16 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
एवं स नाहुषो राजा ययातिः पुत्रम् ईप्सितम्
राज्ये ऽभिषिच्य मुदितो वानप्रस्थो ऽभवन्मुनिः
vaiśaṃpāyana uvāca
evaṃ sa nāhuṣo rājā yayātiḥ putram īpsitam
rājye 'bhiṣicya mudito vānaprastho 'bhavanmuniḥ
- 2
उषित्वा च वने वासं ब्राह्मणैः सह संश्रितः
फलमूलाशनो दान्तो यथा स्वर्गम् इतो गतः
uṣitvā ca vane vāsaṃ brāhmaṇaiḥ saha saṃśritaḥ
phalamūlāśano dānto yathā svargam ito gataḥ
- 3
स गतः सुरवासं तं निवसन्मुदितः सुखम्
कालस्य नातिमहतः पुनः शक्रेण पातितः
जनमेजयः
साधुभिः संगतिं लब्ध्वा पुनः स्वर्गम् उपेयिवान्
स्वर्गतश्च पुनर्ब्रह्मन्निवसन्देववेश्मनि
कालेन नातिमहता शक्रेण च्यावितः कथम्
sa gataḥ suravāsaṃ taṃ nivasanmuditaḥ sukham
kālasya nātimahataḥ punaḥ śakreṇa pātitaḥ
janamejayaḥ
sādhubhiḥ saṃgatiṃ labdhvā punaḥ svargam upeyivān
svargataśca punarbrahmannivasandevaveśmani
kālena nātimahatā śakreṇa cyāvitaḥ katham
- 4
निपतन्प्रच्युतः स्वर्गाद् अप्राप्तो मेदिनीतलम्
स्थित आसीद् अन्तरिक्षे स तदेति श्रुतं मया
nipatanpracyutaḥ svargād aprāpto medinītalam
sthita āsīd antarikṣe sa tadeti śrutaṃ mayā
- 5
तत एव पुनश्चापि गतः स्वर्गम् इति श्रुतिः
राज्ञा वसुमता सार्धम् अष्टकेन च वीर्यवान्
प्रतर्दनेन शिबिना समेत्य किल संसदि
tata eva punaścāpi gataḥ svargam iti śrutiḥ
rājñā vasumatā sārdham aṣṭakena ca vīryavān
pratardanena śibinā sametya kila saṃsadi
- 6
जनमेजय उवाच
कर्मणा केन स दिवं पुनः प्राप्तो महीपतिः
सर्वम् एतद् अशेषेण श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः
कथ्यमानं त्वया विप्र विप्रर्षिगणसंनिधौ
janamejaya uvāca
karmaṇā kena sa divaṃ punaḥ prāpto mahīpatiḥ
sarvam etad aśeṣeṇa śrotum icchāmi tattvataḥ
kathyamānaṃ tvayā vipra viprarṣigaṇasaṃnidhau
- 7
देवराजसमो ह्यासीद्ययातिः पृथिवीपतिः
वर्धनः कुरुवंशस्य विभावसुसमद्युतिः
devarājasamo hyāsīdyayātiḥ pṛthivīpatiḥ
vardhanaḥ kuruvaṃśasya vibhāvasusamadyutiḥ
- 8
तस्य विस्तीर्णयशसः सत्यकीर्तेर्महात्मनः
चरितं श्रोतुम् इच्छामि दिवि चेह च सर्वशः
tasya vistīrṇayaśasaḥ satyakīrtermahātmanaḥ
caritaṃ śrotum icchāmi divi ceha ca sarvaśaḥ
- 9
वैशंपायन उवाच
हन्त ते कथयिष्यामि ययातेर् उत्तरां कथाम्
दिवि चेह च पुण्यार्थां सर्वपापप्रणाशिनीम्
vaiśaṃpāyana uvāca
hanta te kathayiṣyāmi yayāter uttarāṃ kathām
divi ceha ca puṇyārthāṃ sarvapāpapraṇāśinīm
- 10
ययातिर्नाहुषो राजा पूरुं पुत्रं कनीयसम्
राज्ये ऽभिषिच्य मुदितः प्रवव्राज वनं तदा
yayātirnāhuṣo rājā pūruṃ putraṃ kanīyasam
rājye 'bhiṣicya muditaḥ pravavrāja vanaṃ tadā
- 11
अन्तेषु स विनिक्षिप्य पुत्रान्यदुपुरोगमान्
फलमूलाशनो राजा वने संन्यवसच्चिरम्
anteṣu sa vinikṣipya putrānyadupurogamān
phalamūlāśano rājā vane saṃnyavasacciram
- 12
संशितात्मा जितक्रोधस्तर्पयन्पितृदेवताः
अग्नींश्च विधिवज्जुह्वन्वानप्रस्थविधानतः
saṃśitātmā jitakrodhastarpayanpitṛdevatāḥ
agnīṃśca vidhivajjuhvanvānaprasthavidhānataḥ
- 13
अतिथीन्पूजयामास वन्येन हविषा विभुः
शिलोञ्छवृत्तिम् आस्थाय शेषान्नकृतभोजनः
atithīnpūjayāmāsa vanyena haviṣā vibhuḥ
śiloñchavṛttim āsthāya śeṣānnakṛtabhojanaḥ
- 14
पूर्णं वर्षसहस्रं स एवंवृत्तिर् अभून्नृपः
अब्भक्षः शरदस्त्रिंशद् आसीन्नियतवाङ्मनाः
pūrṇaṃ varṣasahasraṃ sa evaṃvṛttir abhūnnṛpaḥ
abbhakṣaḥ śaradastriṃśad āsīnniyatavāṅmanāḥ
- 15
ततश्च वायुभक्षो ऽभूत्संवत्सरम् अतन्द्रितः
पञ्चाग्निमध्ये च तपस्तेपे संवत्सरं नृपः
tataśca vāyubhakṣo 'bhūtsaṃvatsaram atandritaḥ
pañcāgnimadhye ca tapastepe saṃvatsaraṃ nṛpaḥ
- 16
एकपादस्थितश्चासीत्षण्मासान् अनिलाशनः
एवम् एव तथाब्दानां पर्यायेण गतं तदा
पुण्यकीर्तिस्ततः स्वर्गं जगामावृत्य रोदसी
ekapādasthitaścāsītṣaṇmāsān anilāśanaḥ
evam eva tathābdānāṃ paryāyeṇa gataṃ tadā
puṇyakīrtistataḥ svargaṃ jagāmāvṛtya rodasī

