27 shlokas
- 1
द्रुपद उवाच
एवम् एतन्महाबाहो भविष्यति न संशयः
न हि दुर्योधनो राज्यं मधुरेण प्रदास्यति
drupada uvāca
evam etanmahābāho bhaviṣyati na saṃśayaḥ
na hi duryodhano rājyaṃ madhureṇa pradāsyati
- 2
अनुवर्त्स्यति तं चापि धृतराष्ट्रः सुतप्रियः
भीष्मद्रोणौ च कार्पण्यान्मौर्ख्याद्राधेयसौबलौ
anuvartsyati taṃ cāpi dhṛtarāṣṭraḥ sutapriyaḥ
bhīṣmadroṇau ca kārpaṇyānmaurkhyādrādheyasaubalau
- 3
बलदेवस्य वाक्यं तु मम ज्ञाने न युज्यते
एतद्धि पुरुषेणाग्रे कार्यं सुनयम् इच्छता
baladevasya vākyaṃ tu mama jñāne na yujyate
etaddhi puruṣeṇāgre kāryaṃ sunayam icchatā
- 4
न तु वाच्यो मृदु वचो धार्तराष्ट्रः कथंचन
न हि मार्दवसाध्यो ऽसौ पापबुद्धिर्मतो मम
na tu vācyo mṛdu vaco dhārtarāṣṭraḥ kathaṃcana
na hi mārdavasādhyo 'sau pāpabuddhirmato mama
- 5
गर्दभे मार्दवं कुर्याद्गोषु तीक्ष्णं समाचरेत्
मृदु दुर्योधने वाक्यं यो ब्रूयात्पापचेतसि
gardabhe mārdavaṃ kuryādgoṣu tīkṣṇaṃ samācaret
mṛdu duryodhane vākyaṃ yo brūyātpāpacetasi
- 6
मृदु वै मन्यते पापो भाष्यमाणम् अशक्तिजम्
जितम् अर्थं विजानीयाद् अबुधो मार्दवे सति
mṛdu vai manyate pāpo bhāṣyamāṇam aśaktijam
jitam arthaṃ vijānīyād abudho mārdave sati
- 7
एतच्चैव करिष्यामो यत्नश्च क्रियताम् इह
प्रस्थापयाम मित्रेभ्यो बलान्युद्योजयन्तु नः
etaccaiva kariṣyāmo yatnaśca kriyatām iha
prasthāpayāma mitrebhyo balānyudyojayantu naḥ
- 8
शल्यस्य धृष्टकेतोश्च जयत्सेनस्य चाभिभोः
केकयानां च सर्वेषां दूता गच्छन्तु शीघ्रगाः
śalyasya dhṛṣṭaketośca jayatsenasya cābhibhoḥ
kekayānāṃ ca sarveṣāṃ dūtā gacchantu śīghragāḥ
- 9
स तु दुर्योधनो नूनं प्रेषयिष्यति सर्वशः
पूर्वाभिपन्नाः सन्तश्च भजन्ते पूर्वचोदकम्
sa tu duryodhano nūnaṃ preṣayiṣyati sarvaśaḥ
pūrvābhipannāḥ santaśca bhajante pūrvacodakam
- 10
तत्त्वरध्वं नरेन्द्राणां पूर्वम् एव प्रचोदने
महद्धि कार्यं वोढव्यम् इति मे वर्तते मतिः
tattvaradhvaṃ narendrāṇāṃ pūrvam eva pracodane
mahaddhi kāryaṃ voḍhavyam iti me vartate matiḥ
- 11
शल्यस्य प्रेष्यतां शीघ्रं ये च तस्यानुगा नृपाः
भगदत्ताय राज्ञे च पूर्वसागरवासिने
śalyasya preṣyatāṃ śīghraṃ ye ca tasyānugā nṛpāḥ
bhagadattāya rājñe ca pūrvasāgaravāsine
- 12
अमितौजसे तथोग्राय हार्दिक्यायाहुकाय च
दीर्घप्रज्ञाय मल्लाय रोचमानाय चाभिभो
amitaujase tathogrāya hārdikyāyāhukāya ca
dīrghaprajñāya mallāya rocamānāya cābhibho
- 13
आनीयतां बृहन्तश्च सेनाबिन्दुश्च पार्थिवः
पापजित्प्रतिविन्ध्यश्च चित्रवर्मा सुवास्तुकः
ānīyatāṃ bṛhantaśca senābinduśca pārthivaḥ
pāpajitprativindhyaśca citravarmā suvāstukaḥ
- 14
बाह्लीको मुञ्जकेशश्च चैद्याधिपतिर् एव च
सुपार्श्वश्च सुबाहुश्च पौरवश्च महारथः
bāhlīko muñjakeśaśca caidyādhipatir eva ca
supārśvaśca subāhuśca pauravaśca mahārathaḥ
- 15
शकानां पह्लवानां च दरदानां च ये नृपाः
काम्बोजा ऋषिका ये च पश्चिमानूपकाश्च ये
śakānāṃ pahlavānāṃ ca daradānāṃ ca ye nṛpāḥ
kāmbojā ṛṣikā ye ca paścimānūpakāśca ye
- 16
जयत्सेनश्च काश्यश्च तथा पञ्चनदा नृपाः
क्राथपुत्रश्च दुर्धर्षः पार्वतीयाश्च ये नृपाः
jayatsenaśca kāśyaśca tathā pañcanadā nṛpāḥ
krāthaputraśca durdharṣaḥ pārvatīyāśca ye nṛpāḥ
- 17
जानकिश्च सुशर्मा च मणिमान्पौतिमत्स्यकः
पांसुराष्ट्राधिपश्चैव धृष्टकेतुश्च वीर्यवान्
jānakiśca suśarmā ca maṇimānpautimatsyakaḥ
pāṃsurāṣṭrādhipaścaiva dhṛṣṭaketuśca vīryavān
- 18
औड्रश्च दण्डधारश्च बृहत्सेनश्च वीर्यवान्
अपराजितो निषादश्च श्रेणिमान्वसुमान् अपि
auḍraśca daṇḍadhāraśca bṛhatsenaśca vīryavān
aparājito niṣādaśca śreṇimānvasumān api
- 19
बृहद्बलो महौजाश्च बाहुः परपुरंजयः
समुद्रसेनो राजा च सह पुत्रेण वीर्यवान्
bṛhadbalo mahaujāśca bāhuḥ parapuraṃjayaḥ
samudraseno rājā ca saha putreṇa vīryavān
- 20
अदारिश्च नदीजश्च कर्णवेष्टश्च पार्थिवः
समर्थश्च सुवीरश्च मार्जारः कन्यकस्तथा
adāriśca nadījaśca karṇaveṣṭaśca pārthivaḥ
samarthaśca suvīraśca mārjāraḥ kanyakastathā
- 21
महावीरश्च कद्रुश्च निकरस्तुमुलः क्रथः
नीलश्च वीरधर्मा च भूमिपालश्च वीर्यवान्
mahāvīraśca kadruśca nikarastumulaḥ krathaḥ
nīlaśca vīradharmā ca bhūmipālaśca vīryavān
- 22
दुर्जयो दन्तवक्त्रश्च रुक्मी च जनमेजयः
आषाढो वायुवेगश्च पूर्वपाली च पार्थिवः
durjayo dantavaktraśca rukmī ca janamejayaḥ
āṣāḍho vāyuvegaśca pūrvapālī ca pārthivaḥ
- 23
भूरितेजा देवकश्च एकलव्यस्य चात्मजः
कारूषकाश्च राजानः क्षेमधूर्तिश्च वीर्यवान्
bhūritejā devakaśca ekalavyasya cātmajaḥ
kārūṣakāśca rājānaḥ kṣemadhūrtiśca vīryavān
- 24
उद्भवः क्षेमकश्चैव वाटधानश्च पार्थिवः
श्रुतायुश्च दृढायुश्च शाल्वपुत्रश्च वीर्यवान्
udbhavaḥ kṣemakaścaiva vāṭadhānaśca pārthivaḥ
śrutāyuśca dṛḍhāyuśca śālvaputraśca vīryavān
- 25
कुमारश्च कलिङ्गानाम् ईश्वरो युद्धदुर्मदः
एतेषां प्रेष्यतां शीघ्रम् एतद्धि मम रोचते
kumāraśca kaliṅgānām īśvaro yuddhadurmadaḥ
eteṣāṃ preṣyatāṃ śīghram etaddhi mama rocate
- 26
अयं च ब्राह्मणः शीघ्रं मम राजन्पुरोहितः
प्रेष्यतां धृतराष्ट्राय वाक्यम् अस्मिन्समर्प्यताम्
ayaṃ ca brāhmaṇaḥ śīghraṃ mama rājanpurohitaḥ
preṣyatāṃ dhṛtarāṣṭrāya vākyam asminsamarpyatām
- 27
यथा दुर्योधनो वाच्यो यथा शांतनवो नृपः
धृतराष्ट्रो यथा वाच्यो द्रोणश्च विदुषां वरः
yathā duryodhano vācyo yathā śāṃtanavo nṛpaḥ
dhṛtarāṣṭro yathā vācyo droṇaśca viduṣāṃ varaḥ

