18 shlokas
- 1
नारद उवाच
प्रत्यभिज्ञातमात्रो ऽथ सद्भिस्तैर्नरपुंगवः
ययातिर्दिव्यसंस्थानो बभूव विगतज्वरः
nārada uvāca
pratyabhijñātamātro 'tha sadbhistairnarapuṃgavaḥ
yayātirdivyasaṃsthāno babhūva vigatajvaraḥ
- 2
दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्याभरणभूषितः
दिव्यगन्धगुणोपेतो न पृथ्वीम् अस्पृशत्पदा
divyamālyāmbaradharo divyābharaṇabhūṣitaḥ
divyagandhaguṇopeto na pṛthvīm aspṛśatpadā
- 3
ततो वसुमनाः पूर्वम् उच्चैर् उच्चारयन्वचः
ख्यातो दानपतिर्लोके व्याजहार नृपं तदा
tato vasumanāḥ pūrvam uccair uccārayanvacaḥ
khyāto dānapatirloke vyājahāra nṛpaṃ tadā
- 4
प्राप्तवान् अस्मि यल्लोके सर्ववर्णेष्वगर्हया
तद् अप्यथ च दास्यामि तेन संयुज्यतां भवान्
prāptavān asmi yalloke sarvavarṇeṣvagarhayā
tad apyatha ca dāsyāmi tena saṃyujyatāṃ bhavān
- 5
यत्फलं दानशीलस्य क्षमाशीलस्य यत्फलम्
यच्च मे फलम् आधाने तेन संयुज्यतां भवान्
yatphalaṃ dānaśīlasya kṣamāśīlasya yatphalam
yacca me phalam ādhāne tena saṃyujyatāṃ bhavān
- 6
ततः प्रतर्दनो ऽप्याह वाक्यं क्षत्रियपुंगवः
यथा धर्मरतिर्नित्यं नित्यं युद्धपरायणः
tataḥ pratardano 'pyāha vākyaṃ kṣatriyapuṃgavaḥ
yathā dharmaratirnityaṃ nityaṃ yuddhaparāyaṇaḥ
- 7
प्राप्तवान् अस्मि यल्लोके क्षत्रधर्मोद्भवं यशः
वीरशब्दफलं चैव तेन संयुज्यतां भवान्
prāptavān asmi yalloke kṣatradharmodbhavaṃ yaśaḥ
vīraśabdaphalaṃ caiva tena saṃyujyatāṃ bhavān
- 8
शिबिरौशीनरो धीमान् उवाच मधुरां गिरम्
यथा बालेषु नारीषु वैहार्येषु तथैव च
śibirauśīnaro dhīmān uvāca madhurāṃ giram
yathā bāleṣu nārīṣu vaihāryeṣu tathaiva ca
- 9
संगरेषु निपातेषु तथापद्व्यसनेषु च
अनृतं नोक्तपूर्वं मे तेन सत्येन खं व्रज
saṃgareṣu nipāteṣu tathāpadvyasaneṣu ca
anṛtaṃ noktapūrvaṃ me tena satyena khaṃ vraja
- 10
यथा प्राणांश्च राज्यं च राजन्कर्म सुखानि च
त्यजेयं न पुनः सत्यं तेन सत्येन खं व्रज
yathā prāṇāṃśca rājyaṃ ca rājankarma sukhāni ca
tyajeyaṃ na punaḥ satyaṃ tena satyena khaṃ vraja
- 11
यथा सत्येन मे धर्मो यथा सत्येन पावकः
प्रीतः शक्रश्च सत्येन तेन सत्येन खं व्रज
yathā satyena me dharmo yathā satyena pāvakaḥ
prītaḥ śakraśca satyena tena satyena khaṃ vraja
- 12
अष्टकस्त्वथ राजर्षिः कौशिको माधवीसुतः
अनेकशतयज्वानं वचनं प्राह धर्मवित्
aṣṭakastvatha rājarṣiḥ kauśiko mādhavīsutaḥ
anekaśatayajvānaṃ vacanaṃ prāha dharmavit
- 13
शतशः पुण्डरीका मे गोसवाश्च चिताः प्रभो
क्रतवो वाजपेयाश्च तेषां फलम् अवाप्नुहि
śataśaḥ puṇḍarīkā me gosavāśca citāḥ prabho
kratavo vājapeyāśca teṣāṃ phalam avāpnuhi
- 14
न मे रत्नानि न धनं न तथान्ये परिच्छदाः
क्रतुष्वनुपयुक्तानि तेन सत्येन खं व्रज
na me ratnāni na dhanaṃ na tathānye paricchadāḥ
kratuṣvanupayuktāni tena satyena khaṃ vraja
- 15
यथा यथा हि जल्पन्ति दौहित्रास्तं नराधिपम्
तथा तथा वसुमतीं त्यक्त्वा राजा दिवं ययौ
yathā yathā hi jalpanti dauhitrāstaṃ narādhipam
tathā tathā vasumatīṃ tyaktvā rājā divaṃ yayau
- 16
एवं सर्वे समस्तास्ते राजानः सुकृतैस्तदा
ययातिं स्वर्गतो भ्रष्टं तारयामासुर् अञ्जसा
evaṃ sarve samastāste rājānaḥ sukṛtaistadā
yayātiṃ svargato bhraṣṭaṃ tārayāmāsur añjasā
- 17
दौहित्राः स्वेन धर्मेण यज्ञदानकृतेन वै
चतुर्षु राजवंशेषु सम्भूताः कुलवर्धनाः
मातामहं महाप्राज्ञं दिवम् आरोपयन्ति ते
dauhitrāḥ svena dharmeṇa yajñadānakṛtena vai
caturṣu rājavaṃśeṣu sambhūtāḥ kulavardhanāḥ
mātāmahaṃ mahāprājñaṃ divam āropayanti te
- 18
राजान ऊचुः
राजधर्मगुणोपेताः सर्वधर्मगुणान्विताः
दौहित्रास्ते वयं राजन्दिवम् आरोह पार्थिवः
rājāna ūcuḥ
rājadharmaguṇopetāḥ sarvadharmaguṇānvitāḥ
dauhitrāste vayaṃ rājandivam āroha pārthivaḥ

