25 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततः कतिपयाहस्य तस्मिन्रैवतके गिरौ
वृष्ण्यन्धकानाम् अभवत्सुमहान् उत्सवो नृप
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ katipayāhasya tasminraivatake girau
vṛṣṇyandhakānām abhavatsumahān utsavo nṛpa
- 2
तत्र दानं ददुर्वीरा ब्राह्मणानां सहस्रशः
भोजवृष्ण्यन्धकाश्चैव महे तस्य गिरेस्तदा
tatra dānaṃ dadurvīrā brāhmaṇānāṃ sahasraśaḥ
bhojavṛṣṇyandhakāścaiva mahe tasya girestadā
- 3
प्रासादै रत्नचित्रैश्च गिरेस्तस्य समन्ततः
स देशः शोभितो राजन्दीपवृक्षैश्च सर्वशः
prāsādai ratnacitraiśca girestasya samantataḥ
sa deśaḥ śobhito rājandīpavṛkṣaiśca sarvaśaḥ
- 4
वादित्राणि च तत्र स्म वादकाः समवादयन्
ननृतुर्नर्तकाश्चैव जगुर्गानानि गायनाः
vāditrāṇi ca tatra sma vādakāḥ samavādayan
nanṛturnartakāścaiva jagurgānāni gāyanāḥ
- 5
अलंकृताः कुमाराश्च वृष्णीनां सुमहौजसः
यानैर्हाटकचित्राङ्गैश्चञ्चूर्यन्ते स्म सर्वशः
alaṃkṛtāḥ kumārāśca vṛṣṇīnāṃ sumahaujasaḥ
yānairhāṭakacitrāṅgaiścañcūryante sma sarvaśaḥ
- 6
पौराश्च पादचारेण यानैर् उच्चावचैस्तथा
सदाराः सानुयात्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः
paurāśca pādacāreṇa yānair uccāvacaistathā
sadārāḥ sānuyātrāśca śataśo 'tha sahasraśaḥ
- 7
ततो हलधरः क्षीबो रेवतीसहितः प्रभुः
अनुगम्यमानो गन्धर्वैर् अचरत्तत्र भारत
tato haladharaḥ kṣībo revatīsahitaḥ prabhuḥ
anugamyamāno gandharvair acarattatra bhārata
- 8
तथैव राजा वृष्णीनाम् उग्रसेनः प्रतापवान्
उपगीयमानो गन्धर्वैः स्त्रीसहस्रसहायवान्
tathaiva rājā vṛṣṇīnām ugrasenaḥ pratāpavān
upagīyamāno gandharvaiḥ strīsahasrasahāyavān
- 9
रौक्मिणेयश्च साम्बश्च क्षीबौ समरदुर्मदौ
दिव्यमाल्याम्बरधरौ विजह्राते ऽमराविव
raukmiṇeyaśca sāmbaśca kṣībau samaradurmadau
divyamālyāmbaradharau vijahrāte 'marāviva
- 10
अक्रूरः सारणश्चैव गदो भानुर्विदूरथः
निशठश्चारुदेष्णश्च पृथुर्विपृथुर् एव च
akrūraḥ sāraṇaścaiva gado bhānurvidūrathaḥ
niśaṭhaścārudeṣṇaśca pṛthurvipṛthur eva ca
- 11
सत्यकः सात्यकिश्चैव भङ्गकारसहाचरौ
हार्दिक्यः कृतवर्मा च ये चान्ये नानुकीर्तिताः
satyakaḥ sātyakiścaiva bhaṅgakārasahācarau
hārdikyaḥ kṛtavarmā ca ye cānye nānukīrtitāḥ
- 12
एते परिवृताः स्त्रीभिर्गन्धर्वैश्च पृथक्पृथक्
तम् उत्सवं रैवतके शोभयांचक्रिरे तदा
वासुदेवो ययौ तत्र सह स्त्रीभिर्गुणान्वितः
दत्त्वा दानं द्विजातिभ्यः परिव्राजम् अपश्यत
ete parivṛtāḥ strībhirgandharvaiśca pṛthakpṛthak
tam utsavaṃ raivatake śobhayāṃcakrire tadā
vāsudevo yayau tatra saha strībhirguṇānvitaḥ
dattvā dānaṃ dvijātibhyaḥ parivrājam apaśyata
- 13
तदा कोलाहले तस्मिन्वर्तमाने महाशुभे
वासुदेवश्च पार्थश्च सहितौ परिजग्मतुः
tadā kolāhale tasminvartamāne mahāśubhe
vāsudevaśca pārthaśca sahitau parijagmatuḥ
- 14
तत्र चङ्क्रम्यमाणौ तौ वासुदेवसुतां शुभाम्
अलंकृतां सखीमध्ये भद्रां ददृशतुस्तदा
tatra caṅkramyamāṇau tau vāsudevasutāṃ śubhām
alaṃkṛtāṃ sakhīmadhye bhadrāṃ dadṛśatustadā
- 15
दृष्ट्वैव ताम् अर्जुनस्य कन्दर्पः समजायत
तं तथैकाग्रमनसं कृष्णः पार्थम् अलक्षयत्
dṛṣṭvaiva tām arjunasya kandarpaḥ samajāyata
taṃ tathaikāgramanasaṃ kṛṣṇaḥ pārtham alakṣayat
- 16
अथाब्रवीत्पुष्कराक्षः प्रहसन्न् इव भारत
वनेचरस्य किम् इदं कामेनालोड्यते मनः
athābravītpuṣkarākṣaḥ prahasann iva bhārata
vanecarasya kim idaṃ kāmenāloḍyate manaḥ
- 17
ममैषा भगिनी पार्थ सारणस्य सहोदरा
सुभद्रा नाम भद्रं ते पितुर्मे दयिता सुता
यदि ते वर्तते बुद्धिर्वक्ष्यामि पितरं स्वयम्
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षं प्रहसन्न् इव भारत
mamaiṣā bhaginī pārtha sāraṇasya sahodarā
subhadrā nāma bhadraṃ te piturme dayitā sutā
yadi te vartate buddhirvakṣyāmi pitaraṃ svayam
abravītpuṇḍarīkākṣaṃ prahasann iva bhārata
- 18
अर्जुन उवाच
दुहिता वसुदेवस्य वासुदेवस्य च स्वसा
रूपेण चैव सम्पन्ना कम् इवैषा न मोहयेत्
arjuna uvāca
duhitā vasudevasya vāsudevasya ca svasā
rūpeṇa caiva sampannā kam ivaiṣā na mohayet
- 19
कृतम् एव तु कल्याणं सर्वं मम भवेद्ध्रुवम्
यदि स्यान्मम वार्ष्णेयी महिषीयं स्वसा तव
देववृन्दः सदा त्वां तु स्मृत्वा विजयते ऽसुरान्
तव संदर्शनात्स्वामिन्न् अप्राप्यं न हि तत्किमु
kṛtam eva tu kalyāṇaṃ sarvaṃ mama bhaveddhruvam
yadi syānmama vārṣṇeyī mahiṣīyaṃ svasā tava
devavṛndaḥ sadā tvāṃ tu smṛtvā vijayate 'surān
tava saṃdarśanātsvāminn aprāpyaṃ na hi tatkimu
- 20
प्राप्तौ तु क उपायः स्यात्तद्ब्रवीहि जनार्दन
आस्थास्यामि तथा सर्वं यदि शक्यं नरेण तत्
prāptau tu ka upāyaḥ syāttadbravīhi janārdana
āsthāsyāmi tathā sarvaṃ yadi śakyaṃ nareṇa tat
- 21
वासुदेव उवाच
स्वयंवरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभ
स च संशयितः पार्थ स्वभावस्यानिमित्ततः
vāsudeva uvāca
svayaṃvaraḥ kṣatriyāṇāṃ vivāhaḥ puruṣarṣabha
sa ca saṃśayitaḥ pārtha svabhāvasyānimittataḥ
- 22
प्रसह्य हरणं चापि क्षत्रियाणां प्रशस्यते
विवाहहेतोः शूराणाम् इति धर्मविदो विदुः
prasahya haraṇaṃ cāpi kṣatriyāṇāṃ praśasyate
vivāhahetoḥ śūrāṇām iti dharmavido viduḥ
- 23
स त्वम् अर्जुन कल्याणीं प्रसह्य भगिनीं मम
हर स्वयंवरे ह्यस्याः को वै वेद चिकीर्षितम्
यतिरूपधरस्त्वं तु यदा कालविपाकता
sa tvam arjuna kalyāṇīṃ prasahya bhaginīṃ mama
hara svayaṃvare hyasyāḥ ko vai veda cikīrṣitam
yatirūpadharastvaṃ tu yadā kālavipākatā
- 24
वैशंपायन उवाच
ततो ऽर्जुनश्च कृष्णश्च विनिश्चित्येतिकृत्यताम्
शीघ्रगान्पुरुषान्राजन्प्रेषयामासतुस्तदा
vaiśaṃpāyana uvāca
tato 'rjunaśca kṛṣṇaśca viniścityetikṛtyatām
śīghragānpuruṣānrājanpreṣayāmāsatustadā
- 25
धर्मराजाय तत्सर्वम् इन्द्रप्रस्थगताय वै
श्रुत्वैव च महाबाहुर् अनुजज्ञे स पाण्डवः
भीमसेनस्तु तच्छ्रुत्वा कृतकृत्यं स्म मन्यते
इत्येवं मनुजैः सार्धम् उक्त्वा प्रीतिम् उपेयिवान्
dharmarājāya tatsarvam indraprasthagatāya vai
śrutvaiva ca mahābāhur anujajñe sa pāṇḍavaḥ
bhīmasenastu tacchrutvā kṛtakṛtyaṃ sma manyate
ityevaṃ manujaiḥ sārdham uktvā prītim upeyivān

