16 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
समागतस्य रामेण पुनर् एवातिदारुणम्
अन्येद्युस्तुमुलं युद्धं तदा भरतसत्तम
bhīṣma uvāca
samāgatasya rāmeṇa punar evātidāruṇam
anyedyustumulaṃ yuddhaṃ tadā bharatasattama
- 2
ततो दिव्यास्त्रविच्छूरो दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशः
अयोजयत धर्मात्मा दिवसे दिवसे विभुः
tato divyāstravicchūro divyānyastrāṇyanekaśaḥ
ayojayata dharmātmā divase divase vibhuḥ
- 3
तान्यहं तत्प्रतीघातैर् अस्त्रैर् अस्त्राणि भारत
व्यधमं तुमुले युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान्
tānyahaṃ tatpratīghātair astrair astrāṇi bhārata
vyadhamaṃ tumule yuddhe prāṇāṃstyaktvā sudustyajān
- 4
अस्त्रैर् अस्त्रेषु बहुधा हतेष्वथ च भार्गवः
अक्रुध्यत महातेजास्त्यक्तप्राणः स संयुगे
astrair astreṣu bahudhā hateṣvatha ca bhārgavaḥ
akrudhyata mahātejāstyaktaprāṇaḥ sa saṃyuge
- 5
ततः शक्तिं प्राहिणोद्घोररूपाम् अस्त्रै रुद्धो जामदग्न्यो महात्मा
कालोत्सृष्टां प्रज्वलिताम् इवोल्कां संदीप्ताग्रां तेजसावृत्य लोकान्
tataḥ śaktiṃ prāhiṇodghorarūpām astrai ruddho jāmadagnyo mahātmā
kālotsṛṣṭāṃ prajvalitām ivolkāṃ saṃdīptāgrāṃ tejasāvṛtya lokān
- 6
ततो ऽहं ताम् इषुभिर्दीप्यमानैः समायान्तीम् अन्तकालार्कदीप्ताम्
छित्त्वा त्रिधा पातयामास भूमौ ततो ववौ पवनः पुण्यगन्धिः
tato 'haṃ tām iṣubhirdīpyamānaiḥ samāyāntīm antakālārkadīptām
chittvā tridhā pātayāmāsa bhūmau tato vavau pavanaḥ puṇyagandhiḥ
- 7
तस्यां छिन्नायां क्रोधदीप्तो ऽथ रामः शक्तीर्घोराः प्राहिणोद्द्वादशान्याः
तासां रूपं भारत नोत शक्यं तेजस्वित्वाल्लाघवाच्चैव वक्तुम्
tasyāṃ chinnāyāṃ krodhadīpto 'tha rāmaḥ śaktīrghorāḥ prāhiṇoddvādaśānyāḥ
tāsāṃ rūpaṃ bhārata nota śakyaṃ tejasvitvāllāghavāccaiva vaktum
- 8
किंत्वेवाहं विह्वलः सम्प्रदृश्य दिग्भ्यः सर्वास्ता महोल्का इवाग्नेः
नानारूपास्तेजसोग्रेण दीप्ता यथादित्या द्वादश लोकसंक्षये
kiṃtvevāhaṃ vihvalaḥ sampradṛśya digbhyaḥ sarvāstā maholkā ivāgneḥ
nānārūpāstejasogreṇa dīptā yathādityā dvādaśa lokasaṃkṣaye
- 9
ततो जालं बाणमयं विवृत्य संदृश्य भित्त्वा शरजालेन राजन्
द्वादशेषून्प्राहिणवं रणे ऽहं ततः शक्तीर्व्यधमं घोररूपाः
tato jālaṃ bāṇamayaṃ vivṛtya saṃdṛśya bhittvā śarajālena rājan
dvādaśeṣūnprāhiṇavaṃ raṇe 'haṃ tataḥ śaktīrvyadhamaṃ ghorarūpāḥ
- 10
ततो ऽपरा जामदग्न्यो महात्मा शक्तीर्घोराः प्राक्षिपद्धेमदण्डाः
विचित्रिताः काञ्चनपट्टनद्धा यथा महोल्का ज्वलितास्तथा ताः
tato 'parā jāmadagnyo mahātmā śaktīrghorāḥ prākṣipaddhemadaṇḍāḥ
vicitritāḥ kāñcanapaṭṭanaddhā yathā maholkā jvalitāstathā tāḥ
- 11
ताश्चाप्युग्राश्चर्मणा वारयित्वा खड्गेनाजौ पातिता मे नरेन्द्र
बाणैर्दिव्यैर्जामदग्न्यस्य संख्ये दिव्यांश्चाश्वान् अभ्यवर्षं ससूतान्
tāścāpyugrāścarmaṇā vārayitvā khaḍgenājau pātitā me narendra
bāṇairdivyairjāmadagnyasya saṃkhye divyāṃścāśvān abhyavarṣaṃ sasūtān
- 12
निर्मुक्तानां पन्नगानां सरूपा दृष्ट्वा शक्तीर्हेमचित्रा निकृत्ताः
प्रादुश्चक्रे दिव्यम् अस्त्रं महात्मा क्रोधाविष्टो हैहयेशप्रमाथी
nirmuktānāṃ pannagānāṃ sarūpā dṛṣṭvā śaktīrhemacitrā nikṛttāḥ
prāduścakre divyam astraṃ mahātmā krodhāviṣṭo haihayeśapramāthī
- 13
ततः श्रेण्यः शलभानाम् इवोग्राः समापेतुर्विशिखानां प्रदीप्ताः
समाचिनोच्चापि भृशं शरीरं हयान्सूतं सरथं चैव मह्यम्
tataḥ śreṇyaḥ śalabhānām ivogrāḥ samāpeturviśikhānāṃ pradīptāḥ
samācinoccāpi bhṛśaṃ śarīraṃ hayānsūtaṃ sarathaṃ caiva mahyam
- 14
रथः शरैर्मे निचितः सर्वतो ऽभूत्तथा हयाः सारथिश्चैव राजन्
युगं रथेषा च तथैव चक्रे तथैवाक्षः शरकृत्तो ऽथ भग्नः
rathaḥ śarairme nicitaḥ sarvato 'bhūttathā hayāḥ sārathiścaiva rājan
yugaṃ ratheṣā ca tathaiva cakre tathaivākṣaḥ śarakṛtto 'tha bhagnaḥ
- 15
ततस्तस्मिन्बाणवर्षे व्यतीते शरौघेण प्रत्यवर्षं गुरुं तम्
स विक्षतो मार्गणैर्ब्रह्मराशिर्देहाद् अजस्रं मुमुचे भूरि रक्तम्
tatastasminbāṇavarṣe vyatīte śaraugheṇa pratyavarṣaṃ guruṃ tam
sa vikṣato mārgaṇairbrahmarāśirdehād ajasraṃ mumuce bhūri raktam
- 16
यथा रामो बाणजालाभितप्तस्तथैवाहं सुभृशं गाढविद्धः
ततो युद्धं व्यरमच्चापराह्णे भानावस्तं प्रार्थयाने महीध्रम्
yathā rāmo bāṇajālābhitaptastathaivāhaṃ subhṛśaṃ gāḍhaviddhaḥ
tato yuddhaṃ vyaramaccāparāhṇe bhānāvastaṃ prārthayāne mahīdhram

