37 shlokas
- 1
संजय उवाच
दृष्ट्वा घटोत्कचं राजन्सूतपुत्ररथं प्रति
प्रयान्तं त्वरया युक्तं जिघांसुं कर्णम् आहवे
saṃjaya uvāca
dṛṣṭvā ghaṭotkacaṃ rājansūtaputrarathaṃ prati
prayāntaṃ tvarayā yuktaṃ jighāṃsuṃ karṇam āhave
- 2
अब्रवीत्तव पुत्रस्तु दुःशासनम् इदं वचः
एतद्रक्षो रणे तूर्णं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम्
abravīttava putrastu duḥśāsanam idaṃ vacaḥ
etadrakṣo raṇe tūrṇaṃ dṛṣṭvā karṇasya vikramam
- 3
अभियाति द्रुतं कर्णं तद्वारय महारथम्
वृतः सैन्येन महता याहि यत्र महाबलः
abhiyāti drutaṃ karṇaṃ tadvāraya mahāratham
vṛtaḥ sainyena mahatā yāhi yatra mahābalaḥ
- 4
कर्णो वैकर्तनो युद्धे राक्षसेन युयुत्सति
रक्ष कर्णं रणे यत्तो वृतः सैन्येन मानद
karṇo vaikartano yuddhe rākṣasena yuyutsati
rakṣa karṇaṃ raṇe yatto vṛtaḥ sainyena mānada
- 5
एतस्मिन् अन्तरे राजञ्जटासुरसुतो बली
दुर्योधनम् उपागम्य प्राह प्रहरतां वरः
etasmin antare rājañjaṭāsurasuto balī
duryodhanam upāgamya prāha praharatāṃ varaḥ
- 6
दुर्योधन तवामित्रान्प्रख्यातान्युद्धदुर्मदान्
पाण्डवान्हन्तुम् इच्छामि त्वयाज्ञप्तः सहानुगान्
duryodhana tavāmitrānprakhyātānyuddhadurmadān
pāṇḍavānhantum icchāmi tvayājñaptaḥ sahānugān
- 7
जटासुरो मम पिता रक्षसाम् अग्रणीः पुरा
प्रयुज्य कर्म रक्षोघ्नं क्षुद्रैः पार्थैर्निपातितः
तस्यापचितिम् इच्छामि त्वद्दिष्टो गन्तुम् ईश्वर
jaṭāsuro mama pitā rakṣasām agraṇīḥ purā
prayujya karma rakṣoghnaṃ kṣudraiḥ pārthairnipātitaḥ
tasyāpacitim icchāmi tvaddiṣṭo gantum īśvara
- 8
तम् अब्रवीत्ततो राजा प्रीयमाणः पुनः पुनः
द्रोणकर्णादिभिः सार्धं पर्याप्तो ऽहं द्विषद्वधे
त्वं तु गच्छ मयाज्ञप्तो जहि युद्धं घटोत्कचम्
tam abravīttato rājā prīyamāṇaḥ punaḥ punaḥ
droṇakarṇādibhiḥ sārdhaṃ paryāpto 'haṃ dviṣadvadhe
tvaṃ tu gaccha mayājñapto jahi yuddhaṃ ghaṭotkacam
- 9
तथेत्युक्त्वा महाकायः समाहूय घटोत्कचम्
जटासुरिर्भैमसेनिं नानाशस्त्रैर् अवाकिरत्
tathetyuktvā mahākāyaḥ samāhūya ghaṭotkacam
jaṭāsurirbhaimaseniṃ nānāśastrair avākirat
- 10
अलंबलं च कर्णं च कुरुसैन्यं च दुस्तरम्
हैडिम्बः प्रममाथैको महावातो ऽम्बुदान् इव
alaṃbalaṃ ca karṇaṃ ca kurusainyaṃ ca dustaram
haiḍimbaḥ pramamāthaiko mahāvāto 'mbudān iva
- 11
ततो मायामयं दृष्ट्वा रथं तूर्णम् अलंबलः
घटोत्कचं शरव्रातैर्नानालिङ्गैः समार्दयत्
tato māyāmayaṃ dṛṣṭvā rathaṃ tūrṇam alaṃbalaḥ
ghaṭotkacaṃ śaravrātairnānāliṅgaiḥ samārdayat
- 12
विद्ध्वा च बहुभिर्बाणैर्भैमसेनिम् अलंबलः
व्यद्रावयच्छरव्रातैः पाण्डवानाम् अनीकिनीम्
viddhvā ca bahubhirbāṇairbhaimasenim alaṃbalaḥ
vyadrāvayaccharavrātaiḥ pāṇḍavānām anīkinīm
- 13
तेन विद्राव्यमाणानि पाण्डुसैन्यानि मारिष
निशीथे विप्रकीर्यन्त वातनुन्ना घना इव
tena vidrāvyamāṇāni pāṇḍusainyāni māriṣa
niśīthe viprakīryanta vātanunnā ghanā iva
- 14
घटोत्कचशरैर्नुन्ना तथैव कुरुवाहिनी
निशीथे प्राद्रवद्राजन्न् उत्सृज्योल्काः सहस्रशः
ghaṭotkacaśarairnunnā tathaiva kuruvāhinī
niśīthe prādravadrājann utsṛjyolkāḥ sahasraśaḥ
- 15
अलंबलस्ततः क्रुद्धो भैमसेनिं महामृधे
आजघ्ने निशितैर्बाणैस्तोत्त्रैर् इव महाद्विपम्
alaṃbalastataḥ kruddho bhaimaseniṃ mahāmṛdhe
ājaghne niśitairbāṇaistottrair iva mahādvipam
- 16
तिलशस्तस्य तद्यानं सूतं सर्वायुधानि च
घटोत्कचः प्रचिछेद प्राणदच्चातिदारुणम्
tilaśastasya tadyānaṃ sūtaṃ sarvāyudhāni ca
ghaṭotkacaḥ pracicheda prāṇadaccātidāruṇam
- 17
ततः कर्णं शरव्रातैः कुरून् अन्यान्सहस्रशः
अलंबलं चाभ्यवर्षन्मेघो मेरुम् इवाचलम्
tataḥ karṇaṃ śaravrātaiḥ kurūn anyānsahasraśaḥ
alaṃbalaṃ cābhyavarṣanmegho merum ivācalam
- 18
ततः संचुक्षुभे सैन्यं कुरूणां राक्षसार्दितम्
उपर्युपरि चान्योन्यं चतुरङ्गं ममर्द ह
tataḥ saṃcukṣubhe sainyaṃ kurūṇāṃ rākṣasārditam
uparyupari cānyonyaṃ caturaṅgaṃ mamarda ha
- 19
जटासुरिर्महाराज विरथो हतसारथिः
घटोत्कचं रणे क्रुद्धो मुष्टिनाभ्यहनद्दृढम्
jaṭāsurirmahārāja viratho hatasārathiḥ
ghaṭotkacaṃ raṇe kruddho muṣṭinābhyahanaddṛḍham
- 20
मुष्टिनाभिहतस्तेन प्रचचाल घटोत्कचः
क्षितिकम्पे यथा शैलः सवृक्षगणगुल्मवान्
muṣṭinābhihatastena pracacāla ghaṭotkacaḥ
kṣitikampe yathā śailaḥ savṛkṣagaṇagulmavān
- 21
ततः स परिघाभेन द्विट्संघघ्नेन बाहुना
जटासुरिं भैमसेनिर् अवधीन्मुष्टिना भृशम्
tataḥ sa parighābhena dviṭsaṃghaghnena bāhunā
jaṭāsuriṃ bhaimasenir avadhīnmuṣṭinā bhṛśam
- 22
तं प्रमथ्य ततः क्रुद्धस्तूर्णं हैडिम्बिर् आक्षिपत्
दोर्भ्याम् इन्द्रध्वजाभाभ्यां निष्पिपेष महीतले
taṃ pramathya tataḥ kruddhastūrṇaṃ haiḍimbir ākṣipat
dorbhyām indradhvajābhābhyāṃ niṣpipeṣa mahītale
- 23
अलंबलो ऽपि विक्षिप्य समुत्क्षिप्य च राक्षसम्
घटोत्कचं रणे रोषान्निष्पिपेष महीतले
alaṃbalo 'pi vikṣipya samutkṣipya ca rākṣasam
ghaṭotkacaṃ raṇe roṣānniṣpipeṣa mahītale
- 24
तयोः समभवद्युद्धं गर्जतोर् अतिकाययोः
घटोत्कचालंबलयोस्तुमुलं लोमहर्षणम्
tayoḥ samabhavadyuddhaṃ garjator atikāyayoḥ
ghaṭotkacālaṃbalayostumulaṃ lomaharṣaṇam
- 25
विशेषयन्तावन्योन्यं मायाभिर् अतिमायिनौ
युयुधाते महावीर्याविन्द्रवैरोचनाविव
viśeṣayantāvanyonyaṃ māyābhir atimāyinau
yuyudhāte mahāvīryāvindravairocanāviva
- 26
पावकाम्बुनिधी भूत्वा पुनर्गरुडतक्षकौ
पुनर्मेघमहावातौ पुनर्वज्रमहाचलौ
पुनः कुञ्जरशार्दूलौ पुनः स्वर्भानुभास्करौ
pāvakāmbunidhī bhūtvā punargaruḍatakṣakau
punarmeghamahāvātau punarvajramahācalau
punaḥ kuñjaraśārdūlau punaḥ svarbhānubhāskarau
- 27
एवं मायाशतसृजावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ
भृशं चित्रम् अयुध्येताम् अलंबलघटोत्कचौ
evaṃ māyāśatasṛjāvanyonyavadhakāṅkṣiṇau
bhṛśaṃ citram ayudhyetām alaṃbalaghaṭotkacau
- 28
परिघैश्च गदाभिश्च प्रासमुद्गरपट्टिशैः
मुसलैः पर्वताग्रैश्च तावन्योन्यं निजघ्नतुः
parighaiśca gadābhiśca prāsamudgarapaṭṭiśaiḥ
musalaiḥ parvatāgraiśca tāvanyonyaṃ nijaghnatuḥ
- 29
हयाभ्यां च गजाभ्यां च पदातिरथिनौ पुनः
युयुधाते महामायौ राक्षसप्रवरौ युधि
hayābhyāṃ ca gajābhyāṃ ca padātirathinau punaḥ
yuyudhāte mahāmāyau rākṣasapravarau yudhi
- 30
ततो घटोत्कचो राजन्न् अलंबलवधेप्सया
उत्पपात भृशं क्रुद्धः श्येनवन्निपपात ह
tato ghaṭotkaco rājann alaṃbalavadhepsayā
utpapāta bhṛśaṃ kruddhaḥ śyenavannipapāta ha

