13 shlokas
- 1
सूत उवाच
अग्नेर् अथ वचः श्रुत्वा तद्रक्षः प्रजहार ताम्
ब्रह्मन्वराहरूपेण मनोमारुतरंहसा
sūta uvāca
agner atha vacaḥ śrutvā tadrakṣaḥ prajahāra tām
brahmanvarāharūpeṇa manomārutaraṃhasā
- 2
ततः स गर्भो निवसन्कुक्षौ भृगुकुलोद्वह
रोषान्मातुश्च्युतः कुक्षेश्च्यवनस्तेन सो ऽभवत्
tataḥ sa garbho nivasankukṣau bhṛgukulodvaha
roṣānmātuścyutaḥ kukṣeścyavanastena so 'bhavat
- 3
तं दृष्ट्वा मातुर् उदराच्च्युतम् आदित्यवर्चसम्
तद्रक्षो भस्मसाद्भूतं पपात परिमुच्य ताम्
taṃ dṛṣṭvā mātur udarāccyutam ādityavarcasam
tadrakṣo bhasmasādbhūtaṃ papāta parimucya tām
- 4
सा तम् आदाय सुश्रोणी ससार भृगुनन्दनम्
च्यवनं भार्गवं ब्रह्मन्पुलोमा दुःखमूर्छिता
sā tam ādāya suśroṇī sasāra bhṛgunandanam
cyavanaṃ bhārgavaṃ brahmanpulomā duḥkhamūrchitā
- 5
तां ददर्श स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः
रुदतीं बाष्पपूर्णाक्षीं भृगोर्भार्याम् अनिन्दिताम्
सान्त्वयामास भगवान्वधूं ब्रह्मा पितामहः
tāṃ dadarśa svayaṃ brahmā sarvalokapitāmahaḥ
rudatīṃ bāṣpapūrṇākṣīṃ bhṛgorbhāryām aninditām
sāntvayāmāsa bhagavānvadhūṃ brahmā pitāmahaḥ
- 6
अश्रुबिन्दूद्भवा तस्याः प्रावर्तत महानदी
अनुवर्तती सृतिं तस्या भृगोः पत्न्या यशस्विनः
aśrubindūdbhavā tasyāḥ prāvartata mahānadī
anuvartatī sṛtiṃ tasyā bhṛgoḥ patnyā yaśasvinaḥ
- 7
तस्या मार्गं सृतवतीं दृष्ट्वा तु सरितं तदा
नाम तस्यास्तदा नद्याश्चक्रे लोकपितामहः
वधूसरेति भगवांश्च्यवनस्याश्रमं प्रति
tasyā mārgaṃ sṛtavatīṃ dṛṣṭvā tu saritaṃ tadā
nāma tasyāstadā nadyāścakre lokapitāmahaḥ
vadhūsareti bhagavāṃścyavanasyāśramaṃ prati
- 8
स एवं च्यवनो जज्ञे भृगोः पुत्रः प्रतापवान्
तं ददर्श पिता तत्र च्यवनं तां च भामिनीम्
sa evaṃ cyavano jajñe bhṛgoḥ putraḥ pratāpavān
taṃ dadarśa pitā tatra cyavanaṃ tāṃ ca bhāminīm
- 9
स पुलोमां ततो भार्यां पप्रच्छ कुपितो भृगुः
केनासि रक्षसे तस्मै कथितेह जिहीर्षवे
न हि त्वां वेद तद्रक्षो मद्भार्यां चारुहासिनीम्
sa pulomāṃ tato bhāryāṃ papraccha kupito bhṛguḥ
kenāsi rakṣase tasmai kathiteha jihīrṣave
na hi tvāṃ veda tadrakṣo madbhāryāṃ cāruhāsinīm
- 10
तत्त्वम् आख्याहि तं ह्यद्य शप्तुम् इच्छाम्यहं रुषा
बिभेति को न शापान्मे कस्य चायं व्यतिक्रमः
tattvam ākhyāhi taṃ hyadya śaptum icchāmyahaṃ ruṣā
bibheti ko na śāpānme kasya cāyaṃ vyatikramaḥ
- 11
पुलोमोवाच
अग्निना भगवंस्तस्मै रक्षसे ऽहं निवेदिता
ततो माम् अनयद्रक्षः क्रोशन्तीं कुररीम् इव
pulomovāca
agninā bhagavaṃstasmai rakṣase 'haṃ niveditā
tato mām anayadrakṣaḥ krośantīṃ kurarīm iva
- 12
साहं तव सुतस्यास्य तेजसा परिमोक्षिता
भस्मीभूतं च तद्रक्षो माम् उत्सृज्य पपात वै
sāhaṃ tava sutasyāsya tejasā parimokṣitā
bhasmībhūtaṃ ca tadrakṣo mām utsṛjya papāta vai
- 13
सूत उवाच
इति श्रुत्वा पुलोमाया भृगुः परममन्युमान्
शशापाग्निम् अभिक्रुद्धः सर्वभक्षो भविष्यसि
sūta uvāca
iti śrutvā pulomāyā bhṛguḥ paramamanyumān
śaśāpāgnim abhikruddhaḥ sarvabhakṣo bhaviṣyasi

