Sanskrit

Mahabharat · Adhyaya 176 1.176.29

1.176.29

वर्तमाने समाजे तु रमणीये ऽह्नि षोडशे

मैत्रे मुहूर्ते तत्तस्या राजदाराः पुराविदः

पुत्रवत्यः सुवसनाः प्रतिकर्मोपचक्रमुः

स्वर्णपात्रं च कौशेयं दूर्वासिद्ध्यर्थसंयुतम्

निधाय तैलं स्नानार्थं निन्युर्बाला हरिप्रियाः

लोध्रकल्कहृताभ्यङ्गतैलं कालेयचन्दनम्

चतुष्काभिमुखीं निन्युर् अभिषेकाय योषितः

वैडूर्यमणिपीठेषु निविष्टां द्रौपदीं तदा

सतूर्यं स्नापयांचक्रुः स्वर्णकुम्भस्थितैर्जलैः

तां निवृत्ताभिषेकां च दुकूलद्वयधारिणीम्

निन्युर्मणिस्तम्भयुतां वेदीं वै सुपरिष्कृताम्

निवेश्य प्राङ्मुखीं हृष्टां विस्मिताक्षाः प्रसाधिकाः

केनानुकारणेनेमाम् इत्यन्योन्यं व्यलोकयन्

धूपोष्मणा च केशानाम् आर्द्रभावं व्यपोहयन्

बबन्धुर् अस्या धम्मिल्लं माल्यैः सुरभिगन्धिभिः

दूर्वामधूकरचितं माल्यं तस्या ददुः करे

चक्रुश्च कृष्णागरुणा पत्रभङ्गं कुचद्वये

रेजे सा चक्रवाकाङ्का स्वर्णदीर्घसरिद्वरा

अलकैः कुटिलैस्तस्या मुखं विकसितं बभौ

आसक्तभृङ्गं कुसुमं शशिबिम्बं जिगाय तत्

कालाञ्जनं नयनयोर् आचारार्थं समादधुः

भूषणै रत्नखचितैर् अलंचक्रुर्यथोचितम्

माता च तस्याः पृषती हरितालमनःशिलाम्

अङ्गुलीभ्याम् उपादाय तिलकं विदधे मुखे

अलंकृतां वधूं दृष्ट्वा योषितो मुदम् आययुः

माता न मुमुदे तस्याः पतिः कीदृग्भविष्यति

सौविदल्लाः समागम्य द्रुपदस्याज्ञया ततः

एनाम् आरोपयामासुः करिणीं कुथभूषिताम्

ततो ऽवाद्यन्त वाद्यानि मङ्गलानि दिवि स्पृशन्

विलासिनीजनश्चापि प्रवरं करिणीशतम्

माङ्गल्यगीतं गायन्त्यः पार्श्वयोर् उभयोर्ययुः

जनापहरणे यत्ताः प्रतिहार्यः पुरो ययुः

कोलाहलो महान् आसीत्तस्मिन्पुरवरे तदा

धृष्टद्युम्नो ययावग्रे हयम् आरुह्य भारत

द्रुपदो रङ्गदेशे तु बलेन महता युतः

तस्थौ व्यूह्य महानीकं पालितं दृढधन्विभिः

तस्यां वराङ्ग्याम् आयन्त्यां मञ्चस्था नृपसत्तमाः

तां दृष्ट्वा मन्मथाविष्टा विलासान्विदधुः किल

कश्चिद् अभ्रामयद्भूयः कमलं सुमनोहरम्

लोलपत्रं चलद्भृङ्गं परिवेष्टितकेसरम्

कश्चिद्विलासी गलितं लग्नम् अङ्गदकोटिभिः

प्रालम्बम् अकरोद् अंसे साचीकृतमुखाम्बुजम्

लिलेख पीठं पादेन हैमं तिर्यङ्मुखत्विषा

केतकीदलम् अन्यो ऽपि प्रियं कर्णविभूषणम्

नखाग्रैः पाटयामास कुशालेखविशारदैः

कश्चित्कमलशोणेन नखेन स्वस्तिपाणिना

रत्नाङ्गुलीयप्रभया विद्वान् अक्षान् अवासृजत्

यथाभा तस्य विमला स्वस्थानाच्चलिता तथा

कश्चिद्व्यापारयामास कररत्नाङ्गुलीयकम्

भूयान् एवंविधांस्तत्र द्रौपदी कमलेक्षणा

नीलोत्पलमयं देशं कुर्वाणेवावलोकयत्

आप्लुताङ्गी सुवसना सर्वाभरणभूषिता

Transliteration

vartamāne samāje tu ramaṇīye 'hni ṣoḍaśe

maitre muhūrte tattasyā rājadārāḥ purāvidaḥ

putravatyaḥ suvasanāḥ pratikarmopacakramuḥ

svarṇapātraṃ ca kauśeyaṃ dūrvāsiddhyarthasaṃyutam

nidhāya tailaṃ snānārthaṃ ninyurbālā haripriyāḥ

lodhrakalkahṛtābhyaṅgatailaṃ kāleyacandanam

catuṣkābhimukhīṃ ninyur abhiṣekāya yoṣitaḥ

vaiḍūryamaṇipīṭheṣu niviṣṭāṃ draupadīṃ tadā

satūryaṃ snāpayāṃcakruḥ svarṇakumbhasthitairjalaiḥ

tāṃ nivṛttābhiṣekāṃ ca dukūladvayadhāriṇīm

ninyurmaṇistambhayutāṃ vedīṃ vai supariṣkṛtām

niveśya prāṅmukhīṃ hṛṣṭāṃ vismitākṣāḥ prasādhikāḥ

kenānukāraṇenemām ityanyonyaṃ vyalokayan

dhūpoṣmaṇā ca keśānām ārdrabhāvaṃ vyapohayan

babandhur asyā dhammillaṃ mālyaiḥ surabhigandhibhiḥ

dūrvāmadhūkaracitaṃ mālyaṃ tasyā daduḥ kare

cakruśca kṛṣṇāgaruṇā patrabhaṅgaṃ kucadvaye

reje sā cakravākāṅkā svarṇadīrghasaridvarā

alakaiḥ kuṭilaistasyā mukhaṃ vikasitaṃ babhau

āsaktabhṛṅgaṃ kusumaṃ śaśibimbaṃ jigāya tat

kālāñjanaṃ nayanayor ācārārthaṃ samādadhuḥ

bhūṣaṇai ratnakhacitair alaṃcakruryathocitam

mātā ca tasyāḥ pṛṣatī haritālamanaḥśilām

aṅgulībhyām upādāya tilakaṃ vidadhe mukhe

alaṃkṛtāṃ vadhūṃ dṛṣṭvā yoṣito mudam āyayuḥ

mātā na mumude tasyāḥ patiḥ kīdṛgbhaviṣyati

sauvidallāḥ samāgamya drupadasyājñayā tataḥ

enām āropayāmāsuḥ kariṇīṃ kuthabhūṣitām

tato 'vādyanta vādyāni maṅgalāni divi spṛśan

vilāsinījanaścāpi pravaraṃ kariṇīśatam

māṅgalyagītaṃ gāyantyaḥ pārśvayor ubhayoryayuḥ

janāpaharaṇe yattāḥ pratihāryaḥ puro yayuḥ

kolāhalo mahān āsīttasminpuravare tadā

dhṛṣṭadyumno yayāvagre hayam āruhya bhārata

drupado raṅgadeśe tu balena mahatā yutaḥ

tasthau vyūhya mahānīkaṃ pālitaṃ dṛḍhadhanvibhiḥ

tasyāṃ varāṅgyām āyantyāṃ mañcasthā nṛpasattamāḥ

tāṃ dṛṣṭvā manmathāviṣṭā vilāsānvidadhuḥ kila

kaścid abhrāmayadbhūyaḥ kamalaṃ sumanoharam

lolapatraṃ caladbhṛṅgaṃ pariveṣṭitakesaram

kaścidvilāsī galitaṃ lagnam aṅgadakoṭibhiḥ

prālambam akarod aṃse sācīkṛtamukhāmbujam

lilekha pīṭhaṃ pādena haimaṃ tiryaṅmukhatviṣā

ketakīdalam anyo 'pi priyaṃ karṇavibhūṣaṇam

nakhāgraiḥ pāṭayāmāsa kuśālekhaviśāradaiḥ

kaścitkamalaśoṇena nakhena svastipāṇinā

ratnāṅgulīyaprabhayā vidvān akṣān avāsṛjat

yathābhā tasya vimalā svasthānāccalitā tathā

kaścidvyāpārayāmāsa kararatnāṅgulīyakam

bhūyān evaṃvidhāṃstatra draupadī kamalekṣaṇā

nīlotpalamayaṃ deśaṃ kurvāṇevāvalokayat

āplutāṅgī suvasanā sarvābharaṇabhūṣitā

By System Admin

Translation

Draft in progress