21 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तथैव राजा कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः
धृष्टद्युम्नमुखान्वीरांश्चोदयामास भारत
vaiśaṃpāyana uvāca
tathaiva rājā kaunteyo dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ
dhṛṣṭadyumnamukhānvīrāṃścodayāmāsa bhārata
- 2
चेदिकाशिकरूषाणां नेतारं दृढविक्रमम्
सेनापतिम् अमित्रघ्नं धृष्टकेतुम् अथादिशत्
cedikāśikarūṣāṇāṃ netāraṃ dṛḍhavikramam
senāpatim amitraghnaṃ dhṛṣṭaketum athādiśat
- 3
विराटं द्रुपदं चैव युयुधानं शिखण्डिनम्
पाञ्चाल्यौ च महेष्वासौ युधामन्यूत्तमौजसौ
virāṭaṃ drupadaṃ caiva yuyudhānaṃ śikhaṇḍinam
pāñcālyau ca maheṣvāsau yudhāmanyūttamaujasau
- 4
ते शूराश्चित्रवर्माणस्तप्तकुण्डलधारिणः
आज्यावसिक्ता ज्वलिता धिष्ण्येष्व् इव हुताशनाः
अशोभन्त महेष्वासा ग्रहाः प्रज्वलिता इव
te śūrāścitravarmāṇastaptakuṇḍaladhāriṇaḥ
ājyāvasiktā jvalitā dhiṣṇyeṣv iva hutāśanāḥ
aśobhanta maheṣvāsā grahāḥ prajvalitā iva
- 5
सो ऽथ सैन्यं यथायोगं पूजयित्वा नरर्षभः
दिदेश तान्य् अनीकानि प्रयाणाय महीपतिः
so 'tha sainyaṃ yathāyogaṃ pūjayitvā nararṣabhaḥ
dideśa tāny anīkāni prayāṇāya mahīpatiḥ
- 6
अभिमन्युं बृहन्तं च द्रौपदेयांश्च सर्वशः
धृष्टद्युम्नमुखान् एतान्प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः
abhimanyuṃ bṛhantaṃ ca draupadeyāṃśca sarvaśaḥ
dhṛṣṭadyumnamukhān etānprāhiṇotpāṇḍunandanaḥ
- 7
भीमं च युयुधानं च पाण्डवं च धनंजयम्
द्वितीयं प्रेषयामास बलस्कन्धं युधिष्ठिरः
bhīmaṃ ca yuyudhānaṃ ca pāṇḍavaṃ ca dhanaṃjayam
dvitīyaṃ preṣayāmāsa balaskandhaṃ yudhiṣṭhiraḥ
- 8
भाण्डं समारोपयतां चरतां संप्रधावताम्
हृष्टानां तत्र योधानां शब्दो दिवम् इवास्पृशत्
bhāṇḍaṃ samāropayatāṃ caratāṃ saṃpradhāvatām
hṛṣṭānāṃ tatra yodhānāṃ śabdo divam ivāspṛśat
- 9
स्वयम् एव ततः पश्चाद्विराटद्रुपदान्वितः
तथान्यैः पृथिवीपालैः सह प्रायान्महीपतिः
svayam eva tataḥ paścādvirāṭadrupadānvitaḥ
tathānyaiḥ pṛthivīpālaiḥ saha prāyānmahīpatiḥ
- 10
भीमधन्वायनी सेना धृष्टद्युम्नपुरस्कृता
गङ्गेव पूर्णा स्तिमिता स्यन्दमाना व्यदृश्यत
bhīmadhanvāyanī senā dhṛṣṭadyumnapuraskṛtā
gaṅgeva pūrṇā stimitā syandamānā vyadṛśyata
- 11
ततः पुनर् अनीकानि व्ययोजयत बुद्धिमान्
मोहयन्धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां बुद्धिनिस्रवम्
tataḥ punar anīkāni vyayojayata buddhimān
mohayandhṛtarāṣṭrasya putrāṇāṃ buddhinisravam
- 12
द्रौपदेयान्महेष्वासान् अभिमन्युं च पाण्डवः
नकुलं सहदेवं च सर्वांश्चैव प्रभद्रकान्
draupadeyānmaheṣvāsān abhimanyuṃ ca pāṇḍavaḥ
nakulaṃ sahadevaṃ ca sarvāṃścaiva prabhadrakān
- 13
दश चाश्वसहस्राणि द्विसाहस्रं च दन्तिनः
अयुतं च पदातीनां रथाः पञ्चशतास्तथा
daśa cāśvasahasrāṇi dvisāhasraṃ ca dantinaḥ
ayutaṃ ca padātīnāṃ rathāḥ pañcaśatāstathā
- 14
भीमसेनं च दुर्धर्षं प्रथमं प्रादिशद्बलम्
मध्यमे तु विराटं च जयत्सेनं च मागधम्
bhīmasenaṃ ca durdharṣaṃ prathamaṃ prādiśadbalam
madhyame tu virāṭaṃ ca jayatsenaṃ ca māgadham
- 15
महारथौ च पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ
वीर्यवन्तौ महात्मानौ गदाकार्मुकधारिणौ
अन्वयातां ततो मध्ये वासुदेवधनंजयौ
mahārathau ca pāñcālyau yudhāmanyūttamaujasau
vīryavantau mahātmānau gadākārmukadhāriṇau
anvayātāṃ tato madhye vāsudevadhanaṃjayau
- 16
बभूवुर् अतिसंरब्धाः कृतप्रहरणा नराः
तेषां विंशतिसाहस्रा ध्वजाः शूरैर् अधिष्ठिताः
babhūvur atisaṃrabdhāḥ kṛtapraharaṇā narāḥ
teṣāṃ viṃśatisāhasrā dhvajāḥ śūrair adhiṣṭhitāḥ
- 17
पञ्च नागसहस्राणि रथवंशाश्च सर्वशः
पदातयश्च ये शूराः कार्मुकासिगदाधराः
सहस्रशो ऽन्वयुः पश्चाद् अग्रतश्च सहस्रशः
pañca nāgasahasrāṇi rathavaṃśāśca sarvaśaḥ
padātayaśca ye śūrāḥ kārmukāsigadādharāḥ
sahasraśo 'nvayuḥ paścād agrataśca sahasraśaḥ
- 18
युधिष्ठिरो यत्र सैन्ये स्वयम् एव बलार्णवे
तत्र ते पृथिवीपाला भूयिष्ठं पर्यवस्थिताः
yudhiṣṭhiro yatra sainye svayam eva balārṇave
tatra te pṛthivīpālā bhūyiṣṭhaṃ paryavasthitāḥ
- 19
तत्र नागसहस्राणि हयानाम् अयुतानि च
तथा रथसहस्राणि पदातीनां च भारत
यद् आश्रित्याभियुयुधे धार्तराष्ट्रं सुयोधनम्
tatra nāgasahasrāṇi hayānām ayutāni ca
tathā rathasahasrāṇi padātīnāṃ ca bhārata
yad āśrityābhiyuyudhe dhārtarāṣṭraṃ suyodhanam
- 20
ततो ऽन्ये शतशः पश्चात्सहस्रायुतशो नराः
नदन्तः प्रययुस्तेषाम् अनीकानि सहस्रशः
tato 'nye śataśaḥ paścātsahasrāyutaśo narāḥ
nadantaḥ prayayusteṣām anīkāni sahasraśaḥ
- 21
तत्र भेरीसहस्राणि शङ्खानाम् अयुतानि च
वादयन्ति स्म संहृष्टाः सहस्रायुतशो नराः
tatra bherīsahasrāṇi śaṅkhānām ayutāni ca
vādayanti sma saṃhṛṣṭāḥ sahasrāyutaśo narāḥ

