20 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
एवम् उक्तस्य दूतेन द्रुपदस्य तदा नृप
चोरस्येव गृहीतस्य न प्रावर्तत भारती
bhīṣma uvāca
evam uktasya dūtena drupadasya tadā nṛpa
corasyeva gṛhītasya na prāvartata bhāratī
- 2
स यत्नम् अकरोत्तीव्रं संबन्धैर् अनुसान्त्वनैः
दूतैर्मधुरसंभाषैर्नैतद् अस्तीति संदिशन्
sa yatnam akarottīvraṃ saṃbandhair anusāntvanaiḥ
dūtairmadhurasaṃbhāṣairnaitad astīti saṃdiśan
- 3
स राजा भूय एवाथ कृत्वा तत्त्वत आगमम्
कन्येति पाञ्चालसुतां त्वरमाणो ऽभिनिर्ययौ
sa rājā bhūya evātha kṛtvā tattvata āgamam
kanyeti pāñcālasutāṃ tvaramāṇo 'bhiniryayau
- 4
ततः संप्रेषयामास मित्राणाम् अमितौजसाम्
दुहितुर्विप्रलम्भं तं धात्रीणां वचनात्तदा
tataḥ saṃpreṣayāmāsa mitrāṇām amitaujasām
duhiturvipralambhaṃ taṃ dhātrīṇāṃ vacanāttadā
- 5
ततः समुदयं कृत्वा बलानां राजसत्तमः
अभियाने मतिं चक्रे द्रुपदं प्रति भारत
tataḥ samudayaṃ kṛtvā balānāṃ rājasattamaḥ
abhiyāne matiṃ cakre drupadaṃ prati bhārata
- 6
ततः संमन्त्रयामास मित्रैः सह महीपतिः
हिरण्यवर्मा राजेन्द्र पाञ्चाल्यं पार्थिवं प्रति
tataḥ saṃmantrayāmāsa mitraiḥ saha mahīpatiḥ
hiraṇyavarmā rājendra pāñcālyaṃ pārthivaṃ prati
- 7
तत्र वै निश्चितं तेषाम् अभूद्राज्ञां महात्मनाम्
तथ्यं चेद्भवति ह्येतत्कन्या राजञ्शिखण्डिनी
बद्ध्वा पाञ्चालराजानम् आनयिष्यामहे गृहान्
tatra vai niścitaṃ teṣām abhūdrājñāṃ mahātmanām
tathyaṃ cedbhavati hyetatkanyā rājañśikhaṇḍinī
baddhvā pāñcālarājānam ānayiṣyāmahe gṛhān
- 8
अन्यं राजानम् आधाय पाञ्चालेषु नरेश्वरम्
घातयिष्याम नृपतिं द्रुपदं सशिखण्डिनम्
anyaṃ rājānam ādhāya pāñcāleṣu nareśvaram
ghātayiṣyāma nṛpatiṃ drupadaṃ saśikhaṇḍinam
- 9
स तदा दूतम् आज्ञाय पुनः क्षत्तारम् ईश्वरः
प्रास्थापयत्पार्षताय हन्मीति त्वां स्थिरो भव
sa tadā dūtam ājñāya punaḥ kṣattāram īśvaraḥ
prāsthāpayatpārṣatāya hanmīti tvāṃ sthiro bhava
- 10
स प्रकृत्या च वै भीरुः किल्बिषी च नराधिपः
भयं तीव्रम् अनुप्राप्तो द्रुपदः पृथिवीपतिः
sa prakṛtyā ca vai bhīruḥ kilbiṣī ca narādhipaḥ
bhayaṃ tīvram anuprāpto drupadaḥ pṛthivīpatiḥ
- 11
विसृज्य दूतं दाशार्णं द्रुपदः शोककर्शितः
समेत्य भार्यां रहिते वाक्यम् आह नराधिपः
visṛjya dūtaṃ dāśārṇaṃ drupadaḥ śokakarśitaḥ
sametya bhāryāṃ rahite vākyam āha narādhipaḥ
- 12
भयेन महताविष्टो हृदि शोकेन चाहतः
पाञ्चालराजो दयितां मातरं वै शिखण्डिनः
bhayena mahatāviṣṭo hṛdi śokena cāhataḥ
pāñcālarājo dayitāṃ mātaraṃ vai śikhaṇḍinaḥ
- 13
अभियास्यति मां कोपात्संबन्धी सुमहाबलः
हिरण्यवर्मा नृपतिः कर्षमाणो वरूथिनीम्
abhiyāsyati māṃ kopātsaṃbandhī sumahābalaḥ
hiraṇyavarmā nṛpatiḥ karṣamāṇo varūthinīm
- 14
किम् इदानीं करिष्यामि मूढः कन्याम् इमां प्रति
शिखण्डी किल पुत्रस्ते कन्येति परिशङ्कितः
kim idānīṃ kariṣyāmi mūḍhaḥ kanyām imāṃ prati
śikhaṇḍī kila putraste kanyeti pariśaṅkitaḥ
- 15
इति निश्चित्य तत्त्वेन समित्रः सबलानुगः
वञ्चितो ऽस्मीति मन्वानो मां किलोद्धर्तुम् इच्छति
iti niścitya tattvena samitraḥ sabalānugaḥ
vañcito 'smīti manvāno māṃ kiloddhartum icchati
- 16
किम् अत्र तथ्यं सुश्रोणि किं मिथ्या ब्रूहि शोभने
श्रुत्वा त्वत्तः शुभे वाक्यं संविधास्याम्यहं तथा
kim atra tathyaṃ suśroṇi kiṃ mithyā brūhi śobhane
śrutvā tvattaḥ śubhe vākyaṃ saṃvidhāsyāmyahaṃ tathā
- 17
अहं हि संशयं प्राप्तो बाला चेयं शिखण्डिनी
त्वं च राज्ञि महत्कृच्छ्रं सम्प्राप्ता वरवर्णिनि
ahaṃ hi saṃśayaṃ prāpto bālā ceyaṃ śikhaṇḍinī
tvaṃ ca rājñi mahatkṛcchraṃ samprāptā varavarṇini
- 18
सा त्वं सर्वविमोक्षाय तत्त्वम् आख्याहि पृच्छतः
तथा विदध्यां सुश्रोणि कृत्यस्यास्य शुचिस्मिते
शिखण्डिनि च मा भैस्त्वं विधास्ये तत्र तत्त्वतः
sā tvaṃ sarvavimokṣāya tattvam ākhyāhi pṛcchataḥ
tathā vidadhyāṃ suśroṇi kṛtyasyāsya śucismite
śikhaṇḍini ca mā bhaistvaṃ vidhāsye tatra tattvataḥ
- 19
क्रिययाहं वरारोहे वञ्चितः पुत्रधर्मतः
मया दाशार्णको राजा वञ्चितश्च महीपतिः
तद् आचक्ष्व महाभागे विधास्ये तत्र यद्धितम्
kriyayāhaṃ varārohe vañcitaḥ putradharmataḥ
mayā dāśārṇako rājā vañcitaśca mahīpatiḥ
tad ācakṣva mahābhāge vidhāsye tatra yaddhitam
- 20
जानतापि नरेन्द्रेण ख्यापनार्थं परस्य वै
प्रकाशं चोदिता देवी प्रत्युवाच महीपतिम्
jānatāpi narendreṇa khyāpanārthaṃ parasya vai
prakāśaṃ coditā devī pratyuvāca mahīpatim

