22 shlokas
- 1
नारद उवाच
स तु राजा पुनस्तस्याः कर्तुकामः स्वयंवरम्
उपगम्याश्रमपदं गङ्गायमुनसंगमे
nārada uvāca
sa tu rājā punastasyāḥ kartukāmaḥ svayaṃvaram
upagamyāśramapadaṃ gaṅgāyamunasaṃgame
- 2
गृहीतमाल्यदामां तां रथम् आरोप्य माधवीम्
पूरुर्यदुश्च भगिनीम् आश्रमे पर्यधावताम्
gṛhītamālyadāmāṃ tāṃ ratham āropya mādhavīm
pūruryaduśca bhaginīm āśrame paryadhāvatām
- 3
नागयक्षमनुष्याणां पतत्रिमृगपक्षिणाम्
शैलद्रुमवनौकानाम् आसीत्तत्र समागमः
nāgayakṣamanuṣyāṇāṃ patatrimṛgapakṣiṇām
śailadrumavanaukānām āsīttatra samāgamaḥ
- 4
नानापुरुषदेशानाम् ईश्वरैश्च समाकुलम्
ऋषिभिर्ब्रह्मकल्पैश्च समन्ताद् आवृतं वनम्
nānāpuruṣadeśānām īśvaraiśca samākulam
ṛṣibhirbrahmakalpaiśca samantād āvṛtaṃ vanam
- 5
निर्दिश्यमानेषु तु सा वरेषु वरवर्णिनी
वरान् उत्क्रम्य सर्वांस्तान्वनं वृतवती वरम्
nirdiśyamāneṣu tu sā vareṣu varavarṇinī
varān utkramya sarvāṃstānvanaṃ vṛtavatī varam
- 6
अवतीर्य रथात्कन्या नमस्कृत्वा च बन्धुषु
उपगम्य वनं पुण्यं तपस्तेपे ययातिजा
avatīrya rathātkanyā namaskṛtvā ca bandhuṣu
upagamya vanaṃ puṇyaṃ tapastepe yayātijā
- 7
उपवासैश्च विविधैर्दीक्षाभिर्नियमैस्तथा
आत्मनो लघुतां कृत्वा बभूव मृगचारिणी
upavāsaiśca vividhairdīkṣābhirniyamaistathā
ātmano laghutāṃ kṛtvā babhūva mṛgacāriṇī
- 8
वैडूर्याङ्कुरकल्पानि मृदूनि हरितानि च
चरन्ती शष्पमुख्यानि तिक्तानि मधुराणि च
vaiḍūryāṅkurakalpāni mṛdūni haritāni ca
carantī śaṣpamukhyāni tiktāni madhurāṇi ca
- 9
स्रवन्तीनां च पुण्यानां सुरसानि शुचीनि च
पिबन्ती वारिमुख्यानि शीतानि विमलानि च
sravantīnāṃ ca puṇyānāṃ surasāni śucīni ca
pibantī vārimukhyāni śītāni vimalāni ca
- 10
वनेषु मृगराजेषु सिंहविप्रोषितेषु च
दावाग्निविप्रमुक्तेषु शून्येषु गहनेषु च
vaneṣu mṛgarājeṣu siṃhaviproṣiteṣu ca
dāvāgnivipramukteṣu śūnyeṣu gahaneṣu ca
- 11
चरन्ती हरिणैः सार्धं मृगीव वनचारिणी
चचार विपुलं धर्मं ब्रह्मचर्येण संवृता
carantī hariṇaiḥ sārdhaṃ mṛgīva vanacāriṇī
cacāra vipulaṃ dharmaṃ brahmacaryeṇa saṃvṛtā
- 12
ययातिर् अपि पूर्वेषां राज्ञां वृत्तम् अनुष्ठितः
बहुवर्षसहस्रायुर् अयुजत्कालधर्मणा
yayātir api pūrveṣāṃ rājñāṃ vṛttam anuṣṭhitaḥ
bahuvarṣasahasrāyur ayujatkāladharmaṇā
- 13
पूरुर्यदुश्च द्वौ वंशौ वर्धमानौ नरोत्तमौ
ताभ्यां प्रतिष्ठितो लोके परलोके च नाहुषः
pūruryaduśca dvau vaṃśau vardhamānau narottamau
tābhyāṃ pratiṣṭhito loke paraloke ca nāhuṣaḥ
- 14
महीयते नरपतिर्ययातिः स्वर्गम् आस्थितः
महर्षिकल्पो नृपतिः स्वर्गाग्र्यफलभुग्विभुः
mahīyate narapatiryayātiḥ svargam āsthitaḥ
maharṣikalpo nṛpatiḥ svargāgryaphalabhugvibhuḥ
- 15
बहुवर्षसहस्राख्ये काले बहुगुणे गते
राजर्षिषु निषण्णेषु महीयःसु महर्षिषु
bahuvarṣasahasrākhye kāle bahuguṇe gate
rājarṣiṣu niṣaṇṇeṣu mahīyaḥsu maharṣiṣu
- 16
अवमेने नरान्सर्वान्देवान् ऋषिगणांस्तथा
ययातिर्मूढविज्ञानो विस्मयाविष्टचेतनः
avamene narānsarvāndevān ṛṣigaṇāṃstathā
yayātirmūḍhavijñāno vismayāviṣṭacetanaḥ
- 17
ततस्तं बुबुधे देवः शक्रो बलनिषूदनः
ते च राजर्षयः सर्वे धिग्धिग् इत्येवम् अब्रुवन्
tatastaṃ bubudhe devaḥ śakro balaniṣūdanaḥ
te ca rājarṣayaḥ sarve dhigdhig ityevam abruvan
- 18
विचारश्च समुत्पन्नो निरीक्ष्य नहुषात्मजम्
को न्वयं कस्य वा राज्ञः कथं वा स्वर्गम् आगतः
vicāraśca samutpanno nirīkṣya nahuṣātmajam
ko nvayaṃ kasya vā rājñaḥ kathaṃ vā svargam āgataḥ
- 19
कर्मणा केन सिद्धो ऽयं क्व वानेन तपश्चितम्
कथं वा ज्ञायते स्वर्गे केन वा ज्ञायते ऽप्युत
karmaṇā kena siddho 'yaṃ kva vānena tapaścitam
kathaṃ vā jñāyate svarge kena vā jñāyate 'pyuta
- 20
एवं विचारयन्तस्ते राजानः स्वर्गवासिनः
दृष्ट्वा पप्रच्छुर् अन्योन्यं ययातिं नृपतिं प्रति
evaṃ vicārayantaste rājānaḥ svargavāsinaḥ
dṛṣṭvā papracchur anyonyaṃ yayātiṃ nṛpatiṃ prati
- 21
विमानपालाः शतशः स्वर्गद्वाराभिरक्षिणः
पृष्टा आसनपालाश्च न जानीमेत्यथाब्रुवन्
vimānapālāḥ śataśaḥ svargadvārābhirakṣiṇaḥ
pṛṣṭā āsanapālāśca na jānīmetyathābruvan
- 22
सर्वे ते ह्यावृतज्ञाना नाभ्यजानन्त तं नृपम्
स मुहूर्ताद् अथ नृपो हतौजा अभवत्तदा
sarve te hyāvṛtajñānā nābhyajānanta taṃ nṛpam
sa muhūrtād atha nṛpo hataujā abhavattadā

