22 shlokas
- 1
नारद उवाच
हर्यश्वस्त्वब्रवीद्राजा विचिन्त्य बहुधा ततः
दीर्घम् उष्णं च निःश्वस्य प्रजाहेतोर्नृपोत्तमः
nārada uvāca
haryaśvastvabravīdrājā vicintya bahudhā tataḥ
dīrgham uṣṇaṃ ca niḥśvasya prajāhetornṛpottamaḥ
- 2
उन्नतेषून्नता षट्सु सूक्ष्मा सूक्ष्मेषु सप्तसु
गम्भीरा त्रिषु गम्भीरेष्वियं रक्ता च पञ्चसु
unnateṣūnnatā ṣaṭsu sūkṣmā sūkṣmeṣu saptasu
gambhīrā triṣu gambhīreṣviyaṃ raktā ca pañcasu
- 3
बहुदेवासुरालोका बहुगन्धर्वदर्शना
बहुलक्षणसम्पन्ना बहुप्रसवधारिणी
bahudevāsurālokā bahugandharvadarśanā
bahulakṣaṇasampannā bahuprasavadhāriṇī
- 4
समर्थेयं जनयितुं चक्रवर्तिनम् आत्मजम्
ब्रूहि शुल्कं द्विजश्रेष्ठ समीक्ष्य विभवं मम
samartheyaṃ janayituṃ cakravartinam ātmajam
brūhi śulkaṃ dvijaśreṣṭha samīkṣya vibhavaṃ mama
- 5
गालव उवाच
एकतःश्यामकर्णानां शतान्यष्टौ ददस्व मे
हयानां चन्द्रशुभ्राणां देशजानां वपुष्मताम्
gālava uvāca
ekataḥśyāmakarṇānāṃ śatānyaṣṭau dadasva me
hayānāṃ candraśubhrāṇāṃ deśajānāṃ vapuṣmatām
- 6
ततस्तव भवित्रीयं पुत्राणां जननी शुभा
अरणीव हुताशानां योनिर् आयतलोचना
tatastava bhavitrīyaṃ putrāṇāṃ jananī śubhā
araṇīva hutāśānāṃ yonir āyatalocanā
- 7
नारद उवाच
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा हर्यश्वः काममोहितः
उवाच गालवं दीनो राजर्षिर् ऋषिसत्तमम्
nārada uvāca
etacchrutvā vaco rājā haryaśvaḥ kāmamohitaḥ
uvāca gālavaṃ dīno rājarṣir ṛṣisattamam
- 8
द्वे मे शते संनिहिते हयानां यद्विधास्तव
एष्टव्याः शतशस्त्वन्ये चरन्ति मम वाजिनः
dve me śate saṃnihite hayānāṃ yadvidhāstava
eṣṭavyāḥ śataśastvanye caranti mama vājinaḥ
- 9
सो ऽहम् एकम् अपत्यं वै जनयिष्यामि गालव
अस्याम् एतं भवान्कामं संपादयतु मे वरम्
so 'ham ekam apatyaṃ vai janayiṣyāmi gālava
asyām etaṃ bhavānkāmaṃ saṃpādayatu me varam
- 10
एतच्छ्रुत्वा तु सा कन्या गालवं वाक्यम् अब्रवीत्
मम दत्तो वरः कश्चित्केनचिद्ब्रह्मवादिना
etacchrutvā tu sā kanyā gālavaṃ vākyam abravīt
mama datto varaḥ kaścitkenacidbrahmavādinā
- 11
प्रसूत्यन्ते प्रसूत्यन्ते कन्यैव त्वं भविष्यसि
स त्वं ददस्व मां राज्ञे प्रतिगृह्य हयोत्तमान्
prasūtyante prasūtyante kanyaiva tvaṃ bhaviṣyasi
sa tvaṃ dadasva māṃ rājñe pratigṛhya hayottamān
- 12
नृपेभ्यो हि चतुर्भ्यस्ते पूर्णान्यष्टौ शतानि वै
भविष्यन्ति तथा पुत्रा मम चत्वार एव च
nṛpebhyo hi caturbhyaste pūrṇānyaṣṭau śatāni vai
bhaviṣyanti tathā putrā mama catvāra eva ca
- 13
क्रियतां मम संहारो गुर्वर्थं द्विजसत्तम
एषा तावन्मम प्रज्ञा यथा वा मन्यसे द्विज
kriyatāṃ mama saṃhāro gurvarthaṃ dvijasattama
eṣā tāvanmama prajñā yathā vā manyase dvija
- 14
एवम् उक्तस्तु स मुनिः कन्यया गालवस्तदा
हर्यश्वं पृथिवीपालम् इदं वचनम् अब्रवीत्
evam uktastu sa muniḥ kanyayā gālavastadā
haryaśvaṃ pṛthivīpālam idaṃ vacanam abravīt
- 15
इयं कन्या नरश्रेष्ठ हर्यश्व प्रतिगृह्यताम्
चतुर्भागेन शुल्कस्य जनयस्वैकम् आत्मजम्
iyaṃ kanyā naraśreṣṭha haryaśva pratigṛhyatām
caturbhāgena śulkasya janayasvaikam ātmajam
- 16
प्रतिगृह्य स तां कन्यां गालवं प्रतिनन्द्य च
समये देशकाले च लब्धवान्सुतम् ईप्सितम्
pratigṛhya sa tāṃ kanyāṃ gālavaṃ pratinandya ca
samaye deśakāle ca labdhavānsutam īpsitam
- 17
ततो वसुमना नाम वसुभ्यो वसुमत्तरः
वसुप्रख्यो नरपतिः स बभूव वसुप्रदः
tato vasumanā nāma vasubhyo vasumattaraḥ
vasuprakhyo narapatiḥ sa babhūva vasupradaḥ
- 18
अथ काले पुनर्धीमान्गालवः प्रत्युपस्थितः
उपसंगम्य चोवाच हर्यश्वं प्रीतिमानसम्
atha kāle punardhīmāngālavaḥ pratyupasthitaḥ
upasaṃgamya covāca haryaśvaṃ prītimānasam
- 19
जातो नृप सुतस्ते ऽयं बालभास्करसंनिभः
कालो गन्तुं नरश्रेष्ठ भिक्षार्थम् अपरं नृपम्
jāto nṛpa sutaste 'yaṃ bālabhāskarasaṃnibhaḥ
kālo gantuṃ naraśreṣṭha bhikṣārtham aparaṃ nṛpam
- 20
हर्यश्वः सत्यवचने स्थितः स्थित्वा च पौरुषे
दुर्लभत्वाद्धयानां च प्रददौ माधवीं पुनः
haryaśvaḥ satyavacane sthitaḥ sthitvā ca pauruṣe
durlabhatvāddhayānāṃ ca pradadau mādhavīṃ punaḥ
- 21
माधवी च पुनर्दीप्तां परित्यज्य नृपश्रियम्
कुमारी कामतो भूत्वा गालवं पृष्ठतो ऽन्वगात्
mādhavī ca punardīptāṃ parityajya nṛpaśriyam
kumārī kāmato bhūtvā gālavaṃ pṛṣṭhato 'nvagāt
- 22
त्वय्येव तावत्तिष्ठन्तु हया इत्युक्तवान्द्विजः
प्रययौ कन्यया सार्धं दिवोदासं प्रजेश्वरम्
tvayyeva tāvattiṣṭhantu hayā ityuktavāndvijaḥ
prayayau kanyayā sārdhaṃ divodāsaṃ prajeśvaram

