62 shlokas
- 1
संजय उवाच
तम् आपतन्तं सम्प्रेक्ष्य सात्वतं युद्धदुर्मदम्
क्रोधाद्भूरिश्रवा राजन्सहसा समुपाद्रवत्
saṃjaya uvāca
tam āpatantaṃ samprekṣya sātvataṃ yuddhadurmadam
krodhādbhūriśravā rājansahasā samupādravat
- 2
तम् अब्रवीन्महाबाहुः कौरव्यः शिनिपुंगवम्
अद्य प्राप्तो ऽसि दिष्ट्या मे चक्षुर्विषयम् इत्युत
tam abravīnmahābāhuḥ kauravyaḥ śinipuṃgavam
adya prāpto 'si diṣṭyā me cakṣurviṣayam ityuta
- 3
चिराभिलषितं कामम् अद्य प्राप्स्यामि संयुगे
न हि मे मोक्ष्यसे जीवन्यदि नोत्सृजसे रणम्
cirābhilaṣitaṃ kāmam adya prāpsyāmi saṃyuge
na hi me mokṣyase jīvanyadi notsṛjase raṇam
- 4
अद्य त्वां समरे हत्वा नित्यं शूराभिमानिनम्
नन्दयिष्यामि दाशार्ह कुरुराजं सुयोधनम्
adya tvāṃ samare hatvā nityaṃ śūrābhimāninam
nandayiṣyāmi dāśārha kururājaṃ suyodhanam
- 5
अद्य मद्बाणनिर्दग्धं पतितं धरणीतले
द्रक्ष्यतस्त्वां रणे वीरौ सहितौ केशवार्जुनौ
adya madbāṇanirdagdhaṃ patitaṃ dharaṇītale
drakṣyatastvāṃ raṇe vīrau sahitau keśavārjunau
- 6
अद्य धर्मसुतो राजा श्रुत्वा त्वां निहतं मया
सव्रीडो भविता सद्यो येनासीह प्रवेशितः
adya dharmasuto rājā śrutvā tvāṃ nihataṃ mayā
savrīḍo bhavitā sadyo yenāsīha praveśitaḥ
- 7
अद्य मे विक्रमं पार्थो विज्ञास्यति धनंजयः
त्वयि भूमौ विनिहते शयाने रुधिरोक्षिते
adya me vikramaṃ pārtho vijñāsyati dhanaṃjayaḥ
tvayi bhūmau vinihate śayāne rudhirokṣite
- 8
चिराभिलषितो ह्यद्य त्वया सह समागमः
पुरा देवासुरे युद्धे शक्रस्य बलिना यथा
cirābhilaṣito hyadya tvayā saha samāgamaḥ
purā devāsure yuddhe śakrasya balinā yathā
- 9
अद्य युद्धं महाघोरं तव दास्यामि सात्वत
ततो ज्ञास्यसि तत्त्वेन मद्वीर्यबलपौरुषम्
adya yuddhaṃ mahāghoraṃ tava dāsyāmi sātvata
tato jñāsyasi tattvena madvīryabalapauruṣam
- 10
अद्य संयमनीं याता मया त्वं निहतो रणे
यथा रामानुजेनाजौ रावणिर्लक्ष्मणेन वै
adya saṃyamanīṃ yātā mayā tvaṃ nihato raṇe
yathā rāmānujenājau rāvaṇirlakṣmaṇena vai
- 11
अद्य कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजश्च माधव
हते त्वयि निरुत्साहा रणं त्यक्ष्यन्त्यसंशयम्
adya kṛṣṇaśca pārthaśca dharmarājaśca mādhava
hate tvayi nirutsāhā raṇaṃ tyakṣyantyasaṃśayam
- 12
अद्य ते ऽपचितिं कृत्वा शितैर्माधव सायकैः
तत्स्त्रियो नन्दयिष्यामि ये त्वया निहता रणे
adya te 'pacitiṃ kṛtvā śitairmādhava sāyakaiḥ
tatstriyo nandayiṣyāmi ye tvayā nihatā raṇe
- 13
चक्षुर्विषयसम्प्राप्तो न त्वं माधव मोक्ष्यसे
सिंहस्य विषयं प्राप्तो यथा क्षुद्रमृगस्तथा
cakṣurviṣayasamprāpto na tvaṃ mādhava mokṣyase
siṃhasya viṣayaṃ prāpto yathā kṣudramṛgastathā
- 14
युयुधानस्तु तं राजन्प्रत्युवाच हसन्न् इव
कौरवेय न संत्रासो विद्यते मम संयुगे
yuyudhānastu taṃ rājanpratyuvāca hasann iva
kauraveya na saṃtrāso vidyate mama saṃyuge
- 15
स मां निहन्यात्संग्रामे यो मां कुर्यान्निरायुधम्
समास्तु शाश्वतीर्हन्याद्यो मां हन्याद्धि संयुगे
sa māṃ nihanyātsaṃgrāme yo māṃ kuryānnirāyudham
samāstu śāśvatīrhanyādyo māṃ hanyāddhi saṃyuge
- 16
किं मृषोक्तेन बहुना कर्मणा तु समाचर
शारदस्येव मेघस्य गर्जितं निष्फलं हि ते
kiṃ mṛṣoktena bahunā karmaṇā tu samācara
śāradasyeva meghasya garjitaṃ niṣphalaṃ hi te
- 17
श्रुत्वैतद्गर्जितं वीर हास्यं हि मम जायते
चिरकालेप्सितं लोके युद्धम् अद्यास्तु कौरव
śrutvaitadgarjitaṃ vīra hāsyaṃ hi mama jāyate
cirakālepsitaṃ loke yuddham adyāstu kaurava
- 18
त्वरते मे मतिस्तात त्वयि युद्धाभिकाङ्क्षिणि
नाहत्वा संनिवर्तिष्ये त्वाम् अद्य पुरुषाधम
tvarate me matistāta tvayi yuddhābhikāṅkṣiṇi
nāhatvā saṃnivartiṣye tvām adya puruṣādhama
- 19
अन्योन्यं तौ तदा वाग्भिस्तक्षन्तौ नरपुंगवौ
जिघांसू परमक्रुद्धावभिजघ्नतुर् आहवे
anyonyaṃ tau tadā vāgbhistakṣantau narapuṃgavau
jighāṃsū paramakruddhāvabhijaghnatur āhave
- 20
समेतौ तौ नरव्याघ्रौ शुष्मिणौ स्पर्धिनौ रणे
द्विरदाविव संक्रुद्धौ वाशितार्थे मदोत्कटौ
sametau tau naravyāghrau śuṣmiṇau spardhinau raṇe
dviradāviva saṃkruddhau vāśitārthe madotkaṭau
- 21
भूरिश्रवाः सात्यकिश्च ववर्षतुर् अरिंदमौ
शरवर्षाणि भीमानि मेघाविव परस्परम्
bhūriśravāḥ sātyakiśca vavarṣatur ariṃdamau
śaravarṣāṇi bhīmāni meghāviva parasparam
- 22
सौमदत्तिस्तु शैनेयं प्रच्छाद्येषुभिर् आशुगैः
जिघांसुर्भरतश्रेष्ठ विव्याध निशितैः शरैः
saumadattistu śaineyaṃ pracchādyeṣubhir āśugaiḥ
jighāṃsurbharataśreṣṭha vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ
- 23
दशभिः सात्यकिं विद्ध्वा सौमदत्तिर् अथापरान्
मुमोच निशितान्बाणाञ्जिघांसुः शिनिपुंगवम्
daśabhiḥ sātyakiṃ viddhvā saumadattir athāparān
mumoca niśitānbāṇāñjighāṃsuḥ śinipuṃgavam
- 24
तान् अस्य विशिखांस्तीक्ष्णान् अन्तरिक्षे विशां पते
अप्राप्तान् अस्त्रमायाभिर् अग्रसत्सात्यकिः प्रभो
tān asya viśikhāṃstīkṣṇān antarikṣe viśāṃ pate
aprāptān astramāyābhir agrasatsātyakiḥ prabho
- 25
तौ पृथक्शरवर्षाभ्याम् अवर्षेतां परस्परम्
उत्तमाभिजनौ वीरौ कुरुवृष्णियशस्करौ
tau pṛthakśaravarṣābhyām avarṣetāṃ parasparam
uttamābhijanau vīrau kuruvṛṣṇiyaśaskarau
- 26
तौ नखैर् इव शार्दूलौ दन्तैर् इव महाद्विपौ
रथशक्तिभिर् अन्योन्यं विशिखैश्चाप्यकृन्तताम्
tau nakhair iva śārdūlau dantair iva mahādvipau
rathaśaktibhir anyonyaṃ viśikhaiścāpyakṛntatām
- 27
निर्भिदन्तौ हि गात्राणि विक्षरन्तौ च शोणितम्
व्यष्टम्भयेताम् अन्योन्यं प्राणद्यूताभिदेविनौ
nirbhidantau hi gātrāṇi vikṣarantau ca śoṇitam
vyaṣṭambhayetām anyonyaṃ prāṇadyūtābhidevinau
- 28
एवम् उत्तमकर्माणौ कुरुवृष्णियशस्करौ
परस्परम् अयुध्येतां वारणाविव यूथपौ
evam uttamakarmāṇau kuruvṛṣṇiyaśaskarau
parasparam ayudhyetāṃ vāraṇāviva yūthapau
- 29
ताव् अदीर्घेण कालेन ब्रह्मलोकपुरस्कृतौ
जिगीषन्तौ परं स्थानम् अन्योन्यम् अभिजघ्नतुः
tāv adīrgheṇa kālena brahmalokapuraskṛtau
jigīṣantau paraṃ sthānam anyonyam abhijaghnatuḥ
- 30
सात्यकिः सौमदत्तिश्च शरवृष्ट्या परस्परम्
हृष्टवद्धार्तराष्ट्राणां पश्यताम् अभ्यवर्षताम्
sātyakiḥ saumadattiśca śaravṛṣṭyā parasparam
hṛṣṭavaddhārtarāṣṭrāṇāṃ paśyatām abhyavarṣatām

