Mahabharat · Adhyaya 176 1.176.29
1.176.29वर्तमाने समाजे तु रमणीये ऽह्नि षोडशे
मैत्रे मुहूर्ते तत्तस्या राजदाराः पुराविदः
पुत्रवत्यः सुवसनाः प्रतिकर्मोपचक्रमुः
स्वर्णपात्रं च कौशेयं दूर्वासिद्ध्यर्थसंयुतम्
निधाय तैलं स्नानार्थं निन्युर्बाला हरिप्रियाः
लोध्रकल्कहृताभ्यङ्गतैलं कालेयचन्दनम्
चतुष्काभिमुखीं निन्युर् अभिषेकाय योषितः
वैडूर्यमणिपीठेषु निविष्टां द्रौपदीं तदा
सतूर्यं स्नापयांचक्रुः स्वर्णकुम्भस्थितैर्जलैः
तां निवृत्ताभिषेकां च दुकूलद्वयधारिणीम्
निन्युर्मणिस्तम्भयुतां वेदीं वै सुपरिष्कृताम्
निवेश्य प्राङ्मुखीं हृष्टां विस्मिताक्षाः प्रसाधिकाः
केनानुकारणेनेमाम् इत्यन्योन्यं व्यलोकयन्
धूपोष्मणा च केशानाम् आर्द्रभावं व्यपोहयन्
बबन्धुर् अस्या धम्मिल्लं माल्यैः सुरभिगन्धिभिः
दूर्वामधूकरचितं माल्यं तस्या ददुः करे
चक्रुश्च कृष्णागरुणा पत्रभङ्गं कुचद्वये
रेजे सा चक्रवाकाङ्का स्वर्णदीर्घसरिद्वरा
अलकैः कुटिलैस्तस्या मुखं विकसितं बभौ
आसक्तभृङ्गं कुसुमं शशिबिम्बं जिगाय तत्
कालाञ्जनं नयनयोर् आचारार्थं समादधुः
भूषणै रत्नखचितैर् अलंचक्रुर्यथोचितम्
माता च तस्याः पृषती हरितालमनःशिलाम्
अङ्गुलीभ्याम् उपादाय तिलकं विदधे मुखे
अलंकृतां वधूं दृष्ट्वा योषितो मुदम् आययुः
माता न मुमुदे तस्याः पतिः कीदृग्भविष्यति
सौविदल्लाः समागम्य द्रुपदस्याज्ञया ततः
एनाम् आरोपयामासुः करिणीं कुथभूषिताम्
ततो ऽवाद्यन्त वाद्यानि मङ्गलानि दिवि स्पृशन्
विलासिनीजनश्चापि प्रवरं करिणीशतम्
माङ्गल्यगीतं गायन्त्यः पार्श्वयोर् उभयोर्ययुः
जनापहरणे यत्ताः प्रतिहार्यः पुरो ययुः
कोलाहलो महान् आसीत्तस्मिन्पुरवरे तदा
धृष्टद्युम्नो ययावग्रे हयम् आरुह्य भारत
द्रुपदो रङ्गदेशे तु बलेन महता युतः
तस्थौ व्यूह्य महानीकं पालितं दृढधन्विभिः
तस्यां वराङ्ग्याम् आयन्त्यां मञ्चस्था नृपसत्तमाः
तां दृष्ट्वा मन्मथाविष्टा विलासान्विदधुः किल
कश्चिद् अभ्रामयद्भूयः कमलं सुमनोहरम्
लोलपत्रं चलद्भृङ्गं परिवेष्टितकेसरम्
कश्चिद्विलासी गलितं लग्नम् अङ्गदकोटिभिः
प्रालम्बम् अकरोद् अंसे साचीकृतमुखाम्बुजम्
लिलेख पीठं पादेन हैमं तिर्यङ्मुखत्विषा
केतकीदलम् अन्यो ऽपि प्रियं कर्णविभूषणम्
नखाग्रैः पाटयामास कुशालेखविशारदैः
कश्चित्कमलशोणेन नखेन स्वस्तिपाणिना
रत्नाङ्गुलीयप्रभया विद्वान् अक्षान् अवासृजत्
यथाभा तस्य विमला स्वस्थानाच्चलिता तथा
कश्चिद्व्यापारयामास कररत्नाङ्गुलीयकम्
भूयान् एवंविधांस्तत्र द्रौपदी कमलेक्षणा
नीलोत्पलमयं देशं कुर्वाणेवावलोकयत्
आप्लुताङ्गी सुवसना सर्वाभरणभूषिता
Transliteration
vartamāne samāje tu ramaṇīye 'hni ṣoḍaśe
maitre muhūrte tattasyā rājadārāḥ purāvidaḥ
putravatyaḥ suvasanāḥ pratikarmopacakramuḥ
svarṇapātraṃ ca kauśeyaṃ dūrvāsiddhyarthasaṃyutam
nidhāya tailaṃ snānārthaṃ ninyurbālā haripriyāḥ
lodhrakalkahṛtābhyaṅgatailaṃ kāleyacandanam
catuṣkābhimukhīṃ ninyur abhiṣekāya yoṣitaḥ
vaiḍūryamaṇipīṭheṣu niviṣṭāṃ draupadīṃ tadā
satūryaṃ snāpayāṃcakruḥ svarṇakumbhasthitairjalaiḥ
tāṃ nivṛttābhiṣekāṃ ca dukūladvayadhāriṇīm
ninyurmaṇistambhayutāṃ vedīṃ vai supariṣkṛtām
niveśya prāṅmukhīṃ hṛṣṭāṃ vismitākṣāḥ prasādhikāḥ
kenānukāraṇenemām ityanyonyaṃ vyalokayan
dhūpoṣmaṇā ca keśānām ārdrabhāvaṃ vyapohayan
babandhur asyā dhammillaṃ mālyaiḥ surabhigandhibhiḥ
dūrvāmadhūkaracitaṃ mālyaṃ tasyā daduḥ kare
cakruśca kṛṣṇāgaruṇā patrabhaṅgaṃ kucadvaye
reje sā cakravākāṅkā svarṇadīrghasaridvarā
alakaiḥ kuṭilaistasyā mukhaṃ vikasitaṃ babhau
āsaktabhṛṅgaṃ kusumaṃ śaśibimbaṃ jigāya tat
kālāñjanaṃ nayanayor ācārārthaṃ samādadhuḥ
bhūṣaṇai ratnakhacitair alaṃcakruryathocitam
mātā ca tasyāḥ pṛṣatī haritālamanaḥśilām
aṅgulībhyām upādāya tilakaṃ vidadhe mukhe
alaṃkṛtāṃ vadhūṃ dṛṣṭvā yoṣito mudam āyayuḥ
mātā na mumude tasyāḥ patiḥ kīdṛgbhaviṣyati
sauvidallāḥ samāgamya drupadasyājñayā tataḥ
enām āropayāmāsuḥ kariṇīṃ kuthabhūṣitām
tato 'vādyanta vādyāni maṅgalāni divi spṛśan
vilāsinījanaścāpi pravaraṃ kariṇīśatam
māṅgalyagītaṃ gāyantyaḥ pārśvayor ubhayoryayuḥ
janāpaharaṇe yattāḥ pratihāryaḥ puro yayuḥ
kolāhalo mahān āsīttasminpuravare tadā
dhṛṣṭadyumno yayāvagre hayam āruhya bhārata
drupado raṅgadeśe tu balena mahatā yutaḥ
tasthau vyūhya mahānīkaṃ pālitaṃ dṛḍhadhanvibhiḥ
tasyāṃ varāṅgyām āyantyāṃ mañcasthā nṛpasattamāḥ
tāṃ dṛṣṭvā manmathāviṣṭā vilāsānvidadhuḥ kila
kaścid abhrāmayadbhūyaḥ kamalaṃ sumanoharam
lolapatraṃ caladbhṛṅgaṃ pariveṣṭitakesaram
kaścidvilāsī galitaṃ lagnam aṅgadakoṭibhiḥ
prālambam akarod aṃse sācīkṛtamukhāmbujam
lilekha pīṭhaṃ pādena haimaṃ tiryaṅmukhatviṣā
ketakīdalam anyo 'pi priyaṃ karṇavibhūṣaṇam
nakhāgraiḥ pāṭayāmāsa kuśālekhaviśāradaiḥ
kaścitkamalaśoṇena nakhena svastipāṇinā
ratnāṅgulīyaprabhayā vidvān akṣān avāsṛjat
yathābhā tasya vimalā svasthānāccalitā tathā
kaścidvyāpārayāmāsa kararatnāṅgulīyakam
bhūyān evaṃvidhāṃstatra draupadī kamalekṣaṇā
nīlotpalamayaṃ deśaṃ kurvāṇevāvalokayat
āplutāṅgī suvasanā sarvābharaṇabhūṣitā
By System Admin
Translation
Draft in progress