19 shlokas
- 1
सुपर्ण उवाच
इयं दिग्दयिता राज्ञो वरुणस्य तु गोपतेः
सदा सलिलराजस्य प्रतिष्ठा चादिर् एव च
suparṇa uvāca
iyaṃ digdayitā rājño varuṇasya tu gopateḥ
sadā salilarājasya pratiṣṭhā cādir eva ca
- 2
अत्र पश्चाद् अहः सूर्यो विसर्जयति भाः स्वयम्
पश्चिमेत्यभिविख्याता दिग् इयं द्विजसत्तम
atra paścād ahaḥ sūryo visarjayati bhāḥ svayam
paścimetyabhivikhyātā dig iyaṃ dvijasattama
- 3
यादसाम् अत्र राज्येन सलिलस्य च गुप्तये
कश्यपो भगवान्देवो वरुणं स्माभ्यषेचयत्
yādasām atra rājyena salilasya ca guptaye
kaśyapo bhagavāndevo varuṇaṃ smābhyaṣecayat
- 4
अत्र पीत्वा समस्तान्वै वरुणस्य रसांस्तु षट्
जायते तरुणः सोमः शुक्लस्यादौ तमिस्रहा
atra pītvā samastānvai varuṇasya rasāṃstu ṣaṭ
jāyate taruṇaḥ somaḥ śuklasyādau tamisrahā
- 5
अत्र पश्चात्कृता दैत्या वायुना संयतास्तदा
निःश्वसन्तो महानागैर् अर्दिताः सुषुपुर्द्विज
atra paścātkṛtā daityā vāyunā saṃyatāstadā
niḥśvasanto mahānāgair arditāḥ suṣupurdvija
- 6
अत्र सूर्यं प्रणयिनं प्रतिगृह्णाति पर्वतः
अस्तो नाम यतः संध्या पश्चिमा प्रतिसर्पति
atra sūryaṃ praṇayinaṃ pratigṛhṇāti parvataḥ
asto nāma yataḥ saṃdhyā paścimā pratisarpati
- 7
अतो रात्रिश्च निद्रा च निर्गता दिवसक्षये
जायते जीवलोकस्य हर्तुम् अर्धम् इवायुषः
ato rātriśca nidrā ca nirgatā divasakṣaye
jāyate jīvalokasya hartum ardham ivāyuṣaḥ
- 8
अत्र देवीं दितिं सुप्ताम् आत्मप्रसवधारिणीम्
विगर्भाम् अकरोच्छक्रो यत्र जातो मरुद्गणः
atra devīṃ ditiṃ suptām ātmaprasavadhāriṇīm
vigarbhām akarocchakro yatra jāto marudgaṇaḥ
- 9
अत्र मूलं हिमवतो मन्दरं याति शाश्वतम्
अपि वर्षसहस्रेण न चास्यान्तो ऽधिगम्यते
atra mūlaṃ himavato mandaraṃ yāti śāśvatam
api varṣasahasreṇa na cāsyānto 'dhigamyate
- 10
अत्र काञ्चनशैलस्य काञ्चनाम्बुवहस्य च
उदधेस्तीरम् आसाद्य सुरभिः क्षरते पयः
atra kāñcanaśailasya kāñcanāmbuvahasya ca
udadhestīram āsādya surabhiḥ kṣarate payaḥ
- 11
अत्र मध्ये समुद्रस्य कबन्धः प्रतिदृश्यते
स्वर्भानोः सूर्यकल्पस्य सोमसूर्यौ जिघांसतः
atra madhye samudrasya kabandhaḥ pratidṛśyate
svarbhānoḥ sūryakalpasya somasūryau jighāṃsataḥ
- 12
सुवर्णशिरसो ऽप्यत्र हरिरोम्णः प्रगायतः
अदृश्यस्याप्रमेयस्य श्रूयते विपुलो ध्वनिः
suvarṇaśiraso 'pyatra hariromṇaḥ pragāyataḥ
adṛśyasyāprameyasya śrūyate vipulo dhvaniḥ
- 13
अत्र ध्वजवती नाम कुमारी हरिमेधसः
आकाशे तिष्ठ तिष्ठेति तस्थौ सूर्यस्य शासनात्
atra dhvajavatī nāma kumārī harimedhasaḥ
ākāśe tiṣṭha tiṣṭheti tasthau sūryasya śāsanāt
- 14
अत्र वायुस्तथा वह्निर् आपः खं चैव गालव
आह्निकं चैव नैशं च दुःखस्पर्शं विमुञ्चति
अतः प्रभृति सूर्यस्य तिर्यग् आवर्तते गतिः
atra vāyustathā vahnir āpaḥ khaṃ caiva gālava
āhnikaṃ caiva naiśaṃ ca duḥkhasparśaṃ vimuñcati
ataḥ prabhṛti sūryasya tiryag āvartate gatiḥ
- 15
अत्र ज्योतींषि सर्वाणि विशन्त्यादित्यमण्डलम्
अष्टाविंशतिरात्रं च चङ्क्रम्य सह भानुना
निष्पतन्ति पुनः सूर्यात्सोमसंयोगयोगतः
atra jyotīṃṣi sarvāṇi viśantyādityamaṇḍalam
aṣṭāviṃśatirātraṃ ca caṅkramya saha bhānunā
niṣpatanti punaḥ sūryātsomasaṃyogayogataḥ
- 16
अत्र नित्यं स्रवन्तीनां प्रभवः सागरोदयः
अत्र लोकत्रयस्यापस्तिष्ठन्ति वरुणाश्रयाः
atra nityaṃ sravantīnāṃ prabhavaḥ sāgarodayaḥ
atra lokatrayasyāpastiṣṭhanti varuṇāśrayāḥ
- 17
अत्र पन्नगराजस्याप्यनन्तस्य निवेशनम्
अनादिनिधनस्यात्र विष्णोः स्थानम् अनुत्तमम्
atra pannagarājasyāpyanantasya niveśanam
anādinidhanasyātra viṣṇoḥ sthānam anuttamam
- 18
अत्रानलसखस्यापि पवनस्य निवेशनम्
महर्षेः कश्यपस्यात्र मारीचस्य निवेशनम्
atrānalasakhasyāpi pavanasya niveśanam
maharṣeḥ kaśyapasyātra mārīcasya niveśanam
- 19
एष ते पश्चिमो मार्गो दिग्द्वारेण प्रकीर्तितः
ब्रूहि गालव गच्छावो बुद्धिः का द्विजसत्तम
eṣa te paścimo mārgo digdvāreṇa prakīrtitaḥ
brūhi gālava gacchāvo buddhiḥ kā dvijasattama

