11 shlokas
- 1
लोमहर्षणपुत्र उग्रश्रवाः सूतः पौराणिको नैमिषारण्ये शौनकस्य कुलपतेर्द्वादशवार्षिके सत्त्रे ऋषीन् अभ्यागतान् उपतस्थे
lomaharṣaṇaputra ugraśravāḥ sūtaḥ paurāṇiko naimiṣāraṇye śaunakasya kulapaterdvādaśavārṣike sattre ṛṣīn abhyāgatān upatasthe
- 2
मयोदङ्कस्य चरितम् अशेषम् उक्तम्
जनमेजयस्य सर्पसत्त्रस्य
निमित्तान्तरम् इदम् अपि
पौराणिकः पुराणे कृतश्रमः स तान्कृताञ्जलिर् उवाच
किं भवन्तः श्रोतुम् इच्छन्ति
किम् अहं ब्रुवाणीति
mayodaṅkasya caritam aśeṣam uktam
janamejayasya sarpasattrasya
nimittāntaram idam api
paurāṇikaḥ purāṇe kṛtaśramaḥ sa tānkṛtāñjalir uvāca
kiṃ bhavantaḥ śrotum icchanti
kim ahaṃ bruvāṇīti
- 3
तम् ऋषय ऊचुः
परमं लोमहर्षणे प्रक्ष्यामस्त्वां वक्ष्यसि च नः शुश्रूषतां कथायोगम्
तद्भगवांस्तु तावच्छौनको ऽग्निशरणम् अध्यास्ते
tam ṛṣaya ūcuḥ
paramaṃ lomaharṣaṇe prakṣyāmastvāṃ vakṣyasi ca naḥ śuśrūṣatāṃ kathāyogam
tadbhagavāṃstu tāvacchaunako 'gniśaraṇam adhyāste
- 4
यो ऽसौ दिव्याः कथा वेद देवतासुरसंकथाः
मनुष्योरगगन्धर्वकथा वेद च सर्वशः
yo 'sau divyāḥ kathā veda devatāsurasaṃkathāḥ
manuṣyoragagandharvakathā veda ca sarvaśaḥ
- 5
स चाप्यस्मिन्मखे सौते विद्वान्कुलपतिर्द्विजः
दक्षो धृतव्रतो धीमाञ्शास्त्रे चारण्यके गुरुः
sa cāpyasminmakhe saute vidvānkulapatirdvijaḥ
dakṣo dhṛtavrato dhīmāñśāstre cāraṇyake guruḥ
- 6
सत्यवादी शमपरस्तपस्वी नियतव्रतः
सर्वेषाम् एव नो मान्यः स तावत्प्रतिपाल्यताम्
satyavādī śamaparastapasvī niyatavrataḥ
sarveṣām eva no mānyaḥ sa tāvatpratipālyatām
- 7
तस्मिन्न् अध्यासति गुरावासनं परमार्चितम्
ततो वक्ष्यसि यत्त्वां स प्रक्ष्यति द्विजसत्तमः
tasminn adhyāsati gurāvāsanaṃ paramārcitam
tato vakṣyasi yattvāṃ sa prakṣyati dvijasattamaḥ
- 8
सूत उवाच
एवम् अस्तु गुरौ तस्मिन्न् उपविष्टे महात्मनि
तेन पृष्टः कथाः पुण्या वक्ष्यामि विविधाश्रयाः
sūta uvāca
evam astu gurau tasminn upaviṣṭe mahātmani
tena pṛṣṭaḥ kathāḥ puṇyā vakṣyāmi vividhāśrayāḥ
- 9
सो ऽथ विप्रर्षभः कार्यं कृत्वा सर्वं यथाक्रमम्
देवान्वाग्भिः पितॄन् अद्भिस्तर्पयित्वाजगाम ह
so 'tha viprarṣabhaḥ kāryaṃ kṛtvā sarvaṃ yathākramam
devānvāgbhiḥ pitṝn adbhistarpayitvājagāma ha
- 10
यत्र ब्रह्मर्षयः सिद्धास्त आसीना यतव्रताः
यज्ञायतनम् आश्रित्य सूतपुत्रपुरःसराः
yatra brahmarṣayaḥ siddhāsta āsīnā yatavratāḥ
yajñāyatanam āśritya sūtaputrapuraḥsarāḥ
- 11
ऋत्विक्ष्वथ सदस्येषु स वै गृहपतिस्ततः
उपविष्टेषूपविष्टः शौनको ऽथाब्रवीद् इदम्
ṛtvikṣvatha sadasyeṣu sa vai gṛhapatistataḥ
upaviṣṭeṣūpaviṣṭaḥ śaunako 'thābravīd idam

