18 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तथोक्तो वासुदेवेन नित्यमन्युर् अमर्षणः
सदश्ववत्समाधावद्बभाषे तदनन्तरम्
vaiśaṃpāyana uvāca
tathokto vāsudevena nityamanyur amarṣaṇaḥ
sadaśvavatsamādhāvadbabhāṣe tadanantaram
- 2
अन्यथा मां चिकीर्षन्तम् अन्यथा मन्यसे ऽच्युत
प्रणीतभावम् अत्यन्तं युधि सत्यपराक्रमम्
anyathā māṃ cikīrṣantam anyathā manyase 'cyuta
praṇītabhāvam atyantaṃ yudhi satyaparākramam
- 3
वेत्थ दाशार्ह सत्त्वं मे दीर्घकालं सहोषितः
उत वा मां न जानासि प्लवन्ह्रद इवाल्पवः
तस्माद् अप्रतिरूपाभिर्वाग्भिर्मां त्वं समर्छसि
vettha dāśārha sattvaṃ me dīrghakālaṃ sahoṣitaḥ
uta vā māṃ na jānāsi plavanhrada ivālpavaḥ
tasmād apratirūpābhirvāgbhirmāṃ tvaṃ samarchasi
- 4
कथं हि भीमसेनं मां जानन्कश्चन माधव
ब्रूयाद् अप्रतिरूपाणि यथा मां वक्तुम् अर्हसि
kathaṃ hi bhīmasenaṃ māṃ jānankaścana mādhava
brūyād apratirūpāṇi yathā māṃ vaktum arhasi
- 5
तस्माद् इदं प्रवक्ष्यामि वचनं वृष्णिनन्दन
आत्मनः पौरुषं चैव बलं च न समं परैः
tasmād idaṃ pravakṣyāmi vacanaṃ vṛṣṇinandana
ātmanaḥ pauruṣaṃ caiva balaṃ ca na samaṃ paraiḥ
- 6
सर्वथा नार्यकर्मैतत्प्रशंसा स्वयम् आत्मनः
अतिवादापविद्धस्तु वक्ष्यामि बलम् आत्मनः
sarvathā nāryakarmaitatpraśaṃsā svayam ātmanaḥ
ativādāpaviddhastu vakṣyāmi balam ātmanaḥ
- 7
पश्येमे रोदसी कृष्ण ययोर् आसन्न् इमाः प्रजाः
अचले चाप्यनन्ते च प्रतिष्ठे सर्वमातरौ
paśyeme rodasī kṛṣṇa yayor āsann imāḥ prajāḥ
acale cāpyanante ca pratiṣṭhe sarvamātarau
- 8
यदीमे सहसा क्रुद्धे समेयातां शिले इव
अहम् एते निगृह्णीयां बाहुभ्यां सचराचरे
yadīme sahasā kruddhe sameyātāṃ śile iva
aham ete nigṛhṇīyāṃ bāhubhyāṃ sacarācare
- 9
पश्यैतद् अन्तरं बाह्वोर्महापरिघयोर् इव
य एतत्प्राप्य मुच्येत न तं पश्यामि पूरुषम्
paśyaitad antaraṃ bāhvormahāparighayor iva
ya etatprāpya mucyeta na taṃ paśyāmi pūruṣam
- 10
हिमवांश्च समुद्रश्च वज्री च बलभित्स्वयम्
मयाभिपन्नं त्रायेरन्बलम् आस्थाय न त्रयः
himavāṃśca samudraśca vajrī ca balabhitsvayam
mayābhipannaṃ trāyeranbalam āsthāya na trayaḥ
- 11
युध्येयं क्षत्रियान्सर्वान्पाण्डवेष्वाततायिनः
अधः पादतलेनैतान् अधिष्ठास्यामि भूतले
yudhyeyaṃ kṣatriyānsarvānpāṇḍaveṣvātatāyinaḥ
adhaḥ pādatalenaitān adhiṣṭhāsyāmi bhūtale
- 12
न हि त्वं नाभिजानासि मम विक्रमम् अच्युत
यथा मया विनिर्जित्य राजानो वशगाः कृताः
na hi tvaṃ nābhijānāsi mama vikramam acyuta
yathā mayā vinirjitya rājāno vaśagāḥ kṛtāḥ
- 13
अथ चेन्मां न जानासि सूर्यस्येवोद्यतः प्रभाम्
विगाढे युधि संबाधे वेत्स्यसे मां जनार्दन
atha cenmāṃ na jānāsi sūryasyevodyataḥ prabhām
vigāḍhe yudhi saṃbādhe vetsyase māṃ janārdana
- 14
किं मात्यवाक्षीः परुषैर्व्रणं सूच्या इवानघ
यथामति ब्रवीम्येतद्विद्धि माम् अधिकं ततः
kiṃ mātyavākṣīḥ paruṣairvraṇaṃ sūcyā ivānagha
yathāmati bravīmyetadviddhi mām adhikaṃ tataḥ
- 15
द्रष्टासि युधि संबाधे प्रवृत्ते वैशसे ऽहनि
मया प्रणुन्नान्मातङ्गान्रथिनः सादिनस्तथा
draṣṭāsi yudhi saṃbādhe pravṛtte vaiśase 'hani
mayā praṇunnānmātaṅgānrathinaḥ sādinastathā
- 16
तथा नरान् अभिक्रुद्धं निघ्नन्तं क्षत्रियर्षभान्
द्रष्टा मां त्वं च लोकश्च विकर्षन्तं वरान्वरान्
tathā narān abhikruddhaṃ nighnantaṃ kṣatriyarṣabhān
draṣṭā māṃ tvaṃ ca lokaśca vikarṣantaṃ varānvarān
- 17
न मे सीदन्ति मज्जानो न ममोद्वेपते मनः
सर्वलोकाद् अभिक्रुद्धान्न भयं विद्यते मम
na me sīdanti majjāno na mamodvepate manaḥ
sarvalokād abhikruddhānna bhayaṃ vidyate mama
- 18
किंतु सौहृदम् एवैतत्कृपया मधुसूदन
सर्वांस्तितिक्षे संक्लेशान्मा स्म नो भरता नशन्
kiṃtu sauhṛdam evaitatkṛpayā madhusūdana
sarvāṃstitikṣe saṃkleśānmā sma no bharatā naśan

