33 shlokas
- 1
संजय उवाच
तयोः संवदतोर् एव कृष्णदारुकयोस्तदा
सात्यगाद्रजनी राजन्न् अथ राजान्वबुध्यत
saṃjaya uvāca
tayoḥ saṃvadator eva kṛṣṇadārukayostadā
sātyagādrajanī rājann atha rājānvabudhyata
- 2
पठन्ति पाणिस्वनिका मागधा मधुपर्किकाः
वैतालिकाश्च सूताश्च तुष्टुवुः पुरुषर्षभम्
paṭhanti pāṇisvanikā māgadhā madhuparkikāḥ
vaitālikāśca sūtāśca tuṣṭuvuḥ puruṣarṣabham
- 3
नर्तकाश्चाप्यनृत्यन्त जगुर्गीतानि गायकाः
कुरुवंशस्तवार्थानि मधुरं रक्तकण्ठिनः
nartakāścāpyanṛtyanta jagurgītāni gāyakāḥ
kuruvaṃśastavārthāni madhuraṃ raktakaṇṭhinaḥ
- 4
मृदङ्गा झर्झरा भेर्यः पणवानकगोमुखाः
आडम्बराश्च शङ्खाश्च दुन्दुभ्यश्च महास्वनाः
mṛdaṅgā jharjharā bheryaḥ paṇavānakagomukhāḥ
āḍambarāśca śaṅkhāśca dundubhyaśca mahāsvanāḥ
- 5
एवम् एतानि सर्वाणि तथान्यान्यपि भारत
वादयन्ति स्म संहृष्टाः कुशलाः साधुशिक्षिताः
evam etāni sarvāṇi tathānyānyapi bhārata
vādayanti sma saṃhṛṣṭāḥ kuśalāḥ sādhuśikṣitāḥ
- 6
स मेघसमनिर्घोषो महाञ्शब्दो ऽस्पृशद्दिवम्
पार्थिवप्रवरं सुप्तं युधिष्ठिरम् अबोधयत्
sa meghasamanirghoṣo mahāñśabdo 'spṛśaddivam
pārthivapravaraṃ suptaṃ yudhiṣṭhiram abodhayat
- 7
प्रतिबुद्धः सुखं सुप्तो महार्हे शयनोत्तमे
उत्थायावश्यकार्यार्थं ययौ स्नानगृहं ततः
pratibuddhaḥ sukhaṃ supto mahārhe śayanottame
utthāyāvaśyakāryārthaṃ yayau snānagṛhaṃ tataḥ
- 8
ततः शुक्लाम्बराः स्नातास्तरुणाष्टोत्तरं शतम्
स्नापकाः काञ्चनैः कुम्भैः पूर्णैः समुपतस्थिरे
tataḥ śuklāmbarāḥ snātāstaruṇāṣṭottaraṃ śatam
snāpakāḥ kāñcanaiḥ kumbhaiḥ pūrṇaiḥ samupatasthire
- 9
भद्रासने सूपविष्टः परिधायाम्बरं लघु
सस्नौ चन्दनसंयुक्तैः पानीयैर् अभिमन्त्रितैः
bhadrāsane sūpaviṣṭaḥ paridhāyāmbaraṃ laghu
sasnau candanasaṃyuktaiḥ pānīyair abhimantritaiḥ
- 10
उत्सादितः कषायेण बलवद्भिः सुशिक्षितैः
आप्लुतः साधिवासेन जलेन च सुगन्धिना
utsāditaḥ kaṣāyeṇa balavadbhiḥ suśikṣitaiḥ
āplutaḥ sādhivāsena jalena ca sugandhinā
- 11
हरिणा चन्दनेनाङ्गम् अनुलिप्य महाभुजः
स्रग्वी चाक्लिष्टवसनः प्राङ्मुखः प्राञ्जलिः स्थितः
hariṇā candanenāṅgam anulipya mahābhujaḥ
sragvī cākliṣṭavasanaḥ prāṅmukhaḥ prāñjaliḥ sthitaḥ
- 12
जजाप जप्यं कौन्तेयः सतां मार्गम् अनुष्ठितः
ततो ऽग्निशरणं दीप्तं प्रविवेश विनीतवत्
jajāpa japyaṃ kaunteyaḥ satāṃ mārgam anuṣṭhitaḥ
tato 'gniśaraṇaṃ dīptaṃ praviveśa vinītavat
- 13
समिद्धं स पवित्राभिर् अग्निम् आहुतिभिस्तथा
मन्त्रपूताभिर् अर्चित्वा निश्चक्राम गृहात्ततः
samiddhaṃ sa pavitrābhir agnim āhutibhistathā
mantrapūtābhir arcitvā niścakrāma gṛhāttataḥ
- 14
द्वितीयां पुरुषव्याघ्रः कक्ष्यां निष्क्रम्य पार्थिवः
तत्र वेदविदो विप्रान् अपश्यद्ब्राह्मणर्षभान्
dvitīyāṃ puruṣavyāghraḥ kakṣyāṃ niṣkramya pārthivaḥ
tatra vedavido viprān apaśyadbrāhmaṇarṣabhān
- 15
दान्तान्वेदव्रतस्नातान्स्नातान् अवभृथेषु च
सहस्रानुचरान्सौरान् अष्टौ दशशतानि च
dāntānvedavratasnātānsnātān avabhṛtheṣu ca
sahasrānucarānsaurān aṣṭau daśaśatāni ca
- 16
अक्षतैः सुमनोभिश्च वाचयित्वा महाभुजः
तान्द्विजान्मधुसर्पिर्भ्यां फलैः श्रेष्ठैः सुमङ्गलैः
akṣataiḥ sumanobhiśca vācayitvā mahābhujaḥ
tāndvijānmadhusarpirbhyāṃ phalaiḥ śreṣṭhaiḥ sumaṅgalaiḥ
- 17
प्रादात्काञ्चनम् एकैकं निष्कं विप्राय पाण्डवः
अलंकृतं चाश्वशतं वासांसीष्टाश्च दक्षिणाः
prādātkāñcanam ekaikaṃ niṣkaṃ viprāya pāṇḍavaḥ
alaṃkṛtaṃ cāśvaśataṃ vāsāṃsīṣṭāśca dakṣiṇāḥ
- 18
तथा गाः कपिला दोग्ध्रीः सर्षभाः पाण्डुनन्दनः
हेमशृङ्गी रूप्यखुरा दत्त्वा चक्रे प्रदक्षिणम्
tathā gāḥ kapilā dogdhrīḥ sarṣabhāḥ pāṇḍunandanaḥ
hemaśṛṅgī rūpyakhurā dattvā cakre pradakṣiṇam
- 19
स्वस्तिकान्वर्धमानांश्च नन्द्यावर्तांश्च काञ्चनान्
माल्यं च जलकुम्भांश्च ज्वलितं च हुताशनम्
svastikānvardhamānāṃśca nandyāvartāṃśca kāñcanān
mālyaṃ ca jalakumbhāṃśca jvalitaṃ ca hutāśanam
- 20
पूर्णान्यक्षतपात्राणि रुचकान्रोचनांस्तथा
स्वलंकृताः शुभाः कन्या दधिसर्पिर्मधूदकम्
pūrṇānyakṣatapātrāṇi rucakānrocanāṃstathā
svalaṃkṛtāḥ śubhāḥ kanyā dadhisarpirmadhūdakam
- 21
मङ्गल्यान्पक्षिणश्चैव यच्चान्यद् अपि पूजितम्
दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च कौन्तेयो बाह्यां कक्ष्याम् अगात्ततः
maṅgalyānpakṣiṇaścaiva yaccānyad api pūjitam
dṛṣṭvā spṛṣṭvā ca kaunteyo bāhyāṃ kakṣyām agāttataḥ
- 22
ततस्तस्य महाबाहोस्तिष्ठतः परिचारकाः
सौवर्णं सर्वतोभद्रं मुक्तावैडूर्यमण्डितम्
tatastasya mahābāhostiṣṭhataḥ paricārakāḥ
sauvarṇaṃ sarvatobhadraṃ muktāvaiḍūryamaṇḍitam
- 23
परार्ध्यास्तरणास्तीर्णं सोत्तरच्छदम् ऋद्धिमत्
विश्वकर्मकृतं दिव्यम् उपजह्रुर्वरासनम्
parārdhyāstaraṇāstīrṇaṃ sottaracchadam ṛddhimat
viśvakarmakṛtaṃ divyam upajahrurvarāsanam
- 24
तत्र तस्योपविष्टस्य भूषणानि महात्मनः
उपजह्रुर्महार्हाणि प्रेष्याः शुभ्राणि सर्वशः
tatra tasyopaviṣṭasya bhūṣaṇāni mahātmanaḥ
upajahrurmahārhāṇi preṣyāḥ śubhrāṇi sarvaśaḥ
- 25
युक्ताभरणवेषस्य कौन्तेयस्य महात्मनः
रूपम् आसीन्महाराज द्विषतां शोकवर्धनम्
yuktābharaṇaveṣasya kaunteyasya mahātmanaḥ
rūpam āsīnmahārāja dviṣatāṃ śokavardhanam
- 26
पाण्डरैश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैश्च चामरैः
दोधूयमानः शुशुभे विद्युद्भिर् इव तोयदः
pāṇḍaraiścandraraśmyābhairhemadaṇḍaiśca cāmaraiḥ
dodhūyamānaḥ śuśubhe vidyudbhir iva toyadaḥ
- 27
संस्तूयमानः सूतैश्च वन्द्यमानश्च बन्दिभिः
उपगीयमानो गन्धर्वैर् आस्ते स्म कुरुनन्दनः
saṃstūyamānaḥ sūtaiśca vandyamānaśca bandibhiḥ
upagīyamāno gandharvair āste sma kurunandanaḥ
- 28
ततो मुहूर्ताद् आसीत्तु बन्दिनां निस्वनो महान्
नेमिघोषश्च रथिनां खुरघोषश्च वाजिनाम्
tato muhūrtād āsīttu bandināṃ nisvano mahān
nemighoṣaśca rathināṃ khuraghoṣaśca vājinām
- 29
ह्रादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च
नराणां पदशब्दैश्च कम्पतीव स्म मेदिनी
hrādena gajaghaṇṭānāṃ śaṅkhānāṃ ninadena ca
narāṇāṃ padaśabdaiśca kampatīva sma medinī
- 30
ततः शुद्धान्तम् आसाद्य जानुभ्यां भूतले स्थितः
शिरसा वन्दनीयं तम् अभिवन्द्य जगत्पतिम्
tataḥ śuddhāntam āsādya jānubhyāṃ bhūtale sthitaḥ
śirasā vandanīyaṃ tam abhivandya jagatpatim

