30 shlokas
- 1
जनमेजय उवाच
श्रुतस्त्वत्तो मया विप्र पूर्वेषां संभवो महान्
उदाराश्चापि वंशे ऽस्मिन्राजानो मे परिश्रुताः
janamejaya uvāca
śrutastvatto mayā vipra pūrveṣāṃ saṃbhavo mahān
udārāścāpi vaṃśe 'sminrājāno me pariśrutāḥ
- 2
किं तु लघ्वर्थसंयुक्तं प्रियाख्यानं न माम् अति
प्रीणात्यतो भवान्भूयो विस्तरेण ब्रवीतु मे
kiṃ tu laghvarthasaṃyuktaṃ priyākhyānaṃ na mām ati
prīṇātyato bhavānbhūyo vistareṇa bravītu me
- 3
एताम् एव कथां दिव्याम् आ प्रजापतितो मनोः
तेषाम् आजननं पुण्यं कस्य न प्रीतिम् आवहेत्
etām eva kathāṃ divyām ā prajāpatito manoḥ
teṣām ājananaṃ puṇyaṃ kasya na prītim āvahet
- 4
सद्धर्मगुणमाहात्म्यैर् अभिवर्धितम् उत्तमम्
विष्टभ्य लोकांस्त्रीन् एषां यशः स्फीतम् अवस्थितम्
saddharmaguṇamāhātmyair abhivardhitam uttamam
viṣṭabhya lokāṃstrīn eṣāṃ yaśaḥ sphītam avasthitam
- 5
गुणप्रभाववीर्यौजःसत्त्वोत्साहवताम् अहम्
न तृप्यामि कथां शृण्वन्न् अमृतास्वादसंमिताम्
guṇaprabhāvavīryaujaḥsattvotsāhavatām aham
na tṛpyāmi kathāṃ śṛṇvann amṛtāsvādasaṃmitām
- 6
वैशंपायन उवाच
शृणु राजन्पुरा सम्यङ्मया द्वैपायनाच्छ्रुतम्
प्रोच्यमानम् इदं कृत्स्नं स्ववंशजननं शुभम्
vaiśaṃpāyana uvāca
śṛṇu rājanpurā samyaṅmayā dvaipāyanācchrutam
procyamānam idaṃ kṛtsnaṃ svavaṃśajananaṃ śubham
- 7
दक्षस्यादितिः
अदितेर्विवस्वान्
विवस्वतो मनुः
मनोर् इला
इलायाः पुरूरवाः
पुरूरवस आयुः
आयुषो नहुषः
नहुषस्य ययातिः
ययातेर्द्वे भार्ये बभूवतुः
उशनसो दुहिता देवयानी वृषपर्वणश्च दुहिता शर्मिष्ठा नाम
अत्रानुवंशो भवति
dakṣasyāditiḥ
aditervivasvān
vivasvato manuḥ
manor ilā
ilāyāḥ purūravāḥ
purūravasa āyuḥ
āyuṣo nahuṣaḥ
nahuṣasya yayātiḥ
yayāterdve bhārye babhūvatuḥ
uśanaso duhitā devayānī vṛṣaparvaṇaśca duhitā śarmiṣṭhā nāma
atrānuvaṃśo bhavati
- 8
यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
yaduṃ ca turvasuṃ caiva devayānī vyajāyata
druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī
- 9
तत्र यदोर्यादवाः
पूरोः पौरवाः
tatra yadoryādavāḥ
pūroḥ pauravāḥ
- 10
पूरोर्भार्या कौसल्या नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे जनमेजयो नाम
यस्त्रीन् अश्वमेधान् आजहार
विश्वजिता चेष्ट्वा वनं प्रविवेश
pūrorbhāryā kausalyā nāma
tasyām asya jajñe janamejayo nāma
yastrīn aśvamedhān ājahāra
viśvajitā ceṣṭvā vanaṃ praviveśa
- 11
जनमेजयः खल्वनन्तां नामोपयेमे माधवीम्
तस्याम् अस्य जज्ञे प्राचिन्वान्
यः प्राचीं दिशं जिगाय यावत्सूर्योदयात्
ततस्तस्य प्राचिन्वत्वम्
janamejayaḥ khalvanantāṃ nāmopayeme mādhavīm
tasyām asya jajñe prācinvān
yaḥ prācīṃ diśaṃ jigāya yāvatsūryodayāt
tatastasya prācinvatvam
- 12
प्राचिन्वान्खल्वश्मकीम् उपयेमे
तस्याम् अस्य जज्ञे संयातिः
prācinvānkhalvaśmakīm upayeme
tasyām asya jajñe saṃyātiḥ
- 13
संयातिः खलु दृषद्वतो दुहितरं वराङ्गीं नामोपयेमे
तस्याम् अस्य जज्ञे अहंपातिः
saṃyātiḥ khalu dṛṣadvato duhitaraṃ varāṅgīṃ nāmopayeme
tasyām asya jajñe ahaṃpātiḥ
- 14
अहंपातिस्तु खलु कृतवीर्यदुहितरम् उपयेमे भानुमतीं नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे सार्वभौमः
ahaṃpātistu khalu kṛtavīryaduhitaram upayeme bhānumatīṃ nāma
tasyām asya jajñe sārvabhaumaḥ
- 15
सार्वभौमः खलु जित्वाजहार कैकेयीं सुनन्दां नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे जयत्सेनः
sārvabhaumaḥ khalu jitvājahāra kaikeyīṃ sunandāṃ nāma
tasyām asya jajñe jayatsenaḥ
- 16
जयत्सेनः खलु वैदर्भीम् उपयेमे सुषुवां नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे अराचीनः
jayatsenaḥ khalu vaidarbhīm upayeme suṣuvāṃ nāma
tasyām asya jajñe arācīnaḥ
- 17
अराचीनो ऽपि वैदर्भीम् एवापराम् उपयेमे मर्यादां नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे महाभौमः
arācīno 'pi vaidarbhīm evāparām upayeme maryādāṃ nāma
tasyām asya jajñe mahābhaumaḥ
- 18
महाभौमः खलु प्रासेनजितीम् उपयेमे सुयज्ञां नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे अयुतनायी
यः पुरुषमेधानाम् अयुतम् आनयत्
तद् अस्यायुतनायित्वम्
mahābhaumaḥ khalu prāsenajitīm upayeme suyajñāṃ nāma
tasyām asya jajñe ayutanāyī
yaḥ puruṣamedhānām ayutam ānayat
tad asyāyutanāyitvam
- 19
अयुतनायी खलु पृथुश्रवसो दुहितरम् उपयेमे भासां नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे अक्रोधनः
ayutanāyī khalu pṛthuśravaso duhitaram upayeme bhāsāṃ nāma
tasyām asya jajñe akrodhanaḥ
- 20
अक्रोधनः खलु कालिङ्गीं करण्डुं नामोपयेमे
तस्याम् अस्य जज्ञे देवातिथिः
akrodhanaḥ khalu kāliṅgīṃ karaṇḍuṃ nāmopayeme
tasyām asya jajñe devātithiḥ
- 21
देवातिथिः खलु वैदेहीम् उपयेमे मर्यादां नाम
तस्याम् अस्य जज्ञे ऋचः
devātithiḥ khalu vaidehīm upayeme maryādāṃ nāma
tasyām asya jajñe ṛcaḥ
- 22
ऋचः खल्वाङ्गेयीम् उपयेमे सुदेवां नाम
तस्यां पुत्रम् अजनयद् ऋक्षम्
ṛcaḥ khalvāṅgeyīm upayeme sudevāṃ nāma
tasyāṃ putram ajanayad ṛkṣam
- 23
ऋक्षः खलु तक्षकदुहितरम् उपयेमे ज्वालां नाम
तस्यां पुत्रं मतिनारं नामोत्पादयामास
ṛkṣaḥ khalu takṣakaduhitaram upayeme jvālāṃ nāma
tasyāṃ putraṃ matināraṃ nāmotpādayāmāsa
- 24
मतिनारः खलु सरस्वत्यां द्वादशवार्षिकं सत्रम् आजहार
matināraḥ khalu sarasvatyāṃ dvādaśavārṣikaṃ satram ājahāra
- 25
निवृत्ते च सत्रे सरस्वत्यभिगम्य तं भर्तारं वरयामास
तस्यां पुत्रम् अजनयत्तंसुं नाम
nivṛtte ca satre sarasvatyabhigamya taṃ bhartāraṃ varayāmāsa
tasyāṃ putram ajanayattaṃsuṃ nāma
- 26
अत्रानुवंशो भवति
atrānuvaṃśo bhavati
- 27
तंसुं सरस्वती पुत्रं मतिनाराद् अजीजनत्
इलिनं जनयामास कालिन्द्यां तंसुर् आत्मजम्
taṃsuṃ sarasvatī putraṃ matinārād ajījanat
ilinaṃ janayāmāsa kālindyāṃ taṃsur ātmajam
- 28
इलिनस्तु रथंतर्यां दुःषन्ताद्यान्पञ्च पुत्रान् अजनयत्
ilinastu rathaṃtaryāṃ duḥṣantādyānpañca putrān ajanayat
- 29
दुःषन्तः खलु विश्वामित्रदुहितरं शकुन्तलां नामोपयेमे
तस्याम् अस्य जज्ञे भरतः
तत्र श्लोकौ भवतः
duḥṣantaḥ khalu viśvāmitraduhitaraṃ śakuntalāṃ nāmopayeme
tasyām asya jajñe bharataḥ
tatra ślokau bhavataḥ
- 30
माता भस्त्रा पितुः पुत्रो येन जातः स एव सः
भरस्व पुत्रं दुःषन्त मावमंस्थाः शकुन्तलाम्
mātā bhastrā pituḥ putro yena jātaḥ sa eva saḥ
bharasva putraṃ duḥṣanta māvamaṃsthāḥ śakuntalām

