अबलीयसः
te jānamānā daurbalyaṃ bhīmasenam ṛte mahat
asmānbalavato jñātvā naśiṣyanty abalīyasaḥ
- 15
इहागतेषु पार्थेषु निदेशवशवर्तिषु
प्रवर्तिष्यामहे राजन्यथाश्रद्धं निबर्हणे
दर्पं विदधतां तेषां केचिद् अत्र मनस्विनः
द्रुपदस्यात्मजा राजंस्ते भिन्द्यन्तां ततः परैः
ihāgateṣu pārtheṣu nideśavaśavartiṣu
pravartiṣyāmahe rājanyathāśraddhaṃ nibarhaṇe
darpaṃ vidadhatāṃ teṣāṃ kecid atra manasvinaḥ
drupadasyātmajā rājaṃste bhindyantāṃ tataḥ paraiḥ
- 16
अथवा दर्शनीयाभिः प्रमदाभिर्विलोभ्यताम्
एकैकस्तत्र कौन्तेयस्ततः कृष्णा विरज्यताम्
athavā darśanīyābhiḥ pramadābhirvilobhyatām
ekaikastatra kaunteyastataḥ kṛṣṇā virajyatām
- 17
प्रेष्यतां वापि राधेयस्तेषाम् आगमनाय वै
ते लोप्त्रहारैः संधाय वध्यन्ताम् आप्तकारिभिः
preṣyatāṃ vāpi rādheyasteṣām āgamanāya vai
te loptrahāraiḥ saṃdhāya vadhyantām āptakāribhiḥ
- 18
एतेषाम् अभ्युपायानां यस्ते निर्दोषवान्मतः
तस्य प्रयोगम् आतिष्ठ पुरा कालो ऽतिवर्तते
eteṣām abhyupāyānāṃ yaste nirdoṣavānmataḥ
tasya prayogam ātiṣṭha purā kālo 'tivartate
- 19
यावच्चाकृतविश्वासा द्रुपदे पार्थिवर्षभे
तावद् एवाद्य ते शक्या न शक्यास्तु ततः परम्
yāvaccākṛtaviśvāsā drupade pārthivarṣabhe
tāvad evādya te śakyā na śakyāstu tataḥ param
- 20
एषा मम मतिस्तात निग्रहाय प्रवर्तते
साधु वा यदि वासाधु किं वा राधेय मन्यसे
eṣā mama matistāta nigrahāya pravartate
sādhu vā yadi vāsādhu kiṃ vā rādheya manyase

