18 shlokas
- 1
गालव उवाच
महावीर्यो महीपालः काशीनाम् ईश्वरः प्रभुः
दिवोदास इति ख्यातो भैमसेनिर्नराधिपः
gālava uvāca
mahāvīryo mahīpālaḥ kāśīnām īśvaraḥ prabhuḥ
divodāsa iti khyāto bhaimasenirnarādhipaḥ
- 2
तत्र गच्छावहे भद्रे शनैर् आगच्छ मा शुचः
धार्मिकः संयमे युक्तः सत्यश्चैव जनेश्वरः
tatra gacchāvahe bhadre śanair āgaccha mā śucaḥ
dhārmikaḥ saṃyame yuktaḥ satyaścaiva janeśvaraḥ
- 3
नारद उवाच
तम् उपागम्य स मुनिर्न्यायतस्तेन सत्कृतः
गालवः प्रसवस्यार्थे तं नृपं प्रत्यचोदयत्
nārada uvāca
tam upāgamya sa munirnyāyatastena satkṛtaḥ
gālavaḥ prasavasyārthe taṃ nṛpaṃ pratyacodayat
- 4
दिवोदास उवाच
श्रुतम् एतन्मया पूर्वं किम् उक्त्वा विस्तरं द्विज
काङ्क्षितो हि मयैषो ऽर्थः श्रुत्वैतद्द्विजसत्तम
divodāsa uvāca
śrutam etanmayā pūrvaṃ kim uktvā vistaraṃ dvija
kāṅkṣito hi mayaiṣo 'rthaḥ śrutvaitaddvijasattama
- 5
एतच्च मे बहुमतं यद् उत्सृज्य नराधिपान्
माम् एवम् उपयातो ऽसि भावि चैतद् असंशयम्
etacca me bahumataṃ yad utsṛjya narādhipān
mām evam upayāto 'si bhāvi caitad asaṃśayam
- 6
स एव विभवो ऽस्माकम् अश्वानाम् अपि गालव
अहम् अप्येकम् एवास्यां जनयिष्यामि पार्थिवम्
sa eva vibhavo 'smākam aśvānām api gālava
aham apyekam evāsyāṃ janayiṣyāmi pārthivam
- 7
नारद उवाच
तथेत्युक्त्वा द्विजश्रेष्ठः प्रादात्कन्यां महीपतेः
विधिपूर्वं च तां राजा कन्यां प्रतिगृहीतवान्
nārada uvāca
tathetyuktvā dvijaśreṣṭhaḥ prādātkanyāṃ mahīpateḥ
vidhipūrvaṃ ca tāṃ rājā kanyāṃ pratigṛhītavān
- 8
रेमे स तस्यां राजर्षिः प्रभावत्यां यथा रविः
स्वाहायां च यथा वह्निर्यथा शच्यां स वासवः
reme sa tasyāṃ rājarṣiḥ prabhāvatyāṃ yathā raviḥ
svāhāyāṃ ca yathā vahniryathā śacyāṃ sa vāsavaḥ
- 9
यथा चन्द्रश्च रोहिण्यां यथा धूमोर्णया यमः
वरुणश्च यथा गौर्यां यथा चर्द्ध्यां धनेश्वरः
yathā candraśca rohiṇyāṃ yathā dhūmorṇayā yamaḥ
varuṇaśca yathā gauryāṃ yathā carddhyāṃ dhaneśvaraḥ
- 10
यथा नारायणो लक्ष्म्यां जाह्नव्यां च यथोदधिः
यथा रुद्रश्च रुद्राण्यां यथा वेद्यां पितामहः
yathā nārāyaṇo lakṣmyāṃ jāhnavyāṃ ca yathodadhiḥ
yathā rudraśca rudrāṇyāṃ yathā vedyāṃ pitāmahaḥ
- 11
अदृश्यन्त्यां च वासिष्ठो वसिष्ठश्चाक्षमालया
च्यवनश्च सुकन्यायां पुलस्त्यः संध्यया यथा
adṛśyantyāṃ ca vāsiṣṭho vasiṣṭhaścākṣamālayā
cyavanaśca sukanyāyāṃ pulastyaḥ saṃdhyayā yathā
- 12
अगस्त्यश्चापि वैदर्भ्यां सावित्र्यां सत्यवान्यथा
यथा भृगुः पुलोमायाम् अदित्यां कश्यपो यथा
agastyaścāpi vaidarbhyāṃ sāvitryāṃ satyavānyathā
yathā bhṛguḥ pulomāyām adityāṃ kaśyapo yathā
- 13
रेणुकायां यथार्चीको हैमवत्यां च कौशिकः
बृहस्पतिश्च तारायां शुक्रश्च शतपर्वया
reṇukāyāṃ yathārcīko haimavatyāṃ ca kauśikaḥ
bṛhaspatiśca tārāyāṃ śukraśca śataparvayā
- 14
यथा भूम्यां भूमिपतिर् उर्वश्यां च पुरूरवाः
ऋचीकः सत्यवत्यां च सरस्वत्यां यथा मनुः
yathā bhūmyāṃ bhūmipatir urvaśyāṃ ca purūravāḥ
ṛcīkaḥ satyavatyāṃ ca sarasvatyāṃ yathā manuḥ
- 15
तथा तु रममाणस्य दिवोदासस्य भूपतेः
माधवी जनयामास पुत्रम् एकं प्रतर्दनम्
tathā tu ramamāṇasya divodāsasya bhūpateḥ
mādhavī janayāmāsa putram ekaṃ pratardanam
- 16
अथाजगाम भगवान्दिवोदासं स गालवः
समये समनुप्राप्ते वचनं चेदम् अब्रवीत्
athājagāma bhagavāndivodāsaṃ sa gālavaḥ
samaye samanuprāpte vacanaṃ cedam abravīt
- 17
निर्यातयतु मे कन्यां भवांस्तिष्ठन्तु वाजिनः
यावद् अन्यत्र गच्छामि शुल्कार्थं पृथिवीपते
niryātayatu me kanyāṃ bhavāṃstiṣṭhantu vājinaḥ
yāvad anyatra gacchāmi śulkārthaṃ pṛthivīpate
- 18
दिवोदासो ऽथ धर्मात्मा समये गालवस्य ताम्
कन्यां निर्यातयामास स्थितः सत्ये महीपतिः
divodāso 'tha dharmātmā samaye gālavasya tām
kanyāṃ niryātayāmāsa sthitaḥ satye mahīpatiḥ

