14 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातः स्वबाहुविजितं धनम्
भीष्माय सत्यवत्यै च मात्रे चोपजहार सः
vaiśaṃpāyana uvāca
dhṛtarāṣṭrābhyanujñātaḥ svabāhuvijitaṃ dhanam
bhīṣmāya satyavatyai ca mātre copajahāra saḥ
- 2
विदुराय च वै पाण्डुः प्रेषयामास तद्धनम्
सुहृदश्चापि धर्मात्मा धनेन समतर्पयत्
vidurāya ca vai pāṇḍuḥ preṣayāmāsa taddhanam
suhṛdaścāpi dharmātmā dhanena samatarpayat
- 3
ततः सत्यवतीं भीष्मः कौसल्यां च यशस्विनीम्
शुभैः पाण्डुजितै रत्नैस्तोषयामास भारत
tataḥ satyavatīṃ bhīṣmaḥ kausalyāṃ ca yaśasvinīm
śubhaiḥ pāṇḍujitai ratnaistoṣayāmāsa bhārata
- 4
ननन्द माता कौसल्या तम् अप्रतिमतेजसम्
जयन्तम् इव पौलोमी परिष्वज्य नरर्षभम्
nananda mātā kausalyā tam apratimatejasam
jayantam iva paulomī pariṣvajya nararṣabham
- 5
तस्य वीरस्य विक्रान्तैः सहस्रशतदक्षिणैः
पाण्डोर्बाहुविनिर्जितैः
असंख्येयैर्धनै राजा
अश्वमेधशतैर् ईजे धृतराष्ट्रो महामखैः
tasya vīrasya vikrāntaiḥ sahasraśatadakṣiṇaiḥ
pāṇḍorbāhuvinirjitaiḥ
asaṃkhyeyairdhanai rājā
aśvamedhaśatair īje dhṛtarāṣṭro mahāmakhaiḥ
- 6
सम्प्रयुक्तश्च कुन्त्या च माद्र्या च भरतर्षभ
जिततन्द्रीस्तदा पाण्डुर्बभूव वनगोचरः
samprayuktaśca kuntyā ca mādryā ca bharatarṣabha
jitatandrīstadā pāṇḍurbabhūva vanagocaraḥ
- 7
हित्वा प्रासादनिलयं शुभानि शयनानि च
अरण्यनित्यः सततं बभूव मृगयापरः
hitvā prāsādanilayaṃ śubhāni śayanāni ca
araṇyanityaḥ satataṃ babhūva mṛgayāparaḥ
- 8
स चरन्दक्षिणं पार्श्वं रम्यं हिमवतो गिरेः
उवास गिरिपृष्ठेषु महाशालवनेषु च
sa carandakṣiṇaṃ pārśvaṃ ramyaṃ himavato gireḥ
uvāsa giripṛṣṭheṣu mahāśālavaneṣu ca
- 9
रराज कुन्त्या माद्र्या च पाण्डुः सह वने वसन्
करेण्वोर् इव मध्यस्थः श्रीमान्पौरंदरो गजः
rarāja kuntyā mādryā ca pāṇḍuḥ saha vane vasan
kareṇvor iva madhyasthaḥ śrīmānpauraṃdaro gajaḥ
- 10
भारतं सह भार्याभ्यां बाणखड्गधनुर्धरम्
विचित्रकवचं वीरं परमास्त्रविदं नृपम्
देवो ऽयम् इत्यमन्यन्त चरन्तं वनवासिनः
bhārataṃ saha bhāryābhyāṃ bāṇakhaḍgadhanurdharam
vicitrakavacaṃ vīraṃ paramāstravidaṃ nṛpam
devo 'yam ityamanyanta carantaṃ vanavāsinaḥ
- 11
तस्य कामांश्च भोगांश्च नरा नित्यम् अतन्द्रिताः
उपजह्रुर्वनान्तेषु धृतराष्ट्रेण चोदिताः
tasya kāmāṃśca bhogāṃśca narā nityam atandritāḥ
upajahrurvanānteṣu dhṛtarāṣṭreṇa coditāḥ
- 12
अथ पारशवीं कन्यां देवकस्य महीपतेः
रूपयौवनसम्पन्नां स शुश्रावापगासुतः
atha pāraśavīṃ kanyāṃ devakasya mahīpateḥ
rūpayauvanasampannāṃ sa śuśrāvāpagāsutaḥ
- 13
ततस्तु वरयित्वा ताम् आनाय्य पुरुषर्षभः
विवाहं कारयामास विदुरस्य महामतेः
tatastu varayitvā tām ānāyya puruṣarṣabhaḥ
vivāhaṃ kārayāmāsa vidurasya mahāmateḥ
- 14
तस्यां चोत्पादयामास विदुरः कुरुनन्दनः
पुत्रान्विनयसम्पन्नान् आत्मनः सदृशान्गुणैः
tasyāṃ cotpādayāmāsa viduraḥ kurunandanaḥ
putrānvinayasampannān ātmanaḥ sadṛśānguṇaiḥ

