20 shlokas
- 1
कुन्त्युवाच
न विषादस्त्वया कार्यो भयाद् अस्मात्कथंचन
उपायः परिदृष्टो ऽत्र तस्मान्मोक्षाय रक्षसः
नैव स्वयं सपुत्रस्य गमनं तत्र रोचये
kuntyuvāca
na viṣādastvayā kāryo bhayād asmātkathaṃcana
upāyaḥ paridṛṣṭo 'tra tasmānmokṣāya rakṣasaḥ
naiva svayaṃ saputrasya gamanaṃ tatra rocaye
- 2
एकस्तव सुतो बालः कन्या चैका तपस्विनी
न ते तयोस्तथा पत्न्या गमनं तत्र रोचये
ekastava suto bālaḥ kanyā caikā tapasvinī
na te tayostathā patnyā gamanaṃ tatra rocaye
- 3
मम पञ्च सुता ब्रह्मंस्तेषाम् एको गमिष्यति
त्वदर्थं बलिम् आदाय तस्य पापस्य रक्षसः
mama pañca sutā brahmaṃsteṣām eko gamiṣyati
tvadarthaṃ balim ādāya tasya pāpasya rakṣasaḥ
- 4
ब्राह्मण उवाच
नाहम् एतत्करिष्यामि जीवितार्थी कथंचन
ब्राह्मणस्यातिथेश्चैव स्वार्थे प्राणैर्वियोजनम्
brāhmaṇa uvāca
nāham etatkariṣyāmi jīvitārthī kathaṃcana
brāhmaṇasyātitheścaiva svārthe prāṇairviyojanam
- 5
न त्वेतद् अकुलीनासु नाधर्मिष्ठासु विद्यते
यद्ब्राह्मणार्थे विसृजेद् आत्मानम् अपि चात्मजम्
na tvetad akulīnāsu nādharmiṣṭhāsu vidyate
yadbrāhmaṇārthe visṛjed ātmānam api cātmajam
- 6
आत्मनस्तु मया श्रेयो बोद्धव्यम् इति रोचये
ब्रह्मवध्यात्मवध्या वा श्रेय आत्मवधो मम
ब्रह्महत्या परं पापं श्रेयान् आत्मवधो मम
ātmanastu mayā śreyo boddhavyam iti rocaye
brahmavadhyātmavadhyā vā śreya ātmavadho mama
brahmahatyā paraṃ pāpaṃ śreyān ātmavadho mama
- 7
ब्रह्मवध्या परं पापं निष्कृतिर्नात्र विद्यते
प्रयोक्ता चानुमन्ता च हन्ता चेति त्रयः समाः
अबुद्धिपूर्वं कृत्वापि श्रेय आत्मवधो मम
brahmavadhyā paraṃ pāpaṃ niṣkṛtirnātra vidyate
prayoktā cānumantā ca hantā ceti trayaḥ samāḥ
abuddhipūrvaṃ kṛtvāpi śreya ātmavadho mama
- 8
न त्वहं वधम् आकाङ्क्षे स्वयम् एवात्मनः शुभे
परैः कृते वधे पापं न किंचिन्मयि विद्यते
na tvahaṃ vadham ākāṅkṣe svayam evātmanaḥ śubhe
paraiḥ kṛte vadhe pāpaṃ na kiṃcinmayi vidyate
- 9
अभिसंधिकृते तस्मिन्ब्राह्मणस्य वधे मया
निष्कृतिं न प्रपश्यामि नृशंसं क्षुद्रम् एव च
abhisaṃdhikṛte tasminbrāhmaṇasya vadhe mayā
niṣkṛtiṃ na prapaśyāmi nṛśaṃsaṃ kṣudram eva ca
- 10
आगतस्य गृहे त्यागस्तथैव शरणार्थिनः
याचमानस्य च वधो नृशंसं परमं मतम्
āgatasya gṛhe tyāgastathaiva śaraṇārthinaḥ
yācamānasya ca vadho nṛśaṃsaṃ paramaṃ matam
- 11
कुर्यान्न निन्दितं कर्म न नृशंसं कदाचन
इति पूर्वे महात्मान आपद्धर्मविदो विदुः
kuryānna ninditaṃ karma na nṛśaṃsaṃ kadācana
iti pūrve mahātmāna āpaddharmavido viduḥ
- 12
श्रेयांस्तु सहदारस्य विनाशो ऽद्य मम स्वयम्
ब्राह्मणस्य वधं नाहम् अनुमंस्ये कथंचन
śreyāṃstu sahadārasya vināśo 'dya mama svayam
brāhmaṇasya vadhaṃ nāham anumaṃsye kathaṃcana
- 13
कुन्त्युवाच
ममाप्येषा मतिर्ब्रह्मन्विप्रा रक्ष्या इति स्थिरा
न चाप्यनिष्टः पुत्रो मे यदि पुत्रशतं भवेत्
kuntyuvāca
mamāpyeṣā matirbrahmanviprā rakṣyā iti sthirā
na cāpyaniṣṭaḥ putro me yadi putraśataṃ bhavet
- 14
न चासौ राक्षसः शक्तो मम पुत्रविनाशने
वीर्यवान्मन्त्रसिद्धश्च तेजस्वी च सुतो मम
na cāsau rākṣasaḥ śakto mama putravināśane
vīryavānmantrasiddhaśca tejasvī ca suto mama
- 15
राक्षसाय च तत्सर्वं प्रापयिष्यति भोजनम्
मोक्षयिष्यति चात्मानम् इति मे निश्चिता मतिः
rākṣasāya ca tatsarvaṃ prāpayiṣyati bhojanam
mokṣayiṣyati cātmānam iti me niścitā matiḥ
- 16
समागताश्च वीरेण दृष्टपूर्वाश्च राक्षसाः
बलवन्तो महाकाया निहताश्चाप्यनेकशः
samāgatāśca vīreṇa dṛṣṭapūrvāśca rākṣasāḥ
balavanto mahākāyā nihatāścāpyanekaśaḥ
- 17
न त्विदं केषुचिद्ब्रह्मन्व्याहर्तव्यं कथंचन
विद्यार्थिनो हि मे पुत्रान्विप्रकुर्युः कुतूहलात्
na tvidaṃ keṣucidbrahmanvyāhartavyaṃ kathaṃcana
vidyārthino hi me putrānviprakuryuḥ kutūhalāt
- 18
गुरुणा चाननुज्ञातो ग्राहयेद्यं सुतो मम
न स कुर्यात्तया कार्यं विद्ययेति सतां मतम्
guruṇā cānanujñāto grāhayedyaṃ suto mama
na sa kuryāttayā kāryaṃ vidyayeti satāṃ matam
- 19
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्तस्तु पृथया स विप्रो भार्यया सह
हृष्टः संपूजयामास तद्वाक्यम् अमृतोपमम्
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktastu pṛthayā sa vipro bhāryayā saha
hṛṣṭaḥ saṃpūjayāmāsa tadvākyam amṛtopamam
- 20
ततः कुन्ती च विप्रश्च सहितावनिलात्मजम्
तम् अब्रूतां कुरुष्वेति स तथेत्यब्रवीच्च तौ
tataḥ kuntī ca vipraśca sahitāvanilātmajam
tam abrūtāṃ kuruṣveti sa tathetyabravīcca tau

