23 shlokas
- 1
नारद उवाच
ऋषभस्य ततः शृङ्गे निपत्य द्विजपक्षिणौ
शाण्डिलीं ब्राह्मणीं तत्र ददृशाते तपोऽन्विताम्
nārada uvāca
ṛṣabhasya tataḥ śṛṅge nipatya dvijapakṣiṇau
śāṇḍilīṃ brāhmaṇīṃ tatra dadṛśāte tapo'nvitām
- 2
अभिवाद्य सुपर्णस्तु गालवश्चाभिपूज्य ताम्
तया च स्वागतेनोक्तौ विष्टरे संनिषीदतुः
abhivādya suparṇastu gālavaścābhipūjya tām
tayā ca svāgatenoktau viṣṭare saṃniṣīdatuḥ
- 3
सिद्धम् अन्नं तया क्षिप्रं बलिमन्त्रोपबृंहितम्
भुक्त्वा तृप्तावुभौ भूमौ सुप्तौ तावन्नमोहितौ
siddham annaṃ tayā kṣipraṃ balimantropabṛṃhitam
bhuktvā tṛptāvubhau bhūmau suptau tāvannamohitau
- 4
मुहूर्तात्प्रतिबुद्धस्तु सुपर्णो गमनेप्सया
अथ भ्रष्टतनूजाङ्गम् आत्मानं ददृशे खगः
muhūrtātpratibuddhastu suparṇo gamanepsayā
atha bhraṣṭatanūjāṅgam ātmānaṃ dadṛśe khagaḥ
- 5
मांसपिण्डोपमो ऽभूत्स मुखपादान्वितः खगः
गालवस्तं तथा दृष्ट्वा विषण्णः पर्यपृच्छत
māṃsapiṇḍopamo 'bhūtsa mukhapādānvitaḥ khagaḥ
gālavastaṃ tathā dṛṣṭvā viṣaṇṇaḥ paryapṛcchata
- 6
किम् इदं भवता प्राप्तम् इहागमनजं फलम्
वासो ऽयम् इह कालं तु कियन्तं नौ भविष्यति
kim idaṃ bhavatā prāptam ihāgamanajaṃ phalam
vāso 'yam iha kālaṃ tu kiyantaṃ nau bhaviṣyati
- 7
किं नु ते मनसा ध्यातम् अशुभं धर्मदूषणम्
न ह्ययं भवतः स्वल्पो व्यभिचारो भविष्यति
kiṃ nu te manasā dhyātam aśubhaṃ dharmadūṣaṇam
na hyayaṃ bhavataḥ svalpo vyabhicāro bhaviṣyati
- 8
सुपर्णो ऽथाब्रवीद्विप्रं प्रध्यातं वै मया द्विज
इमां सिद्धाम् इतो नेतुं तत्र यत्र प्रजापतिः
suparṇo 'thābravīdvipraṃ pradhyātaṃ vai mayā dvija
imāṃ siddhām ito netuṃ tatra yatra prajāpatiḥ
- 9
यत्र देवो महादेवो यत्र विष्णुः सनातनः
यत्र धर्मश्च यज्ञश्च तत्रेयं निवसेद् इति
yatra devo mahādevo yatra viṣṇuḥ sanātanaḥ
yatra dharmaśca yajñaśca tatreyaṃ nivased iti
- 10
सो ऽहं भगवतीं याचे प्रणतः प्रियकाम्यया
मयैतन्नाम प्रध्यातं मनसा शोचता किल
so 'haṃ bhagavatīṃ yāce praṇataḥ priyakāmyayā
mayaitannāma pradhyātaṃ manasā śocatā kila
- 11
तद् एवं बहुमानात्ते मयेहानीप्सितं कृतम्
सुकृतं दुष्कृतं वा त्वं माहात्म्यात्क्षन्तुम् अर्हसि
tad evaṃ bahumānātte mayehānīpsitaṃ kṛtam
sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vā tvaṃ māhātmyātkṣantum arhasi
- 12
सा तौ तदाब्रवीत्तुष्टा पतगेन्द्रद्विजर्षभौ
न भेतव्यं सुपर्णो ऽसि सुपर्ण त्यज संभ्रमम्
sā tau tadābravīttuṣṭā patagendradvijarṣabhau
na bhetavyaṃ suparṇo 'si suparṇa tyaja saṃbhramam
- 13
निन्दितास्मि त्वया वत्स न च निन्दां क्षमाम्यहम्
लोकेभ्यः स परिभ्रश्येद्यो मां निन्देत पापकृत्
ninditāsmi tvayā vatsa na ca nindāṃ kṣamāmyaham
lokebhyaḥ sa paribhraśyedyo māṃ nindeta pāpakṛt
- 14
हीनयालक्षणैः सर्वैस्तथानिन्दितया मया
आचारं प्रतिगृह्णन्त्या सिद्धिः प्राप्तेयम् उत्तमा
hīnayālakṣaṇaiḥ sarvaistathāninditayā mayā
ācāraṃ pratigṛhṇantyā siddhiḥ prāpteyam uttamā
- 15
आचाराल्लभते धर्मम् आचाराल्लभते धनम्
आचाराच्छ्रियम् आप्नोति आचारो हन्त्यलक्षणम्
ācārāllabhate dharmam ācārāllabhate dhanam
ācārācchriyam āpnoti ācāro hantyalakṣaṇam
- 16
तदायुष्मन्खगपते यथेष्टं गम्यताम् इतः
न च ते गर्हणीयापि गर्हितव्याः स्त्रियः क्वचित्
tadāyuṣmankhagapate yatheṣṭaṃ gamyatām itaḥ
na ca te garhaṇīyāpi garhitavyāḥ striyaḥ kvacit
- 17
भवितासि यथापूर्वं बलवीर्यसमन्वितः
बभूवतुस्ततस्तस्य पक्षौ द्रविणवत्तरौ
bhavitāsi yathāpūrvaṃ balavīryasamanvitaḥ
babhūvatustatastasya pakṣau draviṇavattarau
- 18
अनुज्ञातश्च शाण्डिल्या यथागतम् उपागमत्
नैव चासादयामास तथारूपांस्तुरंगमान्
anujñātaśca śāṇḍilyā yathāgatam upāgamat
naiva cāsādayāmāsa tathārūpāṃsturaṃgamān
- 19
विश्वामित्रो ऽथ तं दृष्ट्वा गालवं चाध्वनि स्थितम्
उवाच वदतां श्रेष्ठो वैनतेयस्य संनिधौ
viśvāmitro 'tha taṃ dṛṣṭvā gālavaṃ cādhvani sthitam
uvāca vadatāṃ śreṣṭho vainateyasya saṃnidhau
- 20
यस्त्वया स्वयम् एवार्थः प्रतिज्ञातो मम द्विज
तस्य कालो ऽपवर्गस्य यथा वा मन्यते भवान्
yastvayā svayam evārthaḥ pratijñāto mama dvija
tasya kālo 'pavargasya yathā vā manyate bhavān
- 21
प्रतीक्षिष्याम्यहं कालम् एतावन्तं तथा परम्
यथा संसिध्यते विप्र स मार्गस्तु निशम्यताम्
pratīkṣiṣyāmyahaṃ kālam etāvantaṃ tathā param
yathā saṃsidhyate vipra sa mārgastu niśamyatām
- 22
सुपर्णो ऽथाब्रवीद्दीनं गालवं भृशदुःखितम्
प्रत्यक्षं खल्विदानीं मे विश्वामित्रो यद् उक्तवान्
suparṇo 'thābravīddīnaṃ gālavaṃ bhṛśaduḥkhitam
pratyakṣaṃ khalvidānīṃ me viśvāmitro yad uktavān
- 23
तद् आगच्छ द्विजश्रेष्ठ मन्त्रयिष्याव गालव
नादत्त्वा गुरवे शक्यं कृत्स्नम् अर्थं त्वयासितुम्
tad āgaccha dvijaśreṣṭha mantrayiṣyāva gālava
nādattvā gurave śakyaṃ kṛtsnam arthaṃ tvayāsitum

