12 shlokas
- 1
सूत उवाच
सम्प्रहृष्टास्ततो नागा जलधाराप्लुतास्तदा
सुपर्णेनोह्यमानास्ते जग्मुस्तं देशम् आशु वै
तं द्वीपं मकरावासं विहितं विश्वकर्मणा
इन्द्रतुल्यबला घोरं ददृशुः सर्वम् आयतम्
सुपर्णसहिताः सर्पाः काननं च मनोरमम्
सागराम्बुपरिक्षिप्तं पक्षिसंघनिनादितम्
sūta uvāca
samprahṛṣṭāstato nāgā jaladhārāplutāstadā
suparṇenohyamānāste jagmustaṃ deśam āśu vai
taṃ dvīpaṃ makarāvāsaṃ vihitaṃ viśvakarmaṇā
indratulyabalā ghoraṃ dadṛśuḥ sarvam āyatam
suparṇasahitāḥ sarpāḥ kānanaṃ ca manoramam
sāgarāmbuparikṣiptaṃ pakṣisaṃghanināditam
- 2
विचित्रफलपुष्पाभिर्वनराजिभिर् आवृतम्
भवनैर् आवृतं रम्यैस्तथा पद्माकरैर् अपि
vicitraphalapuṣpābhirvanarājibhir āvṛtam
bhavanair āvṛtaṃ ramyaistathā padmākarair api
- 3
प्रसन्नसलिलैश्चापि ह्रदैश्चित्रैर्विभूषितम्
दिव्यगन्धवहैः पुण्यैर्मारुतैर् उपवीजितम्
prasannasalilaiścāpi hradaiścitrairvibhūṣitam
divyagandhavahaiḥ puṇyairmārutair upavījitam
- 4
उपजिघ्रद्भिर् आकाशं वृक्षैर्मलयजैर् अपि
शोभितं पुष्पवर्षाणि मुञ्चद्भिर्मारुतोद्धुतैः
वायुविक्षिप्तकुसुमैस्तथान्यैर् अपि पादपैः
upajighradbhir ākāśaṃ vṛkṣairmalayajair api
śobhitaṃ puṣpavarṣāṇi muñcadbhirmārutoddhutaiḥ
vāyuvikṣiptakusumaistathānyair api pādapaiḥ
- 5
किरद्भिर् इव तत्रस्थान्नागान्पुष्पाम्बुवृष्टिभिः
मनःसंहर्षणं पुण्यं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम्
मत्तभ्रमरसंघुष्टं मनोज्ञाकृतिदर्शनम्
रमणीयं शिवं पुण्यं सर्वैर्जनमनोहरैः
नानापक्षिरुतं रम्यं कद्रूपुत्रप्रहर्षणम्
kiradbhir iva tatrasthānnāgānpuṣpāmbuvṛṣṭibhiḥ
manaḥsaṃharṣaṇaṃ puṇyaṃ gandharvāpsarasāṃ priyam
mattabhramarasaṃghuṣṭaṃ manojñākṛtidarśanam
ramaṇīyaṃ śivaṃ puṇyaṃ sarvairjanamanoharaiḥ
nānāpakṣirutaṃ ramyaṃ kadrūputrapraharṣaṇam
- 6
तत्ते वनं समासाद्य विजह्रुः पन्नगा मुदा
अब्रुवंश्च महावीर्यं सुपर्णं पतगोत्तमम्
tatte vanaṃ samāsādya vijahruḥ pannagā mudā
abruvaṃśca mahāvīryaṃ suparṇaṃ patagottamam
- 7
वहास्मान् अपरं द्वीपं सुरम्यं विपुलोदकम्
त्वं हि देशान्बहून्रम्यान्पतन्पश्यसि खेचर
vahāsmān aparaṃ dvīpaṃ suramyaṃ vipulodakam
tvaṃ hi deśānbahūnramyānpatanpaśyasi khecara
- 8
स विचिन्त्याब्रवीत्पक्षी मातरं विनतां तदा
किं कारणं मया मातः कर्तव्यं सर्पभाषितम्
किमर्थं च वयं सर्पान्वहामो दुर्बलाधमान्
एवम् उक्तस्तदा तेन विनता प्राह खेचरम्
पुत्रं सर्वगुणोपेतं महावीर्यबलाचलम्
sa vicintyābravītpakṣī mātaraṃ vinatāṃ tadā
kiṃ kāraṇaṃ mayā mātaḥ kartavyaṃ sarpabhāṣitam
kimarthaṃ ca vayaṃ sarpānvahāmo durbalādhamān
evam uktastadā tena vinatā prāha khecaram
putraṃ sarvaguṇopetaṃ mahāvīryabalācalam
- 9
विनतोवाच
दासीभूतास्म्यनार्याया भगिन्याः पतगोत्तम
पणं वितथम् आस्थाय सर्पैर् उपधिना कृतम्
vinatovāca
dāsībhūtāsmyanāryāyā bhaginyāḥ patagottama
paṇaṃ vitatham āsthāya sarpair upadhinā kṛtam
- 10
सूत उवाच
तस्मिंस्तु कथिते मात्रा कारणे गगनेचरः
उवाच वचनं सर्पांस्तेन दुःखेन दुःखितः
sūta uvāca
tasmiṃstu kathite mātrā kāraṇe gaganecaraḥ
uvāca vacanaṃ sarpāṃstena duḥkhena duḥkhitaḥ
- 11
किम् आहृत्य विदित्वा वा किं वा कृत्वेह पौरुषम्
दास्याद्वो विप्रमुच्येयं सत्यं शंसत लेलिहाः
kim āhṛtya viditvā vā kiṃ vā kṛtveha pauruṣam
dāsyādvo vipramucyeyaṃ satyaṃ śaṃsata lelihāḥ
- 12
श्रुत्वा तम् अब्रुवन्सर्पा आहरामृतम् ओजसा
ततो दास्याद्विप्रमोक्षो भविता तव खेचर
śrutvā tam abruvansarpā āharāmṛtam ojasā
tato dāsyādvipramokṣo bhavitā tava khecara

