14 shlokas
- 1
युधिष्ठिर उवाच
असंशयं संजय सत्यम् एतद्धर्मो वरः कर्मणां यत्त्वम् आत्थ
ज्ञात्वा तु मां संजय गर्हयेस्त्वं यदि धर्मं यद्यधर्मं चरामि
yudhiṣṭhira uvāca
asaṃśayaṃ saṃjaya satyam etaddharmo varaḥ karmaṇāṃ yattvam āttha
jñātvā tu māṃ saṃjaya garhayestvaṃ yadi dharmaṃ yadyadharmaṃ carāmi
- 2
यत्राधर्मो धर्मरूपाणि बिभ्रद्धर्मः कृत्स्नो दृश्यते ऽधर्मरूपः
तथा धर्मो धारयन्धर्मरूपं विद्वांसस्तं सम्प्रपश्यन्ति बुद्ध्या
yatrādharmo dharmarūpāṇi bibhraddharmaḥ kṛtsno dṛśyate 'dharmarūpaḥ
tathā dharmo dhārayandharmarūpaṃ vidvāṃsastaṃ samprapaśyanti buddhyā
- 3
एवम् एतावापदि लिङ्गम् एतद्धर्माधर्मौ वृत्तिनित्यौ भजेताम्
आद्यं लिङ्गं यस्य तस्य प्रमाणम् आपद्धर्मं संजय तं निबोध
evam etāvāpadi liṅgam etaddharmādharmau vṛttinityau bhajetām
ādyaṃ liṅgaṃ yasya tasya pramāṇam āpaddharmaṃ saṃjaya taṃ nibodha
- 4
लुप्तायां तु प्रकृतौ येन कर्म निष्पादयेत्तत्परीप्सेद्विहीनः
प्रकृतिस्थश्चापदि वर्तमान उभौ गर्ह्यौ भवतः संजयैतौ
luptāyāṃ tu prakṛtau yena karma niṣpādayettatparīpsedvihīnaḥ
prakṛtisthaścāpadi vartamāna ubhau garhyau bhavataḥ saṃjayaitau
- 5
अविलोपम् इच्छतां ब्राह्मणानां प्रायश्चित्तं विहितं यद्विधात्रा
आपद्यथाकर्मसु वर्तमानान्विकर्मस्थान्संजय गर्हयेत
avilopam icchatāṃ brāhmaṇānāṃ prāyaścittaṃ vihitaṃ yadvidhātrā
āpadyathākarmasu vartamānānvikarmasthānsaṃjaya garhayeta
- 6
मनीषिणां तत्त्वविच्छेदनाय विधीयते सत्सु वृत्तिः सदैव
अब्राह्मणाः सन्ति तु ये न वैद्याः सर्वोच्छेदं साधु मन्येत तेभ्यः
manīṣiṇāṃ tattvavicchedanāya vidhīyate satsu vṛttiḥ sadaiva
abrāhmaṇāḥ santi tu ye na vaidyāḥ sarvocchedaṃ sādhu manyeta tebhyaḥ
- 7
तदर्था नः पितरो ये च पूर्वे पितामहा ये च तेभ्यः परे ऽन्ये
प्रज्ञैषिणो ये च हि कर्म चक्रुर्नास्त्यन्ततो नास्ति नास्तीति मन्ये
tadarthā naḥ pitaro ye ca pūrve pitāmahā ye ca tebhyaḥ pare 'nye
prajñaiṣiṇo ye ca hi karma cakrurnāstyantato nāsti nāstīti manye
- 8
यत्किंचिद् एतद्वित्तम् अस्यां पृथिव्यां यद्देवानां त्रिदशानां परत्र
प्राजापत्यं त्रिदिवं ब्रह्मलोकं नाधर्मतः संजय कामये तत्
yatkiṃcid etadvittam asyāṃ pṛthivyāṃ yaddevānāṃ tridaśānāṃ paratra
prājāpatyaṃ tridivaṃ brahmalokaṃ nādharmataḥ saṃjaya kāmaye tat
- 9
धर्मेश्वरः कुशलो नीतिमांश्चाप्य् उपासिता ब्राह्मणानां मनीषी
नानाविधांश्चैव महाबलांश्च राजन्यभोजान् अनुशास्ति कृष्णः
dharmeśvaraḥ kuśalo nītimāṃścāpy upāsitā brāhmaṇānāṃ manīṣī
nānāvidhāṃścaiva mahābalāṃśca rājanyabhojān anuśāsti kṛṣṇaḥ
- 10
यदि ह्यहं विसृजन्स्याम् अगर्ह्यो युध्यमानो यदि जह्यां स्वधर्मम्
महायशाः केशवस्तद्ब्रवीतु वासुदेवस्तूभयोर् अर्थकामः
yadi hyahaṃ visṛjansyām agarhyo yudhyamāno yadi jahyāṃ svadharmam
mahāyaśāḥ keśavastadbravītu vāsudevastūbhayor arthakāmaḥ
- 11
शैनेया हि चैत्रकाश्चान्धकाश्च वार्ष्णेयभोजाः कौकुराः सृञ्जयाश्च
उपासीना वासुदेवस्य बुद्धिं निगृह्य शत्रून्सुहृदो नन्दयन्ति
śaineyā hi caitrakāścāndhakāśca vārṣṇeyabhojāḥ kaukurāḥ sṛñjayāśca
upāsīnā vāsudevasya buddhiṃ nigṛhya śatrūnsuhṛdo nandayanti
- 12
वृष्ण्यन्धका ह्युग्रसेनादयो वै कृष्णप्रणीताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः
मनस्विनः सत्यपराक्रमाश्च महाबला यादवा भोगवन्तः
vṛṣṇyandhakā hyugrasenādayo vai kṛṣṇapraṇītāḥ sarva evendrakalpāḥ
manasvinaḥ satyaparākramāśca mahābalā yādavā bhogavantaḥ
- 13
काश्यो बभ्रुः श्रियम् उत्तमां गतो लब्ध्वा कृष्णं भ्रातरम् ईशितारम्
यस्मै कामान्वर्षति वासुदेवो ग्रीष्मात्यये मेघ इव प्रजाभ्यः
kāśyo babhruḥ śriyam uttamāṃ gato labdhvā kṛṣṇaṃ bhrātaram īśitāram
yasmai kāmānvarṣati vāsudevo grīṣmātyaye megha iva prajābhyaḥ
- 14
ईदृशो ऽयं केशवस्तात भूयो विद्मो ह्येनं कर्मणां निश्चयज्ञम्
प्रियश्च नः साधुतमश्च कृष्णो नातिक्रमे वचनं केशवस्य
īdṛśo 'yaṃ keśavastāta bhūyo vidmo hyenaṃ karmaṇāṃ niścayajñam
priyaśca naḥ sādhutamaśca kṛṣṇo nātikrame vacanaṃ keśavasya

