Sanskrit

12 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6

    यो यजेद् अपरिश्रान्तो मासि मासि शतं समाः

    न क्रुध्येद्यश्च सर्वस्य तयोर् अक्रोधनो ऽधिकः

    तस्माद् अक्रोधनः श्रेष्ठः कामक्रोधौ न पूजितौ

    क्रुद्धस्य निष्फलान्येव दानयज्ञतपांसि च

    तस्माद् अक्रोधने यज्ञस्तपो दानं महत्फलम्

    न पूतो न तपस्वी च न यज्वा न च धर्मकृत्

    क्रोधस्य यो वशं गच्छेत्तस्य लोकद्वयं न च

    पुत्रभृत्यसुहृन्मित्रभार्या धर्मश्च सत्यतः

    तस्यैतान्यपयास्यन्ति क्रोधशीलस्य निश्चितम्

    yo yajed apariśrānto māsi māsi śataṃ samāḥ

    na krudhyedyaśca sarvasya tayor akrodhano 'dhikaḥ

    tasmād akrodhanaḥ śreṣṭhaḥ kāmakrodhau na pūjitau

    kruddhasya niṣphalānyeva dānayajñatapāṃsi ca

    tasmād akrodhane yajñastapo dānaṃ mahatphalam

    na pūto na tapasvī ca na yajvā na ca dharmakṛt

    krodhasya yo vaśaṃ gacchettasya lokadvayaṃ na ca

    putrabhṛtyasuhṛnmitrabhāryā dharmaśca satyataḥ

    tasyaitānyapayāsyanti krodhaśīlasya niścitam

  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11

    ये त्वेनम् अभिजानन्ति वृत्तेनाभिजनेन च

    तेषु साधुषु वस्तव्यं स वासः श्रेष्ठ उच्यते

    सुयन्त्रिता नरा नित्यं विहीना वा धनैर्नराः

    दुर्वृत्ताः पापकर्माणश्चण्डाला धनिनो ऽपि वा

    न हि जात्या च चण्डालाः स्वकर्मविहितैर्विना

    धनाभिजनविद्यासु सक्ताश्चण्डालधर्मिणः

    अकारणाद्विद्विषन्ति परिवादं वदन्ति च

    न तत्रास्य निवासो ऽस्ति पापिभिः पापतां व्रजेत्

    सुकृते दुष्कृते वापि यत्र सजति यो नरः

    ध्रुवं रतिर्भवेत्तत्र तस्मात्तेषां न रोचये

    ye tvenam abhijānanti vṛttenābhijanena ca

    teṣu sādhuṣu vastavyaṃ sa vāsaḥ śreṣṭha ucyate

    suyantritā narā nityaṃ vihīnā vā dhanairnarāḥ

    durvṛttāḥ pāpakarmāṇaścaṇḍālā dhanino 'pi vā

    na hi jātyā ca caṇḍālāḥ svakarmavihitairvinā

    dhanābhijanavidyāsu saktāścaṇḍāladharmiṇaḥ

    akāraṇādvidviṣanti parivādaṃ vadanti ca

    na tatrāsya nivāso 'sti pāpibhiḥ pāpatāṃ vrajet

    sukṛte duṣkṛte vāpi yatra sajati yo naraḥ

    dhruvaṃ ratirbhavettatra tasmātteṣāṃ na rocaye

  12. 12

    वाग्दुरुक्तं महाघोरं दुहितुर्वृषपर्वणः

    न ह्यतो दुष्करतरं मन्ये लोकेष्वपि त्रिषु

    निःसंशयो विशेषेण पुरुषं मर्मकृन्तनम्

    सुहृन्मित्रजनास्तेषु सौहृदं न च कुर्वते

    यः सपत्नश्रियं दीप्तां हीनश्रीः पर्युपासते

    मम मथ्नाति हृदयम् अग्निकाम इवारणिम्

    मरणं शोभनं तस्य इति विद्वज्जना विदुः

    अवमानम् अवाप्नोति शनैर्नीचेषु संगतः

    अतिवादा वक्त्रतो निःसरन्ति यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि

    परस्य वै मर्मसु ये पतन्ति तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु

    शनैर्दुःखं शस्त्रविषाग्निजातं रोहेन्न संरोहति वाग्व्रणं तु

    संरोहति शनैर्विद्धं वनं परशुना हतम्

    वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहति वाक्क्षतम्

    vāgduruktaṃ mahāghoraṃ duhiturvṛṣaparvaṇaḥ

    na hyato duṣkarataraṃ manye lokeṣvapi triṣu

    niḥsaṃśayo viśeṣeṇa puruṣaṃ marmakṛntanam

    suhṛnmitrajanāsteṣu sauhṛdaṃ na ca kurvate

    yaḥ sapatnaśriyaṃ dīptāṃ hīnaśrīḥ paryupāsate

    mama mathnāti hṛdayam agnikāma ivāraṇim

    maraṇaṃ śobhanaṃ tasya iti vidvajjanā viduḥ

    avamānam avāpnoti śanairnīceṣu saṃgataḥ

    ativādā vaktrato niḥsaranti yair āhataḥ śocati rātryahāni

    parasya vai marmasu ye patanti tānpaṇḍito nāvasṛjetpareṣu

    śanairduḥkhaṃ śastraviṣāgnijātaṃ rohenna saṃrohati vāgvraṇaṃ tu

    saṃrohati śanairviddhaṃ vanaṃ paraśunā hatam

    vācā duruktaṃ bībhatsaṃ na saṃrohati vākkṣatam