17 shlokas
- 1
विदुर उवाच
राजन्बहुमतश्चासि त्रैलोक्यस्यापि सत्तमः
संभावितश्च लोकस्य संमतश्चासि भारत
vidura uvāca
rājanbahumataścāsi trailokyasyāpi sattamaḥ
saṃbhāvitaśca lokasya saṃmataścāsi bhārata
- 2
यत्त्वम् एवंगते ब्रूयाः पश्चिमे वयसि स्थितः
शास्त्राद्वा सुप्रतर्काद्वा सुस्थिरः स्थविरो ह्यसि
yattvam evaṃgate brūyāḥ paścime vayasi sthitaḥ
śāstrādvā supratarkādvā susthiraḥ sthaviro hyasi
- 3
लेखाश्मनीव भाः सूर्ये महोर्मिर् इव सागरे
धर्मस्त्वयि महान्राजन्न् इति व्यवसिताः प्रजाः
lekhāśmanīva bhāḥ sūrye mahormir iva sāgare
dharmastvayi mahānrājann iti vyavasitāḥ prajāḥ
- 4
सदैव भावितो लोको गुणौघैस्तव पार्थिव
गुणानां रक्षणे नित्यं प्रयतस्व सबान्धवः
sadaiva bhāvito loko guṇaughaistava pārthiva
guṇānāṃ rakṣaṇe nityaṃ prayatasva sabāndhavaḥ
- 5
आर्जवं प्रतिपद्यस्व मा बाल्याद्बहुधा नशीः
राज्यं पुत्रांश्च पौत्रांश्च सुहृदश्चापि सुप्रियान्
ārjavaṃ pratipadyasva mā bālyādbahudhā naśīḥ
rājyaṃ putrāṃśca pautrāṃśca suhṛdaścāpi supriyān
- 6
यत्त्वं दित्ससि कृष्णाय राजन्न् अतिथये बहु
एतद् अन्यच्च दाशार्हः पृथिवीम् अपि चार्हति
yattvaṃ ditsasi kṛṣṇāya rājann atithaye bahu
etad anyacca dāśārhaḥ pṛthivīm api cārhati
- 7
न तु त्वं धर्मम् उद्दिश्य तस्य वा प्रियकारणात्
एतद् इच्छसि कृष्णाय सत्येनात्मानम् आलभे
na tu tvaṃ dharmam uddiśya tasya vā priyakāraṇāt
etad icchasi kṛṣṇāya satyenātmānam ālabhe
- 8
मायैषातत्त्वम् एवैतच्छद्मैतद्भूरिदक्षिण
जानामि ते मतं राजन्गूढं बाह्येन कर्मणा
māyaiṣātattvam evaitacchadmaitadbhūridakṣiṇa
jānāmi te mataṃ rājangūḍhaṃ bāhyena karmaṇā
- 9
पञ्च पञ्चैव लिप्सन्ति ग्रामकान्पाण्डवा नृप
न च दित्ससि तेभ्यस्तांस्तच्छमं कः करिष्यति
pañca pañcaiva lipsanti grāmakānpāṇḍavā nṛpa
na ca ditsasi tebhyastāṃstacchamaṃ kaḥ kariṣyati
- 10
अर्थेन तु महाबाहुं वार्ष्णेयं त्वं जिहीर्षसि
अनेनैवाभ्युपायेन पाण्डवेभ्यो बिभित्ससि
arthena tu mahābāhuṃ vārṣṇeyaṃ tvaṃ jihīrṣasi
anenaivābhyupāyena pāṇḍavebhyo bibhitsasi
- 11
न च वित्तेन शक्यो ऽसौ नोद्यमेन न गर्हया
अन्यो धनंजयात्कर्तुम् एतत्तत्त्वं ब्रवीमि ते
na ca vittena śakyo 'sau nodyamena na garhayā
anyo dhanaṃjayātkartum etattattvaṃ bravīmi te
- 12
वेद कृष्णस्य माहात्म्यं वेदास्य दृढभक्तिताम्
अत्याज्यम् अस्य जानामि प्राणैस्तुल्यं धनंजयम्
veda kṛṣṇasya māhātmyaṃ vedāsya dṛḍhabhaktitām
atyājyam asya jānāmi prāṇaistulyaṃ dhanaṃjayam
- 13
अन्यत्कुम्भाद् अपां पूर्णाद् अन्यत्पादावसेचनात्
अन्यत्कुशलसंप्रश्नान्नैषिष्यति जनार्दनः
anyatkumbhād apāṃ pūrṇād anyatpādāvasecanāt
anyatkuśalasaṃpraśnānnaiṣiṣyati janārdanaḥ
- 14
यत्त्वस्य प्रियम् आतिथ्यं मानार्हस्य महात्मनः
तद् अस्मै क्रियतां राजन्मानार्हो हि जनार्दनः
yattvasya priyam ātithyaṃ mānārhasya mahātmanaḥ
tad asmai kriyatāṃ rājanmānārho hi janārdanaḥ
- 15
आशंसमानः कल्याणं कुरून् अभ्येति केशवः
येनैव राजन्न् अर्थेन तद् एवास्मा उपाकुरु
āśaṃsamānaḥ kalyāṇaṃ kurūn abhyeti keśavaḥ
yenaiva rājann arthena tad evāsmā upākuru
- 16
शमम् इच्छति दाशार्हस्तव दुर्योधनस्य च
पाण्डवानां च राजेन्द्र तद् अस्य वचनं कुरु
śamam icchati dāśārhastava duryodhanasya ca
pāṇḍavānāṃ ca rājendra tad asya vacanaṃ kuru
- 17
पितासि राजन्पुत्रास्ते वृद्धस्त्वं शिशवः परे
वर्तस्व पितृवत्तेषु वर्तन्ते ते हि पुत्रवत्
pitāsi rājanputrāste vṛddhastvaṃ śiśavaḥ pare
vartasva pitṛvatteṣu vartante te hi putravat

