26 shlokas
- 1
सुपर्ण उवाच
यस्माद् उत्तार्यते पापाद्यस्मान्निःश्रेयसो ऽश्नुते
तस्माद् उत्तारणफलाद् उत्तरेत्युच्यते बुधैः
suparṇa uvāca
yasmād uttāryate pāpādyasmānniḥśreyaso 'śnute
tasmād uttāraṇaphalād uttaretyucyate budhaiḥ
- 2
उत्तरस्य हिरण्यस्य परिवापस्य गालव
मार्गः पश्चिमपूर्वाभ्यां दिग्भ्यां वै मध्यमः स्मृतः
uttarasya hiraṇyasya parivāpasya gālava
mārgaḥ paścimapūrvābhyāṃ digbhyāṃ vai madhyamaḥ smṛtaḥ
- 3
अस्यां दिशि वरिष्ठायाम् उत्तरायां द्विजर्षभ
नासौम्यो नाविधेयात्मा नाधर्म्यो वसते जनः
asyāṃ diśi variṣṭhāyām uttarāyāṃ dvijarṣabha
nāsaumyo nāvidheyātmā nādharmyo vasate janaḥ
- 4
अत्र नारायणः कृष्णो जिष्णुश्चैव नरोत्तमः
बदर्याम् आश्रमपदे तथा ब्रह्मा च शाश्वतः
atra nārāyaṇaḥ kṛṣṇo jiṣṇuścaiva narottamaḥ
badaryām āśramapade tathā brahmā ca śāśvataḥ
- 5
अत्र वै हिमवत्पृष्ठे नित्यम् आस्ते महेश्वरः
अत्र राज्येन विप्राणां चन्द्रमाश्चाभ्यषिच्यत
atra vai himavatpṛṣṭhe nityam āste maheśvaraḥ
atra rājyena viprāṇāṃ candramāścābhyaṣicyata
- 6
अत्र गङ्गां महादेवः पतन्तीं गगनाच्च्युताम्
प्रतिगृह्य ददौ लोके मानुषे ब्रह्मवित्तम
atra gaṅgāṃ mahādevaḥ patantīṃ gaganāccyutām
pratigṛhya dadau loke mānuṣe brahmavittama
- 7
अत्र देव्या तपस्तप्तं महेश्वरपरीप्सया
अत्र कामश्च रोषश्च शैलश्चोमा च संबभुः
atra devyā tapastaptaṃ maheśvaraparīpsayā
atra kāmaśca roṣaśca śailaścomā ca saṃbabhuḥ
- 8
अत्र राक्षसयक्षाणां गन्धर्वाणां च गालव
आधिपत्येन कैलासे धनदो ऽप्यभिषेचितः
atra rākṣasayakṣāṇāṃ gandharvāṇāṃ ca gālava
ādhipatyena kailāse dhanado 'pyabhiṣecitaḥ
- 9
अत्र चैत्ररथं रम्यम् अत्र वैखानसाश्रमः
अत्र मन्दाकिनी चैव मन्दरश्च द्विजर्षभ
atra caitrarathaṃ ramyam atra vaikhānasāśramaḥ
atra mandākinī caiva mandaraśca dvijarṣabha
- 10
अत्र सौगन्धिकवनं नैरृतैर् अभिरक्ष्यते
शाड्वलं कदलीस्कन्धम् अत्र संतानका नगाः
atra saugandhikavanaṃ nairṛtair abhirakṣyate
śāḍvalaṃ kadalīskandham atra saṃtānakā nagāḥ
- 11
अत्र संयमनित्यानां सिद्धानां स्वैरचारिणाम्
विमानान्यनुरूपाणि कामभोग्यानि गालव
atra saṃyamanityānāṃ siddhānāṃ svairacāriṇām
vimānānyanurūpāṇi kāmabhogyāni gālava
- 12
अत्र ते ऋषयः सप्त देवी चारुन्धती तथा
अत्र तिष्ठति वै स्वातिर् अत्रास्या उदयः स्मृतः
atra te ṛṣayaḥ sapta devī cārundhatī tathā
atra tiṣṭhati vai svātir atrāsyā udayaḥ smṛtaḥ
- 13
अत्र यज्ञं समारुह्य ध्रुवं स्थाता पितामहः
ज्योतींषि चन्द्रसूर्यौ च परिवर्तन्ति नित्यशः
atra yajñaṃ samāruhya dhruvaṃ sthātā pitāmahaḥ
jyotīṃṣi candrasūryau ca parivartanti nityaśaḥ
- 14
अत्र गायन्तिकाद्वारं रक्षन्ति द्विजसत्तमाः
धामा नाम महात्मानो मुनयः सत्यवादिनः
atra gāyantikādvāraṃ rakṣanti dvijasattamāḥ
dhāmā nāma mahātmāno munayaḥ satyavādinaḥ
- 15
न तेषां ज्ञायते सूतिर्नाकृतिर्न तपश्चितम्
परिवर्तसहस्राणि कामभोग्यानि गालव
na teṣāṃ jñāyate sūtirnākṛtirna tapaścitam
parivartasahasrāṇi kāmabhogyāni gālava
- 16
यथा यथा प्रविशति तस्मात्परतरं नरः
तथा तथा द्विजश्रेष्ठ प्रविलीयति गालव
yathā yathā praviśati tasmātparataraṃ naraḥ
tathā tathā dvijaśreṣṭha pravilīyati gālava
- 17
न तत्केनचिद् अन्येन गतपूर्वं द्विजर्षभ
ऋते नारायणं देवं नरं वा जिष्णुम् अव्ययम्
na tatkenacid anyena gatapūrvaṃ dvijarṣabha
ṛte nārāyaṇaṃ devaṃ naraṃ vā jiṣṇum avyayam
- 18
अत्र कैलासम् इत्युक्तं स्थानम् ऐलविलस्य तत्
अत्र विद्युत्प्रभा नाम जज्ञिरे ऽप्सरसो दश
atra kailāsam ityuktaṃ sthānam ailavilasya tat
atra vidyutprabhā nāma jajñire 'psaraso daśa
- 19
अत्र विष्णुपदं नाम क्रमता विष्णुना कृतम्
त्रिलोकविक्रमे ब्रह्मन्न् उत्तरां दिशम् आश्रितम्
atra viṣṇupadaṃ nāma kramatā viṣṇunā kṛtam
trilokavikrame brahmann uttarāṃ diśam āśritam
- 20
अत्र राज्ञा मरुत्तेन यज्ञेनेष्टं द्विजोत्तम
उशीरबीजे विप्रर्षे यत्र जाम्बूनदं सरः
atra rājñā maruttena yajñeneṣṭaṃ dvijottama
uśīrabīje viprarṣe yatra jāmbūnadaṃ saraḥ
- 21
जीमूतस्यात्र विप्रर्षेर् उपतस्थे महात्मनः
साक्षाद्धैमवतः पुण्यो विमलः कमलाकरः
jīmūtasyātra viprarṣer upatasthe mahātmanaḥ
sākṣāddhaimavataḥ puṇyo vimalaḥ kamalākaraḥ
- 22
ब्राह्मणेषु च यत्कृत्स्नं स्वन्तं कृत्वा धनं महत्
वव्रे वनं महर्षिः स जैमूतं तद्वनं ततः
brāhmaṇeṣu ca yatkṛtsnaṃ svantaṃ kṛtvā dhanaṃ mahat
vavre vanaṃ maharṣiḥ sa jaimūtaṃ tadvanaṃ tataḥ
- 23
अत्र नित्यं दिशापालाः सायं प्रातर्द्विजर्षभ
कस्य कार्यं किम् इति वै परिक्रोशन्ति गालव
atra nityaṃ diśāpālāḥ sāyaṃ prātardvijarṣabha
kasya kāryaṃ kim iti vai parikrośanti gālava
- 24
एवम् एषा द्विजश्रेष्ठ गुणैर् अन्यैर्दिग् उत्तरा
उत्तरेति परिख्याता सर्वकर्मसु चोत्तरा
evam eṣā dvijaśreṣṭha guṇair anyairdig uttarā
uttareti parikhyātā sarvakarmasu cottarā
- 25
एता विस्तरशस्तात तव संकीर्तिता दिशः
चतस्रः क्रमयोगेन कामाशां गन्तुम् इच्छसि
etā vistaraśastāta tava saṃkīrtitā diśaḥ
catasraḥ kramayogena kāmāśāṃ gantum icchasi
- 26
उद्यतो ऽहं द्विजश्रेष्ठ तव दर्शयितुं दिशः
पृथिवीं चाखिलां ब्रह्मंस्तस्माद् आरोह मां द्विज
udyato 'haṃ dvijaśreṣṭha tava darśayituṃ diśaḥ
pṛthivīṃ cākhilāṃ brahmaṃstasmād āroha māṃ dvija

