14 shlokas
- 1
जनमेजय उवाच
त्वत्तः श्रुतम् इदं ब्रह्मन्देवदानवरक्षसाम्
अंशावतरणं सम्यग्गन्धर्वाप्सरसां तथा
janamejaya uvāca
tvattaḥ śrutam idaṃ brahmandevadānavarakṣasām
aṃśāvataraṇaṃ samyaggandharvāpsarasāṃ tathā
- 2
धर्मार्थकामसहितं राजर्षीणां प्रकीर्तितम्
पवित्रं कीर्त्यमानं मे निबोधेदं मनीषिणाम्
जनमेजयः
भगवन्विस्तरेणेह भरतस्य महात्मनः
जन्म कर्म च शुश्रूषुस्तन्मे शंसितुम् अर्हसि
इमं तु भूय इच्छामि कुरूणां वंशम् आदितः
कथ्यमानं त्वया विप्र विप्रर्षिगणसंनिधौ
dharmārthakāmasahitaṃ rājarṣīṇāṃ prakīrtitam
pavitraṃ kīrtyamānaṃ me nibodhedaṃ manīṣiṇām
janamejayaḥ
bhagavanvistareṇeha bharatasya mahātmanaḥ
janma karma ca śuśrūṣustanme śaṃsitum arhasi
imaṃ tu bhūya icchāmi kurūṇāṃ vaṃśam āditaḥ
kathyamānaṃ tvayā vipra viprarṣigaṇasaṃnidhau
- 3
वैशंपायन उवाच
पौरवाणां वंशकरो दुःषन्तो नाम वीर्यवान्
पृथिव्याश्चतुरन्ताया गोप्ता भरतसत्तम
vaiśaṃpāyana uvāca
pauravāṇāṃ vaṃśakaro duḥṣanto nāma vīryavān
pṛthivyāścaturantāyā goptā bharatasattama
- 4
चतुर्भागं भुवः कृत्स्नं स भुङ्क्ते मनुजेश्वरः
समुद्रावरणांश्चापि देशान्स समितिंजयः
caturbhāgaṃ bhuvaḥ kṛtsnaṃ sa bhuṅkte manujeśvaraḥ
samudrāvaraṇāṃścāpi deśānsa samitiṃjayaḥ
- 5
आ म्लेच्छाटविकान्सर्वान्स भुङ्क्ते रिपुमर्दनः
रत्नाकरसमुद्रान्तांश्चातुर्वर्ण्यजनावृतान्
ā mlecchāṭavikānsarvānsa bhuṅkte ripumardanaḥ
ratnākarasamudrāntāṃścāturvarṇyajanāvṛtān
- 6
न वर्णसंकरकरो नाकृष्यकरकृज्जनः
न पापकृत्कश्चिद् आसीत्तस्मिन्राजनि शासति
na varṇasaṃkarakaro nākṛṣyakarakṛjjanaḥ
na pāpakṛtkaścid āsīttasminrājani śāsati
- 7
धर्म्यां रतिं सेवमाना धर्मार्थावभिपेदिरे
तदा नरा नरव्याघ्र तस्मिञ्जनपदेश्वरे
dharmyāṃ ratiṃ sevamānā dharmārthāvabhipedire
tadā narā naravyāghra tasmiñjanapadeśvare
- 8
नासीच्चोरभयं तात न क्षुधाभयम् अण्वपि
नासीद्व्याधिभयं चापि तस्मिञ्जनपदेश्वरे
nāsīccorabhayaṃ tāta na kṣudhābhayam aṇvapi
nāsīdvyādhibhayaṃ cāpi tasmiñjanapadeśvare
- 9
स्वैर्धर्मै रेमिरे वर्णा दैवे कर्मणि निःस्पृहाः
तम् आश्रित्य महीपालम् आसंश्चैवाकुतोभयाः
svairdharmai remire varṇā daive karmaṇi niḥspṛhāḥ
tam āśritya mahīpālam āsaṃścaivākutobhayāḥ
- 10
कालवर्षी च पर्जन्यः सस्यानि फलवन्ति च
सर्वरत्नसमृद्धा च मही वसुमती तदा
स्वकर्मनिरता विप्रा नानृतं तेषु विद्यते
kālavarṣī ca parjanyaḥ sasyāni phalavanti ca
sarvaratnasamṛddhā ca mahī vasumatī tadā
svakarmaniratā viprā nānṛtaṃ teṣu vidyate
- 11
स चाद्भुतमहावीर्यो वज्रसंहननो युवा
उद्यम्य मन्दरं दोर्भ्यां हरेत्सवनकाननम्
sa cādbhutamahāvīryo vajrasaṃhanano yuvā
udyamya mandaraṃ dorbhyāṃ haretsavanakānanam
- 12
धनुष्यथ गदायुद्धे त्सरुप्रहरणेषु च
नागपृष्ठे ऽश्वपृष्ठे च बभूव परिनिष्ठितः
dhanuṣyatha gadāyuddhe tsarupraharaṇeṣu ca
nāgapṛṣṭhe 'śvapṛṣṭhe ca babhūva pariniṣṭhitaḥ
- 13
बले विष्णुसमश्चासीत्तेजसा भास्करोपमः
अक्षुब्धत्वे ऽर्णवसमः सहिष्णुत्वे धरासमः
bale viṣṇusamaścāsīttejasā bhāskaropamaḥ
akṣubdhatve 'rṇavasamaḥ sahiṣṇutve dharāsamaḥ
- 14
संमतः स महीपालः प्रसन्नपुरराष्ट्रवान्
भूयो धर्मपरैर्भावैर्विदितं जनम् आवसत्
saṃmataḥ sa mahīpālaḥ prasannapurarāṣṭravān
bhūyo dharmaparairbhāvairviditaṃ janam āvasat

