Sanskrit

28 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21

    पूर्वजं नकुलेत्येवं सहदेवेति चापरम्

    माद्रीपुत्रावकथयंस्ते विप्राः प्रीतमानसाः

    अनुसंवत्सरं जाता अपि ते कुरुसत्तमाः

    पाण्डुपुत्रा व्यराजन्त पञ्च संवत्सरा इव

    अन्ववर्तन्त पार्थाश्च माद्रीपुत्रौ तथैव च

    महासत्त्वा महावीर्या महाबलपराक्रमाः

    पाण्डुर्दृष्ट्वा सुतांस्तांस्तु देवरूपान्महौजसः

    मुदं परमिकां लेभे ननन्द च नराधिपः

    ऋषीणाम् अपि सर्वेषां शतशृङ्गनिवासिनाम्

    प्रिया बभूवुस्तासां च तथैव मुनियोषिताम्

    pūrvajaṃ nakuletyevaṃ sahadeveti cāparam

    mādrīputrāvakathayaṃste viprāḥ prītamānasāḥ

    anusaṃvatsaraṃ jātā api te kurusattamāḥ

    pāṇḍuputrā vyarājanta pañca saṃvatsarā iva

    anvavartanta pārthāśca mādrīputrau tathaiva ca

    mahāsattvā mahāvīryā mahābalaparākramāḥ

    pāṇḍurdṛṣṭvā sutāṃstāṃstu devarūpānmahaujasaḥ

    mudaṃ paramikāṃ lebhe nananda ca narādhipaḥ

    ṛṣīṇām api sarveṣāṃ śataśṛṅganivāsinām

    priyā babhūvustāsāṃ ca tathaiva muniyoṣitām

  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28

    ते च पञ्च शतं चैव कुरुवंशविवर्धनाः

    सर्वे ववृधुर् अल्पेन कालेनाप्स्विव नीरजाः

    वैशंपायनः

    जातमात्रान् उपादाय शतशृङ्गनिवासिनः

    पाण्डोः पुत्रान् अमन्यन्त तापसाः स्वान् इवात्मजान्

    ततस्तु वृष्णयः सर्वे वसुदेवपुरोगमाः

    पाण्डुः शापभयाद्भीतः शतशृङ्गम् उपेयिवान्

    तत्रैव मुनिभिः सार्धं तापसो ऽभूत्तपश्चरन्

    शाकमूलफलाहारस्तपस्वी नियतेन्द्रियः

    योगध्यानपरो राजा बभूवेति च वादकाः

    प्रब्रुवन्ति स्म बहवस्तच्छ्रुत्वा शोककर्शिताः

    पाण्डोः प्रीतिसमायुक्ताः कदा श्रोष्याम सत्कथाः

    इत्येवं कथयन्तस्ते वृष्णयः सह बान्धवैः

    पाण्डोः पुत्रागमं श्रुत्वा सर्वे हर्षसमन्विताः

    सभाजयन्तस्ते ऽन्योन्यं वसुदेवं वचो ऽब्रुवन्

    न भवेरन्क्रियाहीनाः पाण्डोः पुत्रा महाबलाः

    पाण्डोः प्रियहितान्वेषी प्रेषय त्वं पुरोहितम्

    वसुदेवस्तथेत्युक्त्वा विससर्ज पुरोहितम्

    युक्तानि च कुमाराणां पारिबर्हाण्यनेकशः

    कुन्तीं माद्रीं च संदिश्य दासदासीपरिच्छदम्

    गावो हिरण्यं रूप्यं च प्रेषयामास भारत

    तानि सर्वाणि संगृह्य प्रययौ स पुरोहितः

    तम् आगतं द्विजश्रेष्ठं काश्यपं वै पुरोहितम्

    पूजयामास विधिवत्पाण्डुः परपुरंजयः

    पृथा माद्री च संहृष्टे वसुदेवं प्रशंसताम्

    ततः पाण्डुः क्रियाः सर्वाः पाण्डवानाम् अकारयत्

    गर्भाधानादिकृत्यानि चौलोपनयनानि च

    काश्यपः कृतवान्सर्वम् उपाकर्म च भारत

    चौलोपनयनाद् ऊर्ध्वं वृषभाक्षा यशस्विनः

    वैदिकाध्ययने सर्वे समपद्यन्त पारगाः

    शर्यातेः पृषतः पुत्रः शुको नाम परंतपः

    येन सागरपर्यन्ता धनुषा निर्जिता मही

    अश्वमेधशतैर् इष्ट्वा स महात्मा महामखैः

    आराध्य देवताः सर्वाः पितॄन् अपि महामतिः

    शतशृङ्गे तपस्तेपे शाकमूलफलाशनः

    तेनोपकरणश्रेष्ठैः शिक्षया चोपबृंहिताः

    तत्प्रसादाद्धनुर्वेदे समपद्यन्त पारगाः

    गदायां पारगो भीमस्तोमरेषु युधिष्ठिरः

    असिचर्मणि निष्णातौ यमौ सत्त्ववतां वरौ

    धनुर्वेदे गतः पारं सव्यसाची परंतपः

    शुकेन समनुज्ञातो मत्समो ऽयम् इति प्रभो

    अनुज्ञाय ततो राजा शक्तिं खड्गं तथा शरान्

    धनुश्च ददतां श्रेष्ठस्तालमात्रं महाप्रभम्

    विपाठक्षुरनाराचान्गृध्रपक्षान् अलंकृतान्

    ददौ पार्थाय संहृष्टो महोरगसमप्रभान्

    अवाप्य सर्वशस्त्राणि मुदितो वासवात्मजः

    मेने सर्वान्महीपालान् अपर्याप्तान्स्वतेजसा

    एकवर्षान्तरास्त्वेवं परस्परम् अरिंदमाः

    अन्ववर्धन्त पार्थाश्च माद्रीपुत्रौ तथैव च

    पाण्डवानां तथायुस्त्वं शृणु कौरवनन्दन

    जगाम हास्तिनपुरं षोडशाब्दो युधिष्ठिरः

    भीमसेनः पञ्चदशे बीभत्सुर्वै चतुर्दशे

    त्रयोदशाब्दौ च यमौ जग्मतुर्नागसाह्वयम्

    तत्र त्रयोदशाब्दानि धार्तराष्ट्रैः सहोषिताः

    षट्च मासाञ्जतुगृहान्मुक्ता जातो घटोत्कचः

    षण्मासान् एकचक्रायां वर्षं पाञ्चालके गृहे

    धार्तराष्ट्रैः सहोषित्वा पञ्च वर्षाणि भारत

    इन्द्रप्रस्थे ऽवसंस्तत्र त्रीणि वर्षाणि विंशतिम्

    द्वादशाब्दान् अथैकं च विभ्रमद्यूतनिर्जिताः

    भुङ्क्त्वा षट्त्रिंशतं राज्यं सागरान्तां वसुंधराम्

    मासैः षड्भिर्महात्मानः सर्वे कृष्णपरायणाः

    राज्ये परिक्षितं स्थाप्य इष्टां गतिम् अवाप्नुवन्

    एवं युधिष्ठिरस्यापि आयुर् अष्टोत्तरं शतम्

    अर्जुनात्केशवो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाभुजः

    कृष्णात्संकर्षणो ज्येष्ठस्त्रिभिर्मासैर्महाबलः

    te ca pañca śataṃ caiva kuruvaṃśavivardhanāḥ

    sarve vavṛdhur alpena kālenāpsviva nīrajāḥ

    vaiśaṃpāyanaḥ

    jātamātrān upādāya śataśṛṅganivāsinaḥ

    pāṇḍoḥ putrān amanyanta tāpasāḥ svān ivātmajān

    tatastu vṛṣṇayaḥ sarve vasudevapurogamāḥ

    pāṇḍuḥ śāpabhayādbhītaḥ śataśṛṅgam upeyivān

    tatraiva munibhiḥ sārdhaṃ tāpaso 'bhūttapaścaran

    śākamūlaphalāhārastapasvī niyatendriyaḥ

    yogadhyānaparo rājā babhūveti ca vādakāḥ

    prabruvanti sma bahavastacchrutvā śokakarśitāḥ

    pāṇḍoḥ prītisamāyuktāḥ kadā śroṣyāma satkathāḥ

    ityevaṃ kathayantaste vṛṣṇayaḥ saha bāndhavaiḥ

    pāṇḍoḥ putrāgamaṃ śrutvā sarve harṣasamanvitāḥ

    sabhājayantaste 'nyonyaṃ vasudevaṃ vaco 'bruvan

    na bhaverankriyāhīnāḥ pāṇḍoḥ putrā mahābalāḥ

    pāṇḍoḥ priyahitānveṣī preṣaya tvaṃ purohitam

    vasudevastathetyuktvā visasarja purohitam

    yuktāni ca kumārāṇāṃ pāribarhāṇyanekaśaḥ

    kuntīṃ mādrīṃ ca saṃdiśya dāsadāsīparicchadam

    gāvo hiraṇyaṃ rūpyaṃ ca preṣayāmāsa bhārata

    tāni sarvāṇi saṃgṛhya prayayau sa purohitaḥ

    tam āgataṃ dvijaśreṣṭhaṃ kāśyapaṃ vai purohitam

    pūjayāmāsa vidhivatpāṇḍuḥ parapuraṃjayaḥ

    pṛthā mādrī ca saṃhṛṣṭe vasudevaṃ praśaṃsatām

    tataḥ pāṇḍuḥ kriyāḥ sarvāḥ pāṇḍavānām akārayat

    garbhādhānādikṛtyāni caulopanayanāni ca

    kāśyapaḥ kṛtavānsarvam upākarma ca bhārata

    caulopanayanād ūrdhvaṃ vṛṣabhākṣā yaśasvinaḥ

    vaidikādhyayane sarve samapadyanta pāragāḥ

    śaryāteḥ pṛṣataḥ putraḥ śuko nāma paraṃtapaḥ

    yena sāgaraparyantā dhanuṣā nirjitā mahī

    aśvamedhaśatair iṣṭvā sa mahātmā mahāmakhaiḥ

    ārādhya devatāḥ sarvāḥ pitṝn api mahāmatiḥ

    śataśṛṅge tapastepe śākamūlaphalāśanaḥ

    tenopakaraṇaśreṣṭhaiḥ śikṣayā copabṛṃhitāḥ

    tatprasādāddhanurvede samapadyanta pāragāḥ

    gadāyāṃ pārago bhīmastomareṣu yudhiṣṭhiraḥ

    asicarmaṇi niṣṇātau yamau sattvavatāṃ varau

    dhanurvede gataḥ pāraṃ savyasācī paraṃtapaḥ

    śukena samanujñāto matsamo 'yam iti prabho

    anujñāya tato rājā śaktiṃ khaḍgaṃ tathā śarān

    dhanuśca dadatāṃ śreṣṭhastālamātraṃ mahāprabham

    vipāṭhakṣuranārācāngṛdhrapakṣān alaṃkṛtān

    dadau pārthāya saṃhṛṣṭo mahoragasamaprabhān

    avāpya sarvaśastrāṇi mudito vāsavātmajaḥ

    mene sarvānmahīpālān aparyāptānsvatejasā

    ekavarṣāntarāstvevaṃ parasparam ariṃdamāḥ

    anvavardhanta pārthāśca mādrīputrau tathaiva ca

    pāṇḍavānāṃ tathāyustvaṃ śṛṇu kauravanandana

    jagāma hāstinapuraṃ ṣoḍaśābdo yudhiṣṭhiraḥ

    bhīmasenaḥ pañcadaśe bībhatsurvai caturdaśe

    trayodaśābdau ca yamau jagmaturnāgasāhvayam

    tatra trayodaśābdāni dhārtarāṣṭraiḥ sahoṣitāḥ

    ṣaṭca māsāñjatugṛhānmuktā jāto ghaṭotkacaḥ

    ṣaṇmāsān ekacakrāyāṃ varṣaṃ pāñcālake gṛhe

    dhārtarāṣṭraiḥ sahoṣitvā pañca varṣāṇi bhārata

    indraprasthe 'vasaṃstatra trīṇi varṣāṇi viṃśatim

    dvādaśābdān athaikaṃ ca vibhramadyūtanirjitāḥ

    bhuṅktvā ṣaṭtriṃśataṃ rājyaṃ sāgarāntāṃ vasuṃdharām

    māsaiḥ ṣaḍbhirmahātmānaḥ sarve kṛṣṇaparāyaṇāḥ

    rājye parikṣitaṃ sthāpya iṣṭāṃ gatim avāpnuvan

    evaṃ yudhiṣṭhirasyāpi āyur aṣṭottaraṃ śatam

    arjunātkeśavo jyeṣṭhastribhirmāsairmahābhujaḥ

    kṛṣṇātsaṃkarṣaṇo jyeṣṭhastribhirmāsairmahābalaḥ