22 shlokas
- 1
शौनक उवाच
ये सर्पाः सर्पसत्रे ऽस्मिन्पतिता हव्यवाहने
तेषां नामानि सर्वेषां श्रोतुम् इच्छामि सूतज
śaunaka uvāca
ye sarpāḥ sarpasatre 'sminpatitā havyavāhane
teṣāṃ nāmāni sarveṣāṃ śrotum icchāmi sūtaja
- 2
सूत उवाच
सहस्राणि बहून्यस्मिन्प्रयुतान्यर्बुदानि च
न शक्यं परिसंख्यातुं बहुत्वाद्वेदवित्तम
sūta uvāca
sahasrāṇi bahūnyasminprayutānyarbudāni ca
na śakyaṃ parisaṃkhyātuṃ bahutvādvedavittama
- 3
यथास्मृति तु नामानि पन्नगानां निबोध मे
उच्यमानानि मुख्यानां हुतानां जातवेदसि
yathāsmṛti tu nāmāni pannagānāṃ nibodha me
ucyamānāni mukhyānāṃ hutānāṃ jātavedasi
- 4
वासुकेः कुलजांस्तावत्प्राधान्येन निबोध मे
नीलरक्तान्सितान्घोरान्महाकायान्विषोल्बणान्
अवशान्मातृवाग्दण्डपीडितान्कृपणान्हुतान्
vāsukeḥ kulajāṃstāvatprādhānyena nibodha me
nīlaraktānsitānghorānmahākāyānviṣolbaṇān
avaśānmātṛvāgdaṇḍapīḍitānkṛpaṇānhutān
- 5
कोटिको मानसः पूर्णः सहः पैलो हलीसकः
पिच्छिलः कोणपश्चक्रः कोणवेगः प्रकालनः
koṭiko mānasaḥ pūrṇaḥ sahaḥ pailo halīsakaḥ
picchilaḥ koṇapaścakraḥ koṇavegaḥ prakālanaḥ
- 6
हिरण्यवाहः शरणः कक्षकः कालदन्तकः
एते वासुकिजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहनम्
अन्ये च बहवो विप्र तथा वै कुलसंभवाः
प्रदीप्ताग्नौ हुताः सर्वे घोररूपा महाबलाः
hiraṇyavāhaḥ śaraṇaḥ kakṣakaḥ kāladantakaḥ
ete vāsukijā nāgāḥ praviṣṭā havyavāhanam
anye ca bahavo vipra tathā vai kulasaṃbhavāḥ
pradīptāgnau hutāḥ sarve ghorarūpā mahābalāḥ
- 7
तक्षकस्य कुले जातान्प्रवक्ष्यामि निबोध तान्
पुच्छण्डको मण्डलकः पिण्डभेत्ता रभेणकः
takṣakasya kule jātānpravakṣyāmi nibodha tān
pucchaṇḍako maṇḍalakaḥ piṇḍabhettā rabheṇakaḥ
- 8
उच्छिखः सुरसो द्रङ्गो बलहेडो विरोहणः
शिलीशलकरो मूकः सुकुमारः प्रवेपनः
ucchikhaḥ suraso draṅgo balaheḍo virohaṇaḥ
śilīśalakaro mūkaḥ sukumāraḥ pravepanaḥ
- 9
मुद्गरः शशरोमा च सुमना वेगवाहनः
एते तक्षकजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहनम्
mudgaraḥ śaśaromā ca sumanā vegavāhanaḥ
ete takṣakajā nāgāḥ praviṣṭā havyavāhanam
- 10
पारावतः पारियात्रः पाण्डरो हरिणः कृशः
सुभोजनः पराशश्च वीर्यवान् एकसाहसः
विहंगः शरभो मोदः प्रमोदः संहताङ्गदः
pārāvataḥ pāriyātraḥ pāṇḍaro hariṇaḥ kṛśaḥ
subhojanaḥ parāśaśca vīryavān ekasāhasaḥ
vihaṃgaḥ śarabho modaḥ pramodaḥ saṃhatāṅgadaḥ
- 11
ऐरावतकुलाद् एते प्रविष्टा हव्यवाहनम्
कौरव्यकुलजान्नागाञ्शृणु मे द्विजसत्तम
airāvatakulād ete praviṣṭā havyavāhanam
kauravyakulajānnāgāñśṛṇu me dvijasattama
- 12
ऐण्डिलः कुण्डलो मुण्डो वेणिस्कन्धः कुमारकः
बाहुकः शृङ्गवेगश्च धूर्तकः पातपातरौ
कौरव्यकुलजास्त्वेते प्रविष्टा हव्यवाहनम्
एते कौरव्यजा नागा विभावसुमुखं गताः
aiṇḍilaḥ kuṇḍalo muṇḍo veṇiskandhaḥ kumārakaḥ
bāhukaḥ śṛṅgavegaśca dhūrtakaḥ pātapātarau
kauravyakulajāstvete praviṣṭā havyavāhanam
ete kauravyajā nāgā vibhāvasumukhaṃ gatāḥ
- 13
धृतराष्ट्रकुले जाताञ्शृणु नागान्यथातथम्
कीर्त्यमानान्मया ब्रह्मन्वातवेगान्विषोल्बणान्
dhṛtarāṣṭrakule jātāñśṛṇu nāgānyathātatham
kīrtyamānānmayā brahmanvātavegānviṣolbaṇān
- 14
शङ्कुकर्णः पिङ्गलकः कुठारमुखमेचकौ
पूर्णाङ्गदः पूर्णमुखः प्रहसः शकुनिर्हरिः
śaṅkukarṇaḥ piṅgalakaḥ kuṭhāramukhamecakau
pūrṇāṅgadaḥ pūrṇamukhaḥ prahasaḥ śakunirhariḥ
- 15
आमाहठः कोमठकः श्वसनो मानवो वटः
भैरवो मुण्डवेदाङ्गः पिशङ्गश्चोद्रपारगः
āmāhaṭhaḥ komaṭhakaḥ śvasano mānavo vaṭaḥ
bhairavo muṇḍavedāṅgaḥ piśaṅgaścodrapāragaḥ
- 16
ऋषभो वेगवान्नाम पिण्डारकमहाहनू
रक्ताङ्गः सर्वसारङ्गः समृद्धः पाटराक्षसौ
ṛṣabho vegavānnāma piṇḍārakamahāhanū
raktāṅgaḥ sarvasāraṅgaḥ samṛddhaḥ pāṭarākṣasau
- 17
वराहको वारणकः सुमित्रश्चित्रवेदिकः
वराहको वारुणकः सुचित्रा एत्रवेणिकः
पराशरस्तरुणको मणिस्कन्धस्तथारुणिः
varāhako vāraṇakaḥ sumitraścitravedikaḥ
varāhako vāruṇakaḥ sucitrā etraveṇikaḥ
parāśarastaruṇako maṇiskandhastathāruṇiḥ
- 18
इति नागा मया ब्रह्मन्कीर्तिताः कीर्तिवर्धनाः
प्राधान्येन बहुत्वात्तु न सर्वे परिकीर्तिताः
iti nāgā mayā brahmankīrtitāḥ kīrtivardhanāḥ
prādhānyena bahutvāttu na sarve parikīrtitāḥ
- 19
एतेषां पुत्रपौत्रास्तु प्रसवस्य च संततिः
न शक्याः परिसंख्यातुं ये दीप्तं पावकं गताः
eteṣāṃ putrapautrāstu prasavasya ca saṃtatiḥ
na śakyāḥ parisaṃkhyātuṃ ye dīptaṃ pāvakaṃ gatāḥ
- 20
सप्तशीर्षा द्विशीर्षाश्च पञ्चशीर्षास्तथापरे
शतशीर्षास्तथा नागाः कालानलविषोल्बणाः
दशशीर्षाः शतशीर्षास्तथान्ये बहुशीर्षकाः
कालानलविषा घोरा हुताः शतसहस्रशः
saptaśīrṣā dviśīrṣāśca pañcaśīrṣāstathāpare
śataśīrṣāstathā nāgāḥ kālānalaviṣolbaṇāḥ
daśaśīrṣāḥ śataśīrṣāstathānye bahuśīrṣakāḥ
kālānalaviṣā ghorā hutāḥ śatasahasraśaḥ
- 21
महाकाया महावीर्याः शैलशृङ्गसमुच्छ्रयाः
योजनायामविस्तारा द्वियोजनसमायताः
पञ्चयोजनविस्तारा दशद्वादशसंख्यया
mahākāyā mahāvīryāḥ śailaśṛṅgasamucchrayāḥ
yojanāyāmavistārā dviyojanasamāyatāḥ
pañcayojanavistārā daśadvādaśasaṃkhyayā
- 22
कामरूपाः कामगमा दीप्तानलविषोल्बणाः
दग्धास्तत्र महासत्रे ब्रह्मदण्डनिपीडिताः
kāmarūpāḥ kāmagamā dīptānalaviṣolbaṇāḥ
dagdhāstatra mahāsatre brahmadaṇḍanipīḍitāḥ

