16 shlokas
- 1
नारद उवाच
अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम्
विक्रमे गमने भारे नैषाम् अस्ति परिश्रमः
nārada uvāca
ayaṃ lokaḥ suparṇānāṃ pakṣiṇāṃ pannagāśinām
vikrame gamane bhāre naiṣām asti pariśramaḥ
- 2
वैनतेयसुतैः सूत षड्भिस्ततम् इदं कुलम्
सुमुखेन सुनाम्ना च सुनेत्रेण सुवर्चसा
vainateyasutaiḥ sūta ṣaḍbhistatam idaṃ kulam
sumukhena sunāmnā ca sunetreṇa suvarcasā
- 3
सुरूपपक्षिराजेन सुबलेन च मातले
वर्धितानि प्रसूत्या वै विनताकुलकर्तृभिः
surūpapakṣirājena subalena ca mātale
vardhitāni prasūtyā vai vinatākulakartṛbhiḥ
- 4
पक्षिराजाभिजात्यानां सहस्राणि शतानि च
कश्यपस्य ततो वंशे जातैर्भूतिविवर्धनैः
pakṣirājābhijātyānāṃ sahasrāṇi śatāni ca
kaśyapasya tato vaṃśe jātairbhūtivivardhanaiḥ
- 5
सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः
सर्वे श्रियम् अभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत
sarve hyete śriyā yuktāḥ sarve śrīvatsalakṣaṇāḥ
sarve śriyam abhīpsanto dhārayanti balānyuta
- 6
कर्मणा क्षत्रियाश्चैते निर्घृणा भोगिभोजिनः
ज्ञातिसंक्षयकर्तृत्वाद्ब्राह्मण्यं न लभन्ति वै
karmaṇā kṣatriyāścaite nirghṛṇā bhogibhojinaḥ
jñātisaṃkṣayakartṛtvādbrāhmaṇyaṃ na labhanti vai
- 7
नामानि चैषां वक्ष्यामि यथा प्राधान्यतः शृणु
मातले श्लाघ्यम् एतद्धि कुलं विष्णुपरिग्रहम्
nāmāni caiṣāṃ vakṣyāmi yathā prādhānyataḥ śṛṇu
mātale ślāghyam etaddhi kulaṃ viṣṇuparigraham
- 8
दैवतं विष्णुर् एतेषां विष्णुर् एव परायणम्
हृदि चैषां सदा विष्णुर्विष्णुर् एव गतिः सदा
daivataṃ viṣṇur eteṣāṃ viṣṇur eva parāyaṇam
hṛdi caiṣāṃ sadā viṣṇurviṣṇur eva gatiḥ sadā
- 9
सुवर्णचूडो नागाशी दारुणश्चण्डतुण्डकः
अनलश्चानिलश्चैव विशालाक्षो ऽथ कुण्डली
suvarṇacūḍo nāgāśī dāruṇaścaṇḍatuṇḍakaḥ
analaścānilaścaiva viśālākṣo 'tha kuṇḍalī
- 10
काश्यपिर्ध्वजविष्कम्भो वैनतेयो ऽथ वामनः
वातवेगो दिशाचक्षुर्निमेषो निमिषस्तथा
kāśyapirdhvajaviṣkambho vainateyo 'tha vāmanaḥ
vātavego diśācakṣurnimeṣo nimiṣastathā
- 11
त्रिवारः सप्तवारश्च वाल्मीकिर्द्वीपकस्तथा
दैत्यद्वीपः सरिद्द्वीपः सारसः पद्मकेसरः
trivāraḥ saptavāraśca vālmīkirdvīpakastathā
daityadvīpaḥ sariddvīpaḥ sārasaḥ padmakesaraḥ
- 12
सुमुखः सुखकेतुश्च चित्रबर्हस्तथानघः
मेघकृत्कुमुदो दक्षः सर्पान्तः सोमभोजनः
sumukhaḥ sukhaketuśca citrabarhastathānaghaḥ
meghakṛtkumudo dakṣaḥ sarpāntaḥ somabhojanaḥ
- 13
गुरुभारः कपोतश्च सूर्यनेत्रश्चिरान्तकः
विष्णुधन्वा कुमारश्च परिबर्हो हरिस्तथा
gurubhāraḥ kapotaśca sūryanetraścirāntakaḥ
viṣṇudhanvā kumāraśca paribarho haristathā
- 14
सुस्वरो मधुपर्कश्च हेमवर्णस्तथैव च
मलयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ
susvaro madhuparkaśca hemavarṇastathaiva ca
malayo mātariśvā ca niśākaradivākarau
- 15
एते प्रदेशमात्रेण मयोक्ता गरुडात्मजाः
प्राधान्यतो ऽथ यशसा कीर्तिताः प्राणतश्च ते
ete pradeśamātreṇa mayoktā garuḍātmajāḥ
prādhānyato 'tha yaśasā kīrtitāḥ prāṇataśca te
- 16
यद्यत्र न रुचिः काचिद् एहि गच्छाव मातले
तं नयिष्यामि देशं त्वां रुचिं यत्रोपलप्स्यसे
yadyatra na ruciḥ kācid ehi gacchāva mātale
taṃ nayiṣyāmi deśaṃ tvāṃ ruciṃ yatropalapsyase

