Sanskrit

18 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15

    ततस्तु ते राजगणाः क्रमेण कृष्णानिमित्तं नृप विक्रमन्तः

    सकर्णदुर्योधनशाल्वशल्यद्रौणायनिक्राथसुनीथवक्राः

    कलिङ्गवङ्गाधिपपाण्ड्यपौण्ड्रा विदेहराजो यवनाधिपश्च

    अन्ये च नानानृपपुत्रपौत्रा राष्ट्राधिपाः पङ्कजपत्रनेत्राः

    किरीटहाराङ्गदचक्रवालैर्विभूषिताङ्गाः पृथुबाहवस्ते

    अनुक्रमं विक्रमसत्त्वयुक्ता बलेन वीर्येण च नर्दमानाः

    तत्कार्मुकं संहननोपपन्नं सज्यं न शेकुस्तरसापि कर्तुम्

    tatastu te rājagaṇāḥ krameṇa kṛṣṇānimittaṃ nṛpa vikramantaḥ

    sakarṇaduryodhanaśālvaśalyadrauṇāyanikrāthasunīthavakrāḥ

    kaliṅgavaṅgādhipapāṇḍyapauṇḍrā videharājo yavanādhipaśca

    anye ca nānānṛpaputrapautrā rāṣṭrādhipāḥ paṅkajapatranetrāḥ

    kirīṭahārāṅgadacakravālairvibhūṣitāṅgāḥ pṛthubāhavaste

    anukramaṃ vikramasattvayuktā balena vīryeṇa ca nardamānāḥ

    tatkārmukaṃ saṃhananopapannaṃ sajyaṃ na śekustarasāpi kartum

  16. 16
  17. 17

    हाहाकृतं तद्धनुषा दृढेन निष्पिष्टभग्नाङ्गदकुण्डलं च

    कृष्णानिमित्तं विनिवृत्तभावं राज्ञां तदा मण्डलम् आर्तम् आसीत्

    सर्वान्नृपांस्तान्प्रसमीक्ष्य कर्णो धनुर्धराणां प्रवरो जगाम

    उद्धृत्य तूर्णं धनुर् उद्यतं तत्सज्यं चकाराशु युयोज बाणान्

    दृष्ट्वा सूतं मेनिरे पाण्डुपुत्रा भित्त्वा नीतं लक्ष्यवरं धरायाम्

    धनुर्धरा रागकृतप्रतिज्ञम् अत्यग्निसोमार्कम् अथार्कपुत्रम्

    दृष्ट्वा तु तं द्रौपदी वाक्यम् उच्चैर्जगाद नाहं वरयामि सूतम्

    सामर्षहासं प्रसमीक्ष्य सूर्यं तत्याज कर्णः स्फुरितं धनुस्तत्

    एवं तेषु निवृत्तेषु क्षत्रियेषु समन्ततः

    चेदीनाम् अधिपो वीरो बलवान् अन्तकोपमः

    दमघोषात्मजो वीरः शिशुपालो महामतिः

    धनुर् आदायमानस्तु जानुभ्याम् अगमन्महीम्

    ततो राजा महावीर्यो जरासंधो महाबलः

    धनुषो ऽभ्याशम् आगत्य तस्थौ गिरिर् इवाचलः

    धनुषा पीड्यमानस्तु जानुभ्याम् अगमन्महीम्

    तत उत्थाय राजा स स्वराष्ट्राण्यभिजग्मिवान्

    ततः शल्यो महावीर्यो मद्रराजो महाबलः

    तद् अप्यारोप्यमाणस्तु जानुभ्याम् अगमन्महीम्

    ताडितः स धनुष्कोट्या पपातोर्व्यां वियन्मुखः

    संरम्भात्क्रोशमात्रे तु राजानो ऽन्ये भयातुराः

    ततो वैकर्तनः कर्णो वृषा वै सूतनन्दनः

    धनुर् आरोप्यमाणं तु रोममात्रे ऽभ्यताडयत्

    कम्बुग्रीवः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः

    मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवेगवान्

    धनुर् आरोप्यमाणं तु सर्षमात्रे ऽभ्यताडयत्

    त्रैलोक्यविजयी कर्णः सत्त्वे त्रैलोक्यविश्रुतः

    धनुषा सो ऽपि निर्धूत इति सर्वे भयाकुलाः

    एवं कर्णे विनिर्धूते धनुषान्ये नृपोत्तमाः

    चक्षुर्भिर् अपि नापश्यन्विनम्रमुखपङ्कजाः

    दृष्ट्वा कर्णं विनिर्धूतं लोकवीरा नृपोत्तमाः

    निराशा धनुषोद्धारे द्रौपदीसंगमे ऽपि च

    ततो दुर्योधनो राजा धार्तराष्ट्रः परंतपः

    मानी दृढास्त्रः सम्पन्नः सर्वैश्च नृपलक्षणैः

    उत्थितः सहसा तत्र भ्रातृमध्ये महाबलः

    विलोक्य द्रौपदीं हृष्टो धनुषो ऽभ्याशम् आगमत्

    स बभौ धनुर् आदाय शक्रश्चापधरो यथा

    स तदारोपयामास तिलमात्रे ह्यताडयत्

    आरोप्यमाणस्तद्राजा धनुषा बलिना तदा

    मा स उत्थानम् अपतद् अङ्गुल्यग्रे स ताडितः

    स ययौ ताडितस्तेन व्रीडन्न् इव नराधिपः

    तम् अथारोप्यमाणं तु मुद्गमात्रे ऽभ्यताडयत्

    स पपात महीं रङ्गाद् अर्धयोजनदूरतः

    तथैवागात्स्वकं राज्यं पश्चाद् अनवलोकयन्

    ततो वैकर्तनः कर्णो वृषा वै सूतनन्दनः

    धनुरभ्याशम् आगम्य तोलयामास तद्धनुः

    तं चाप्यारोप्यमाणं तद्रोममात्रे ऽभ्यताडयत्

    ततो वरिष्ठः सुरदानवानाम् उदारधीर्वृष्णिकुलप्रवीरः

    जहर्ष रामेण स पीड्य हस्तं हस्तं गतां पाण्डुसुतस्य मत्वा

    न जज्ञुर् अन्ये नृपवीरमुख्याः संछन्नरूपान् अथ पाण्डुपुत्रान्

    विना हि भीष्मं च यदुप्रवीरौ धौम्यं च धर्मं सहसोदरांश्च

    hāhākṛtaṃ taddhanuṣā dṛḍhena niṣpiṣṭabhagnāṅgadakuṇḍalaṃ ca

    kṛṣṇānimittaṃ vinivṛttabhāvaṃ rājñāṃ tadā maṇḍalam ārtam āsīt

    sarvānnṛpāṃstānprasamīkṣya karṇo dhanurdharāṇāṃ pravaro jagāma

    uddhṛtya tūrṇaṃ dhanur udyataṃ tatsajyaṃ cakārāśu yuyoja bāṇān

    dṛṣṭvā sūtaṃ menire pāṇḍuputrā bhittvā nītaṃ lakṣyavaraṃ dharāyām

    dhanurdharā rāgakṛtapratijñam atyagnisomārkam athārkaputram

    dṛṣṭvā tu taṃ draupadī vākyam uccairjagāda nāhaṃ varayāmi sūtam

    sāmarṣahāsaṃ prasamīkṣya sūryaṃ tatyāja karṇaḥ sphuritaṃ dhanustat

    evaṃ teṣu nivṛtteṣu kṣatriyeṣu samantataḥ

    cedīnām adhipo vīro balavān antakopamaḥ

    damaghoṣātmajo vīraḥ śiśupālo mahāmatiḥ

    dhanur ādāyamānastu jānubhyām agamanmahīm

    tato rājā mahāvīryo jarāsaṃdho mahābalaḥ

    dhanuṣo 'bhyāśam āgatya tasthau girir ivācalaḥ

    dhanuṣā pīḍyamānastu jānubhyām agamanmahīm

    tata utthāya rājā sa svarāṣṭrāṇyabhijagmivān

    tataḥ śalyo mahāvīryo madrarājo mahābalaḥ

    tad apyāropyamāṇastu jānubhyām agamanmahīm

    tāḍitaḥ sa dhanuṣkoṭyā papātorvyāṃ viyanmukhaḥ

    saṃrambhātkrośamātre tu rājāno 'nye bhayāturāḥ

    tato vaikartanaḥ karṇo vṛṣā vai sūtanandanaḥ

    dhanur āropyamāṇaṃ tu romamātre 'bhyatāḍayat

    kambugrīvaḥ pṛthuvyaṃso mattavāraṇavikramaḥ

    mattavāraṇatāmrākṣo mattavāraṇavegavān

    dhanur āropyamāṇaṃ tu sarṣamātre 'bhyatāḍayat

    trailokyavijayī karṇaḥ sattve trailokyaviśrutaḥ

    dhanuṣā so 'pi nirdhūta iti sarve bhayākulāḥ

    evaṃ karṇe vinirdhūte dhanuṣānye nṛpottamāḥ

    cakṣurbhir api nāpaśyanvinamramukhapaṅkajāḥ

    dṛṣṭvā karṇaṃ vinirdhūtaṃ lokavīrā nṛpottamāḥ

    nirāśā dhanuṣoddhāre draupadīsaṃgame 'pi ca

    tato duryodhano rājā dhārtarāṣṭraḥ paraṃtapaḥ

    mānī dṛḍhāstraḥ sampannaḥ sarvaiśca nṛpalakṣaṇaiḥ

    utthitaḥ sahasā tatra bhrātṛmadhye mahābalaḥ

    vilokya draupadīṃ hṛṣṭo dhanuṣo 'bhyāśam āgamat

    sa babhau dhanur ādāya śakraścāpadharo yathā

    sa tadāropayāmāsa tilamātre hyatāḍayat

    āropyamāṇastadrājā dhanuṣā balinā tadā

    mā sa utthānam apatad aṅgulyagre sa tāḍitaḥ

    sa yayau tāḍitastena vrīḍann iva narādhipaḥ

    tam athāropyamāṇaṃ tu mudgamātre 'bhyatāḍayat

    sa papāta mahīṃ raṅgād ardhayojanadūrataḥ

    tathaivāgātsvakaṃ rājyaṃ paścād anavalokayan

    tato vaikartanaḥ karṇo vṛṣā vai sūtanandanaḥ

    dhanurabhyāśam āgamya tolayāmāsa taddhanuḥ

    taṃ cāpyāropyamāṇaṃ tadromamātre 'bhyatāḍayat

    tato variṣṭhaḥ suradānavānām udāradhīrvṛṣṇikulapravīraḥ

    jaharṣa rāmeṇa sa pīḍya hastaṃ hastaṃ gatāṃ pāṇḍusutasya matvā

    na jajñur anye nṛpavīramukhyāḥ saṃchannarūpān atha pāṇḍuputrān

    vinā hi bhīṣmaṃ ca yadupravīrau dhaumyaṃ ca dharmaṃ sahasodarāṃśca

  18. 18