17 shlokas
- 1
सूत उवाच
ततो रजन्यां व्युष्टायां प्रभात उदिते रवौ
कद्रूश्च विनता चैव भगिन्यौ ते तपोधन
sūta uvāca
tato rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ prabhāta udite ravau
kadrūśca vinatā caiva bhaginyau te tapodhana
- 2
अमर्षिते सुसंरब्धे दास्ये कृतपणे तदा
सागरस्य परं पारं वेलावनविभूषितम्
जग्मतुस्तुरगं द्रष्टुम् उच्चैःश्रवसम् अन्तिकात्
amarṣite susaṃrabdhe dāsye kṛtapaṇe tadā
sāgarasya paraṃ pāraṃ velāvanavibhūṣitam
jagmatusturagaṃ draṣṭum uccaiḥśravasam antikāt
- 3
ददृशाते तदा तत्र समुद्रं निधिम् अम्भसाम्
महान्तम् उदकागाधं क्षोभ्यमाणं महास्वनम्
तिमिङ्गिलझषाकीर्णं मकरैर् आवृतं तथा
dadṛśāte tadā tatra samudraṃ nidhim ambhasām
mahāntam udakāgādhaṃ kṣobhyamāṇaṃ mahāsvanam
timiṅgilajhaṣākīrṇaṃ makarair āvṛtaṃ tathā
- 4
सत्त्वैश्च बहुसाहस्रैर्नानारूपैः समावृतम्
भीषणैर्विकृतैर् अन्यैर्घोरैर्जलचरैस्तथा
उग्रैर्नित्यम् अनाधृष्यं कूर्मग्राहसमाकुलम्
sattvaiśca bahusāhasrairnānārūpaiḥ samāvṛtam
bhīṣaṇairvikṛtair anyairghorairjalacaraistathā
ugrairnityam anādhṛṣyaṃ kūrmagrāhasamākulam
- 5
आकरं सर्वरत्नानाम् आलयं वरुणस्य च
नागानाम् आलयं रम्यम् उत्तमं सरितां पतिम्
ākaraṃ sarvaratnānām ālayaṃ varuṇasya ca
nāgānām ālayaṃ ramyam uttamaṃ saritāṃ patim
- 6
पातालज्वलनावासम् असुराणां च बन्धनम्
भयंकरं च सत्त्वानां पयसां निधिम् अर्णवम्
pātālajvalanāvāsam asurāṇāṃ ca bandhanam
bhayaṃkaraṃ ca sattvānāṃ payasāṃ nidhim arṇavam
- 7
शुभं दिव्यम् अमर्त्यानाम् अमृतस्याकरं परम्
अप्रमेयम् अचिन्त्यं च सुपुण्यजलम् अद्भुतम्
śubhaṃ divyam amartyānām amṛtasyākaraṃ param
aprameyam acintyaṃ ca supuṇyajalam adbhutam
- 8
घोरं जलचरारावरौद्रं भैरवनिस्वनम्
गम्भीरावर्तकलिलं सर्वभूतभयंकरम्
ghoraṃ jalacarārāvaraudraṃ bhairavanisvanam
gambhīrāvartakalilaṃ sarvabhūtabhayaṃkaram
- 9
वेलादोलानिलचलं क्षोभोद्वेगसमुत्थितम्
वीचीहस्तैः प्रचलितैर्नृत्यन्तम् इव सर्वशः
velādolānilacalaṃ kṣobhodvegasamutthitam
vīcīhastaiḥ pracalitairnṛtyantam iva sarvaśaḥ
- 10
चन्द्रवृद्धिक्षयवशाद् उद्वृत्तोर्मिदुरासदम्
पाञ्चजन्यस्य जननं रत्नाकरम् अनुत्तमम्
candravṛddhikṣayavaśād udvṛttormidurāsadam
pāñcajanyasya jananaṃ ratnākaram anuttamam
- 11
गां विन्दता भगवता गोविन्देनामितौजसा
वराहरूपिणा चान्तर्विक्षोभितजलाविलम्
gāṃ vindatā bhagavatā govindenāmitaujasā
varāharūpiṇā cāntarvikṣobhitajalāvilam
- 12
ब्रह्मर्षिणा च तपता वर्षाणां शतम् अत्रिणा
अनासादितगाधं च पातालतलम् अव्ययम्
brahmarṣiṇā ca tapatā varṣāṇāṃ śatam atriṇā
anāsāditagādhaṃ ca pātālatalam avyayam
- 13
अध्यात्मयोगनिद्रां च पद्मनाभस्य सेवतः
युगादिकालशयनं विष्णोर् अमिततेजसः
वज्रपातनसंत्रस्तमैनाकस्याभयप्रदम्
डिम्बाहवार्दितानां च असुराणां परायणम्
adhyātmayoganidrāṃ ca padmanābhasya sevataḥ
yugādikālaśayanaṃ viṣṇor amitatejasaḥ
vajrapātanasaṃtrastamainākasyābhayapradam
ḍimbāhavārditānāṃ ca asurāṇāṃ parāyaṇam
- 14
वडवामुखदीप्ताग्नेस्तोयहव्यप्रदं शुभम्
अगाधपारं विस्तीर्णम् अप्रमेयं सरित्पतिम्
vaḍavāmukhadīptāgnestoyahavyapradaṃ śubham
agādhapāraṃ vistīrṇam aprameyaṃ saritpatim
- 15
महानदीभिर्बह्वीभिः स्पर्धयेव सहस्रशः
अभिसार्यमाणम् अनिशं ददृशाते महार्णवम्
आपूर्यमाणम् अत्यर्थं नृत्यमानम् इवोर्मिभिः
mahānadībhirbahvībhiḥ spardhayeva sahasraśaḥ
abhisāryamāṇam aniśaṃ dadṛśāte mahārṇavam
āpūryamāṇam atyarthaṃ nṛtyamānam ivormibhiḥ
- 16
गम्भीरं तिमिमकरोग्रसंकुलं तं गर्जन्तं जलचररावरौद्रनादैः
विस्तीर्णं ददृशतुर् अम्बरप्रकाशं ते ऽगाधं निधिम् उरुम् अम्भसाम् अनन्तम्
gambhīraṃ timimakarograsaṃkulaṃ taṃ garjantaṃ jalacararāvaraudranādaiḥ
vistīrṇaṃ dadṛśatur ambaraprakāśaṃ te 'gādhaṃ nidhim urum ambhasām anantam
- 17
इत्येवं झषमकरोर्मिसंकुलं तं गम्भीरं विकसितम् अम्बरप्रकाशम्
पातालज्वलनशिखाविदीपितं तं पश्यन्त्यौ द्रुतम् अभिपेततुस्तदानीम्
सौतिर् उवाच
ततस्ते पणितं कृत्वा भगिन्यौ द्विजसत्तम
जग्मतुः परमप्रीते परं पारं महोदधेः
कद्रूश्च विनता चैव दाक्षायण्यौ विहायसा
आलोकयन्त्याव् अक्षोभ्यं समुद्रं निधिम् अम्भसाम्
वायुनातीव महता क्षोभ्यमाणं महास्वनम्
तिमिंगिलसमाकीर्णं मकरैर् आवृतं तथा
संयुतं बहुसाहस्रैः सत्त्वैर्नानाविधैर् अपि
घोरैर्घोरम् अनाधृष्यं गम्भीरम् अतिभैरवम्
आकरं सर्वरत्नानाम् आलयं वरुणस्य च
नागानाम् आलयं चापि सुरम्यं सरितां पतिम्
पातालज्वलनावासम् असुराणां तथालयम्
भयंकराणां सत्त्वानां पयसो निधिम् अव्ययम्
शुभं दिव्यम् अमर्त्यानाम् अमृतस्याकरं परम्
अप्रमेयम् अचिन्त्यं च सुपुण्यजलसंमितम्
महानदीभिर्बह्वीभिस्तत्र तत्र सहस्रशः
आपूर्यमाणम् अत्यर्थं नृत्यन्तम् इव चोर्मिभिः
ityevaṃ jhaṣamakarormisaṃkulaṃ taṃ gambhīraṃ vikasitam ambaraprakāśam
pātālajvalanaśikhāvidīpitaṃ taṃ paśyantyau drutam abhipetatustadānīm
sautir uvāca
tataste paṇitaṃ kṛtvā bhaginyau dvijasattama
jagmatuḥ paramaprīte paraṃ pāraṃ mahodadheḥ
kadrūśca vinatā caiva dākṣāyaṇyau vihāyasā
ālokayantyāv akṣobhyaṃ samudraṃ nidhim ambhasām
vāyunātīva mahatā kṣobhyamāṇaṃ mahāsvanam
timiṃgilasamākīrṇaṃ makarair āvṛtaṃ tathā
saṃyutaṃ bahusāhasraiḥ sattvairnānāvidhair api
ghorairghoram anādhṛṣyaṃ gambhīram atibhairavam
ākaraṃ sarvaratnānām ālayaṃ varuṇasya ca
nāgānām ālayaṃ cāpi suramyaṃ saritāṃ patim
pātālajvalanāvāsam asurāṇāṃ tathālayam
bhayaṃkarāṇāṃ sattvānāṃ payaso nidhim avyayam
śubhaṃ divyam amartyānām amṛtasyākaraṃ param
aprameyam acintyaṃ ca supuṇyajalasaṃmitam
mahānadībhirbahvībhistatra tatra sahasraśaḥ
āpūryamāṇam atyarthaṃ nṛtyantam iva cormibhiḥ

