26 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
कुन्त्यास्तु वचनं श्रुत्वा भीष्मद्रोणौ महारथौ
दुर्योधनम् इदं वाक्यम् ऊचतुः शासनातिगम्
vaiśaṃpāyana uvāca
kuntyāstu vacanaṃ śrutvā bhīṣmadroṇau mahārathau
duryodhanam idaṃ vākyam ūcatuḥ śāsanātigam
- 2
श्रुतं ते पुरुषव्याघ्र कुन्त्याः कृष्णस्य संनिधौ
वाक्यम् अर्थवद् अव्यग्रम् उक्तं धर्म्यम् अनुत्तमम्
śrutaṃ te puruṣavyāghra kuntyāḥ kṛṣṇasya saṃnidhau
vākyam arthavad avyagram uktaṃ dharmyam anuttamam
- 3
तत्करिष्यन्ति कौन्तेया वासुदेवस्य संमतम्
न हि ते जातु शाम्येरन् ऋते राज्येन कौरव
tatkariṣyanti kaunteyā vāsudevasya saṃmatam
na hi te jātu śāmyeran ṛte rājyena kaurava
- 4
क्लेशिता हि त्वया पार्था धर्मपाशसितास्तदा
सभायां द्रौपदी चैव तैश्च तन्मर्षितं तव
kleśitā hi tvayā pārthā dharmapāśasitāstadā
sabhāyāṃ draupadī caiva taiśca tanmarṣitaṃ tava
- 5
कृतास्त्रं ह्यर्जुनं प्राप्य भीमं च कृतनिश्रमम्
गाण्डीवं चेषुधी चैव रथं च ध्वजम् एव च
सहायं वासुदेवं च न क्षंस्यति युधिष्ठिरः
kṛtāstraṃ hyarjunaṃ prāpya bhīmaṃ ca kṛtaniśramam
gāṇḍīvaṃ ceṣudhī caiva rathaṃ ca dhvajam eva ca
sahāyaṃ vāsudevaṃ ca na kṣaṃsyati yudhiṣṭhiraḥ
- 6
प्रत्यक्षं ते महाबाहो यथा पार्थेन धीमता
विराटनगरे पूर्वं सर्वे स्म युधि निर्जिताः
pratyakṣaṃ te mahābāho yathā pārthena dhīmatā
virāṭanagare pūrvaṃ sarve sma yudhi nirjitāḥ
- 7
दानवान्घोरकर्माणो निवातकवचान्युधि
रौद्रम् अस्त्रं समाधाय दग्धवान् अस्त्रवह्निना
dānavānghorakarmāṇo nivātakavacānyudhi
raudram astraṃ samādhāya dagdhavān astravahninā
- 8
कर्णप्रभृतयश्चेमे त्वं चापि कवची रथी
मोक्षिता घोषयात्रायां पर्याप्तं तन्निदर्शनम्
karṇaprabhṛtayaśceme tvaṃ cāpi kavacī rathī
mokṣitā ghoṣayātrāyāṃ paryāptaṃ tannidarśanam
- 9
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ भ्रातृभिः सह पाण्डवैः
रक्षेमां पृथिवीं सर्वां मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गताम्
praśāmya bharataśreṣṭha bhrātṛbhiḥ saha pāṇḍavaiḥ
rakṣemāṃ pṛthivīṃ sarvāṃ mṛtyordaṃṣṭrāntaraṃ gatām
- 10
ज्येष्ठो भ्राता धर्मशीलो वत्सलः श्लक्ष्णवाक्शुचिः
तं गच्छ पुरुषव्याघ्रं व्यपनीयेह किल्बिषम्
jyeṣṭho bhrātā dharmaśīlo vatsalaḥ ślakṣṇavākśuciḥ
taṃ gaccha puruṣavyāghraṃ vyapanīyeha kilbiṣam
- 11
दृष्टश्चेत्त्वं पाण्डवेन व्यपनीतशरासनः
प्रसन्नभ्रुकुटिः श्रीमान्कृता शान्तिः कुलस्य नः
dṛṣṭaścettvaṃ pāṇḍavena vyapanītaśarāsanaḥ
prasannabhrukuṭiḥ śrīmānkṛtā śāntiḥ kulasya naḥ
- 12
तम् अभ्येत्य सहामात्यः परिष्वज्य नृपात्मजम्
अभिवादय राजानं यथापूर्वम् अरिंदम
tam abhyetya sahāmātyaḥ pariṣvajya nṛpātmajam
abhivādaya rājānaṃ yathāpūrvam ariṃdama
- 13
अभिवादयमानं त्वां पाणिभ्यां भीमपूर्वजः
प्रतिगृह्णातु सौहार्दात्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
abhivādayamānaṃ tvāṃ pāṇibhyāṃ bhīmapūrvajaḥ
pratigṛhṇātu sauhārdātkuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
- 14
सिंहस्कन्धोरुबाहुस्त्वां वृत्तायतमहाभुजः
परिष्वजतु बाहुभ्यां भीमः प्रहरतां वरः
siṃhaskandhorubāhustvāṃ vṛttāyatamahābhujaḥ
pariṣvajatu bāhubhyāṃ bhīmaḥ praharatāṃ varaḥ
- 15
सिंहग्रीवो गुडाकेशस्ततस्त्वां पुष्करेक्षणः
अभिवादयतां पार्थः कुन्तीपुत्रो धनंजयः
siṃhagrīvo guḍākeśastatastvāṃ puṣkarekṣaṇaḥ
abhivādayatāṃ pārthaḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥ
- 16
आश्विनेयौ नरव्याघ्रौ रूपेणाप्रतिमौ भुवि
तौ च त्वां गुरुवत्प्रेम्णा पूजया प्रत्युदीयताम्
āśvineyau naravyāghrau rūpeṇāpratimau bhuvi
tau ca tvāṃ guruvatpremṇā pūjayā pratyudīyatām
- 17
मुञ्चन्त्वानन्दजाश्रूणि दाशार्हप्रमुखा नृपाः
संगच्छ भ्रातृभिः सार्धं मानं संत्यज्य पार्थिव
muñcantvānandajāśrūṇi dāśārhapramukhā nṛpāḥ
saṃgaccha bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ mānaṃ saṃtyajya pārthiva
- 18
प्रशाधि पृथिवीं कृत्स्नां ततस्तं भ्रातृभिः सह
समालिङ्ग्य च हर्षेण नृपा यान्तु परस्परम्
praśādhi pṛthivīṃ kṛtsnāṃ tatastaṃ bhrātṛbhiḥ saha
samāliṅgya ca harṣeṇa nṛpā yāntu parasparam
- 19
अलं युद्धेन राजेन्द्र सुहृदां शृणु कारणम्
ध्रुवं विनाशो युद्धे हि क्षत्रियाणां प्रदृश्यते
alaṃ yuddhena rājendra suhṛdāṃ śṛṇu kāraṇam
dhruvaṃ vināśo yuddhe hi kṣatriyāṇāṃ pradṛśyate
- 20
ज्योतींषि प्रतिकूलानि दारुणा मृगपक्षिणः
उत्पाता विविधा वीर दृश्यन्ते क्षत्रनाशनाः
jyotīṃṣi pratikūlāni dāruṇā mṛgapakṣiṇaḥ
utpātā vividhā vīra dṛśyante kṣatranāśanāḥ
- 21
विशेषत इहास्माकं निमित्तानि विनाशने
उल्काभिर्हि प्रदीप्ताभिर्वध्यते पृतना तव
viśeṣata ihāsmākaṃ nimittāni vināśane
ulkābhirhi pradīptābhirvadhyate pṛtanā tava
- 22
वाहनान्यप्रहृष्टानि रुदन्तीव विशां पते
गृध्रास्ते पर्युपासन्ते सैन्यानि च समन्ततः
vāhanānyaprahṛṣṭāni rudantīva viśāṃ pate
gṛdhrāste paryupāsante sainyāni ca samantataḥ
- 23
नगरं न यथापूर्वं तथा राजनिवेशनम्
शिवाश्चाशिवनिर्घोषा दीप्तां सेवन्ति वै दिशम्
nagaraṃ na yathāpūrvaṃ tathā rājaniveśanam
śivāścāśivanirghoṣā dīptāṃ sevanti vai diśam
- 24
कुरु वाक्यं पितुर्मातुर् अस्माकं च हितैषिणाम्
त्वय्यायत्तो महाबाहो शमो व्यायाम एव च
kuru vākyaṃ piturmātur asmākaṃ ca hitaiṣiṇām
tvayyāyatto mahābāho śamo vyāyāma eva ca
- 25
न चेत्करिष्यसि वचः सुहृदाम् अरिकर्शन
तप्स्यसे वाहिनीं दृष्ट्वा पार्थबाणप्रपीडिताम्
na cetkariṣyasi vacaḥ suhṛdām arikarśana
tapsyase vāhinīṃ dṛṣṭvā pārthabāṇaprapīḍitām
- 26
भीमस्य च महानादं नदतः शुष्मिणो रणे
श्रुत्वा स्मर्तासि मे वाक्यं गाण्डीवस्य च निस्वनम्
यद्येतद् अपसव्यं ते भविष्यति वचो मम
bhīmasya ca mahānādaṃ nadataḥ śuṣmiṇo raṇe
śrutvā smartāsi me vākyaṃ gāṇḍīvasya ca nisvanam
yadyetad apasavyaṃ te bhaviṣyati vaco mama

