18 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
ततस्ते तापसाः सर्वे तपसे धृतनिश्चयाम्
दृष्ट्वा न्यवर्तयंस्तात किं कार्यम् इति चाब्रुवन्
bhīṣma uvāca
tataste tāpasāḥ sarve tapase dhṛtaniścayām
dṛṣṭvā nyavartayaṃstāta kiṃ kāryam iti cābruvan
- 2
तान् उवाच ततः कन्या तपोवृद्धान् ऋषींस्तदा
निराकृतास्मि भीष्मेण भ्रंशिता पतिधर्मतः
tān uvāca tataḥ kanyā tapovṛddhān ṛṣīṃstadā
nirākṛtāsmi bhīṣmeṇa bhraṃśitā patidharmataḥ
- 3
वधार्थं तस्य दीक्षा मे न लोकार्थं तपोधनाः
निहत्य भीष्मं गच्छेयं शान्तिम् इत्येव निश्चयः
vadhārthaṃ tasya dīkṣā me na lokārthaṃ tapodhanāḥ
nihatya bhīṣmaṃ gaccheyaṃ śāntim ityeva niścayaḥ
- 4
यत्कृते दुःखवसतिम् इमां प्राप्तास्मि शाश्वतीम्
पतिलोकाद्विहीना च नैव स्त्री न पुमान् इह
yatkṛte duḥkhavasatim imāṃ prāptāsmi śāśvatīm
patilokādvihīnā ca naiva strī na pumān iha
- 5
नाहत्वा युधि गाङ्गेयं निवर्तेयं तपोधनाः
एष मे हृदि संकल्पो यदर्थम् इदम् उद्यतम्
nāhatvā yudhi gāṅgeyaṃ nivarteyaṃ tapodhanāḥ
eṣa me hṛdi saṃkalpo yadartham idam udyatam
- 6
स्त्रीभावे परिनिर्विण्णा पुंस्त्वार्थे कृतनिश्चया
भीष्मे प्रतिचिकीर्षामि नास्मि वार्येति वै पुनः
strībhāve parinirviṇṇā puṃstvārthe kṛtaniścayā
bhīṣme praticikīrṣāmi nāsmi vāryeti vai punaḥ
- 7
तां देवो दर्शयामास शूलपाणिर् उमापतिः
मध्ये तेषां महर्षीणां स्वेन रूपेण भामिनीम्
tāṃ devo darśayāmāsa śūlapāṇir umāpatiḥ
madhye teṣāṃ maharṣīṇāṃ svena rūpeṇa bhāminīm
- 8
छन्द्यमाना वरेणाथ सा वव्रे मत्पराजयम्
वधिष्यसीति तां देवः प्रत्युवाच मनस्विनीम्
chandyamānā vareṇātha sā vavre matparājayam
vadhiṣyasīti tāṃ devaḥ pratyuvāca manasvinīm
- 9
ततः सा पुनर् एवाथ कन्या रुद्रम् उवाच ह
उपपद्येत्कथं देव स्त्रियो मम जयो युधि
स्त्रीभावेन च मे गाढं मनः शान्तम् उमापते
tataḥ sā punar evātha kanyā rudram uvāca ha
upapadyetkathaṃ deva striyo mama jayo yudhi
strībhāvena ca me gāḍhaṃ manaḥ śāntam umāpate
- 10
प्रतिश्रुतश्च भूतेश त्वया भीष्मपराजयः
यथा स सत्यो भवति तथा कुरु वृषध्वज
यथा हन्यां समागम्य भीष्मं शांतनवं युधि
pratiśrutaśca bhūteśa tvayā bhīṣmaparājayaḥ
yathā sa satyo bhavati tathā kuru vṛṣadhvaja
yathā hanyāṃ samāgamya bhīṣmaṃ śāṃtanavaṃ yudhi
- 11
ताम् उवाच महादेवः कन्यां किल वृषध्वजः
न मे वाग् अनृतं भद्रे प्राह सत्यं भविष्यति
tām uvāca mahādevaḥ kanyāṃ kila vṛṣadhvajaḥ
na me vāg anṛtaṃ bhadre prāha satyaṃ bhaviṣyati
- 12
वधिष्यसि रणे भीष्मं पुरुषत्वं च लप्स्यसे
स्मरिष्यसि च तत्सर्वं देहम् अन्यं गता सती
vadhiṣyasi raṇe bhīṣmaṃ puruṣatvaṃ ca lapsyase
smariṣyasi ca tatsarvaṃ deham anyaṃ gatā satī
- 13
द्रुपदस्य कुले जाता भविष्यसि महारथः
शीघ्रास्त्रश्चित्रयोधी च भविष्यसि सुसंमतः
drupadasya kule jātā bhaviṣyasi mahārathaḥ
śīghrāstraścitrayodhī ca bhaviṣyasi susaṃmataḥ
- 14
यथोक्तम् एव कल्याणि सर्वम् एतद्भविष्यति
भविष्यसि पुमान्पश्चात्कस्माच्चित्कालपर्ययात्
yathoktam eva kalyāṇi sarvam etadbhaviṣyati
bhaviṣyasi pumānpaścātkasmāccitkālaparyayāt
- 15
एवम् उक्त्वा महातेजाः कपर्दी वृषभध्वजः
पश्यताम् एव विप्राणां तत्रैवान्तरधीयत
evam uktvā mahātejāḥ kapardī vṛṣabhadhvajaḥ
paśyatām eva viprāṇāṃ tatraivāntaradhīyata
- 16
ततः सा पश्यतां तेषां महर्षीणाम् अनिन्दिता
समाहृत्य वनात्तस्मात्काष्ठानि वरवर्णिनी
tataḥ sā paśyatāṃ teṣāṃ maharṣīṇām aninditā
samāhṛtya vanāttasmātkāṣṭhāni varavarṇinī
- 17
चितां कृत्वा सुमहतीं प्रदाय च हुताशनम्
प्रदीप्ते ऽग्नौ महाराज रोषदीप्तेन चेतसा
citāṃ kṛtvā sumahatīṃ pradāya ca hutāśanam
pradīpte 'gnau mahārāja roṣadīptena cetasā
- 18
उक्त्वा भीष्मवधायेति प्रविवेश हुताशनम्
ज्येष्ठा काशिसुता राजन्यमुनाम् अभितो नदीम्
uktvā bhīṣmavadhāyeti praviveśa hutāśanam
jyeṣṭhā kāśisutā rājanyamunām abhito nadīm

