15 shlokas
- 1
नारद उवाच
इदं रसातलं नाम सप्तमं पृथिवीतलम्
यत्रास्ते सुरभिर्माता गवाम् अमृतसंभवा
nārada uvāca
idaṃ rasātalaṃ nāma saptamaṃ pṛthivītalam
yatrāste surabhirmātā gavām amṛtasaṃbhavā
- 2
क्षरन्ती सततं क्षीरं पृथिवीसारसंभवम्
षण्णां रसानां सारेण रसम् एकम् अनुत्तमम्
kṣarantī satataṃ kṣīraṃ pṛthivīsārasaṃbhavam
ṣaṇṇāṃ rasānāṃ sāreṇa rasam ekam anuttamam
- 3
अमृतेनाभितृप्तस्य सारम् उद्गिरतः पुरा
पितामहस्य वदनाद् उदतिष्ठद् अनिन्दिता
amṛtenābhitṛptasya sāram udgirataḥ purā
pitāmahasya vadanād udatiṣṭhad aninditā
- 4
यस्याः क्षीरस्य धाराया निपतन्त्या महीतले
ह्रदः कृतः क्षीरनिधिः पवित्रं परम् उत्तमम्
yasyāḥ kṣīrasya dhārāyā nipatantyā mahītale
hradaḥ kṛtaḥ kṣīranidhiḥ pavitraṃ param uttamam
- 5
पुष्पितस्येव फेनस्य पर्यन्तम् अनुवेष्टितम्
पिबन्तो निवसन्त्यत्र फेनपा मुनिसत्तमाः
puṣpitasyeva phenasya paryantam anuveṣṭitam
pibanto nivasantyatra phenapā munisattamāḥ
- 6
फेनपा नाम नाम्ना ते फेनाहाराश्च मातले
उग्रे तपसि वर्तन्ते येषां बिभ्यति देवताः
phenapā nāma nāmnā te phenāhārāśca mātale
ugre tapasi vartante yeṣāṃ bibhyati devatāḥ
- 7
अस्याश्चतस्रो धेन्वो ऽन्या दिक्षु सर्वासु मातले
निवसन्ति दिशापाल्यो धारयन्त्यो दिशः स्मृताः
asyāścatasro dhenvo 'nyā dikṣu sarvāsu mātale
nivasanti diśāpālyo dhārayantyo diśaḥ smṛtāḥ
- 8
पूर्वां दिशं धारयते सुरूपा नाम सौरभी
दक्षिणां हंसका नाम धारयत्यपरां दिशम्
pūrvāṃ diśaṃ dhārayate surūpā nāma saurabhī
dakṣiṇāṃ haṃsakā nāma dhārayatyaparāṃ diśam
- 9
पश्चिमा वारुणी दिक्च धार्यते वै सुभद्रया
महानुभावया नित्यं मातले विश्वरूपया
paścimā vāruṇī dikca dhāryate vai subhadrayā
mahānubhāvayā nityaṃ mātale viśvarūpayā
- 10
सर्वकामदुघा नाम धेनुर्धारयते दिशम्
उत्तरां मातले धर्म्यां तथैलविलसंज्ञिताम्
sarvakāmadughā nāma dhenurdhārayate diśam
uttarāṃ mātale dharmyāṃ tathailavilasaṃjñitām
- 11
आसां तु पयसा मिश्रं पयो निर्मथ्य सागरे
मन्थानं मन्दरं कृत्वा देवैर् असुरसंहितैः
āsāṃ tu payasā miśraṃ payo nirmathya sāgare
manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā devair asurasaṃhitaiḥ
- 12
उद्धृता वारुणी लक्ष्मीर् अमृतं चापि मातले
उच्चैःश्रवाश्चाश्वराजो मणिरत्नं च कौस्तुभम्
uddhṛtā vāruṇī lakṣmīr amṛtaṃ cāpi mātale
uccaiḥśravāścāśvarājo maṇiratnaṃ ca kaustubham
- 13
सुधाहारेषु च सुधां स्वधाभोजिषु च स्वधाम्
अमृतं चामृताशेषु सुरभिः क्षरते पयः
sudhāhāreṣu ca sudhāṃ svadhābhojiṣu ca svadhām
amṛtaṃ cāmṛtāśeṣu surabhiḥ kṣarate payaḥ
- 14
अत्र गाथा पुरा गीता रसातलनिवासिभिः
पौराणी श्रूयते लोके गीयते या मनीषिभिः
atra gāthā purā gītā rasātalanivāsibhiḥ
paurāṇī śrūyate loke gīyate yā manīṣibhiḥ
- 15
न नागलोके न स्वर्गे न विमाने त्रिविष्टपे
परिवासः सुखस्तादृग्रसातलतले यथा
na nāgaloke na svarge na vimāne triviṣṭape
parivāsaḥ sukhastādṛgrasātalatale yathā

