22 shlokas
- 1
भीष्म उवाच
सुदक्षिणस्तु काम्बोजो रथ एकगुणो मतः
तवार्थसिद्धिम् आकाङ्क्षन्योत्स्यते समरे परैः
bhīṣma uvāca
sudakṣiṇastu kāmbojo ratha ekaguṇo mataḥ
tavārthasiddhim ākāṅkṣanyotsyate samare paraiḥ
- 2
एतस्य रथसिंहस्य तवार्थे राजसत्तम
पराक्रमं यथेन्द्रस्य द्रक्ष्यन्ति कुरवो युधि
etasya rathasiṃhasya tavārthe rājasattama
parākramaṃ yathendrasya drakṣyanti kuravo yudhi
- 3
एतस्य रथवंशो हि तिग्मवेगप्रहारिणाम्
काम्बोजानां महाराज शलभानाम् इवायतिः
etasya rathavaṃśo hi tigmavegaprahāriṇām
kāmbojānāṃ mahārāja śalabhānām ivāyatiḥ
- 4
नीलो माहिष्मतीवासी नीलवर्मधरस्तव
रथवंशेन शत्रूणां कदनं वै करिष्यति
nīlo māhiṣmatīvāsī nīlavarmadharastava
rathavaṃśena śatrūṇāṃ kadanaṃ vai kariṣyati
- 5
कृतवैरः पुरा चैव सहदेवेन पार्थिवः
योत्स्यते सततं राजंस्तवार्थे कुरुसत्तम
kṛtavairaḥ purā caiva sahadevena pārthivaḥ
yotsyate satataṃ rājaṃstavārthe kurusattama
- 6
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ समेतौ रथसत्तमौ
कृतिनौ समरे तात दृढवीर्यपराक्रमौ
vindānuvindāvāvantyau sametau rathasattamau
kṛtinau samare tāta dṛḍhavīryaparākramau
- 7
एतौ तौ पुरुषव्याघ्रौ रिपुसैन्यं प्रधक्ष्यतः
गदाप्रासासिनाराचैस्तोमरैश्च भुजच्युतैः
etau tau puruṣavyāghrau ripusainyaṃ pradhakṣyataḥ
gadāprāsāsinārācaistomaraiśca bhujacyutaiḥ
- 8
युद्धाभिकामौ समरे क्रीडन्ताविव यूथपौ
यूथमध्ये महाराज विचरन्तौ कृतान्तवत्
yuddhābhikāmau samare krīḍantāviva yūthapau
yūthamadhye mahārāja vicarantau kṛtāntavat
- 9
त्रिगर्ता भ्रातरः पञ्च रथोदारा मता मम
कृतवैराश्च पार्थेन विराटनगरे तदा
trigartā bhrātaraḥ pañca rathodārā matā mama
kṛtavairāśca pārthena virāṭanagare tadā
- 10
मकरा इव राजेन्द्र समुद्धततरङ्गिणीम्
गङ्गां विक्षोभयिष्यन्ति पार्थानां युधि वाहिनीम्
makarā iva rājendra samuddhatataraṅgiṇīm
gaṅgāṃ vikṣobhayiṣyanti pārthānāṃ yudhi vāhinīm
- 11
ते रथाः पञ्च राजेन्द्र येषां सत्यरथो मुखम्
एते योत्स्यन्ति समरे संस्मरन्तः पुरा कृतम्
te rathāḥ pañca rājendra yeṣāṃ satyaratho mukham
ete yotsyanti samare saṃsmarantaḥ purā kṛtam
- 12
व्यलीकं पाण्डवेयेन भीमसेनानुजेन ह
दिशो विजयता राजञ्श्वेतवाहेन भारत
vyalīkaṃ pāṇḍaveyena bhīmasenānujena ha
diśo vijayatā rājañśvetavāhena bhārata
- 13
ते हनिष्यन्ति पार्थानां समासाद्य महारथान्
वरान्वरान्महेष्वासान्क्षत्रियाणां धुरंधराः
te haniṣyanti pārthānāṃ samāsādya mahārathān
varānvarānmaheṣvāsānkṣatriyāṇāṃ dhuraṃdharāḥ
- 14
लक्ष्मणस्तव पुत्रस्तु तथा दुःशासनस्य च
उभौ तौ पुरुषव्याघ्रौ संग्रामेष्वनिवर्तिनौ
lakṣmaṇastava putrastu tathā duḥśāsanasya ca
ubhau tau puruṣavyāghrau saṃgrāmeṣvanivartinau
- 15
तरुणौ सुकुमारौ च राजपुत्रौ तरस्विनौ
युद्धानां च विशेषज्ञौ प्रणेतारौ च सर्वशः
taruṇau sukumārau ca rājaputrau tarasvinau
yuddhānāṃ ca viśeṣajñau praṇetārau ca sarvaśaḥ
- 16
रथौ तौ रथशार्दूल मतौ मे रथसत्तमौ
क्षत्रधर्मरतौ वीरौ महत्कर्म करिष्यतः
rathau tau rathaśārdūla matau me rathasattamau
kṣatradharmaratau vīrau mahatkarma kariṣyataḥ
- 17
दण्डधारो महाराज रथ एको नरर्षभः
योत्स्यते समरं प्राप्य स्वेन सैन्येन पालितः
daṇḍadhāro mahārāja ratha eko nararṣabhaḥ
yotsyate samaraṃ prāpya svena sainyena pālitaḥ
- 18
बृहद्बलस्तथा राजा कौसल्यो रथसत्तमः
रथो मम मतस्तात दृढवेगपराक्रमः
bṛhadbalastathā rājā kausalyo rathasattamaḥ
ratho mama matastāta dṛḍhavegaparākramaḥ
- 19
एष योत्स्यति संग्रामे स्वां चमूं संप्रहर्षयन्
उग्रायुधो महेष्वासो धार्तराष्ट्रहिते रतः
eṣa yotsyati saṃgrāme svāṃ camūṃ saṃpraharṣayan
ugrāyudho maheṣvāso dhārtarāṣṭrahite rataḥ
- 20
कृपः शारद्वतो राजन्रथयूथपयूथपः
प्रियान्प्राणान्परित्यज्य प्रधक्ष्यति रिपूंस्तव
kṛpaḥ śāradvato rājanrathayūthapayūthapaḥ
priyānprāṇānparityajya pradhakṣyati ripūṃstava
- 21
गौतमस्य महर्षेर्य आचार्यस्य शरद्वतः
कार्त्तिकेय इवाजेयः शरस्तम्बात्सुतो ऽभवत्
gautamasya maharṣerya ācāryasya śaradvataḥ
kārttikeya ivājeyaḥ śarastambātsuto 'bhavat
- 22
एष सेनां बहुविधां विविधायुधकार्मुकाम्
अग्निवत्समरे तात चरिष्यति विमर्दयन्
eṣa senāṃ bahuvidhāṃ vividhāyudhakārmukām
agnivatsamare tāta cariṣyati vimardayan

