35 shlokas
- 1
संजय उवाच
तवात्मजांस्तु पतितान्दृष्ट्वा कर्णः प्रतापवान्
क्रोधेन महताविष्टो निर्विण्णो ऽभूत्स जीवितात्
saṃjaya uvāca
tavātmajāṃstu patitāndṛṣṭvā karṇaḥ pratāpavān
krodhena mahatāviṣṭo nirviṇṇo 'bhūtsa jīvitāt
- 2
आगस्कृतम् इवात्मानं मेने चाधिरथिस्तदा
भीमसेनं ततः क्रुद्धः समाद्रवत संभ्रमात्
āgaskṛtam ivātmānaṃ mene cādhirathistadā
bhīmasenaṃ tataḥ kruddhaḥ samādravata saṃbhramāt
- 3
स भीमं पञ्चभिर्विद्ध्वा राधेयः प्रहसन्न् इव
पुनर्विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः
sa bhīmaṃ pañcabhirviddhvā rādheyaḥ prahasann iva
punarvivyādha saptatyā svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ
- 4
अवहासं तु तं पार्थो नामृष्यत वृकोदरः
ततो विव्याध राधेयं शतेन नतपर्वणाम्
avahāsaṃ tu taṃ pārtho nāmṛṣyata vṛkodaraḥ
tato vivyādha rādheyaṃ śatena nataparvaṇām
- 5
पुनश्च विशिखैस्तीक्ष्णैर्विद्ध्वा पञ्चभिर् आशुगैः
धनुश्चिछेद भल्लेन सूतपुत्रस्य मारिष
punaśca viśikhaistīkṣṇairviddhvā pañcabhir āśugaiḥ
dhanuścicheda bhallena sūtaputrasya māriṣa
- 6
अथान्यद्धनुर् आदाय कर्णो भारत दुर्मनाः
इषुभिश्छादयामास भीमसेनं समन्ततः
athānyaddhanur ādāya karṇo bhārata durmanāḥ
iṣubhiśchādayāmāsa bhīmasenaṃ samantataḥ
- 7
तस्य भीमो हयान्हत्वा विनिहत्य च सारथिम्
प्रजहास महाहासं कृते प्रतिकृतं पुनः
tasya bhīmo hayānhatvā vinihatya ca sārathim
prajahāsa mahāhāsaṃ kṛte pratikṛtaṃ punaḥ
- 8
इषुभिः कार्मुकं चास्य चकर्त पुरुषर्षभः
तत्पपात महाराज स्वर्णपृष्ठं महास्वनम्
iṣubhiḥ kārmukaṃ cāsya cakarta puruṣarṣabhaḥ
tatpapāta mahārāja svarṇapṛṣṭhaṃ mahāsvanam
- 9
अवारोहद्रथात्तस्माद् अथ कर्णो महारथः
गदां गृहीत्वा समरे भीमसेनाय चाक्षिपत्
avārohadrathāttasmād atha karṇo mahārathaḥ
gadāṃ gṛhītvā samare bhīmasenāya cākṣipat
- 10
ताम् आपतन्तीं सहसा गदां दृष्ट्वा वृकोदरः
शरैर् अवारयद्राजन्सर्वसैन्यस्य पश्यतः
tām āpatantīṃ sahasā gadāṃ dṛṣṭvā vṛkodaraḥ
śarair avārayadrājansarvasainyasya paśyataḥ
- 11
ततो बाणसहस्राणि प्रेषयामास पाण्डवः
सूतपुत्रवधाकाङ्क्षी त्वरमाणः पराक्रमी
tato bāṇasahasrāṇi preṣayāmāsa pāṇḍavaḥ
sūtaputravadhākāṅkṣī tvaramāṇaḥ parākramī
- 12
तान् इषून् इषुभिः कर्णो वारयित्वा महामृधे
कवचं भीमसेनस्य पातयामास सायकैः
tān iṣūn iṣubhiḥ karṇo vārayitvā mahāmṛdhe
kavacaṃ bhīmasenasya pātayāmāsa sāyakaiḥ
- 13
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत्
पश्यतां सर्वभूतानां तद् अद्भुतम् इवाभवत्
athainaṃ pañcaviṃśatyā kṣudrakāṇāṃ samārpayat
paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ tad adbhutam ivābhavat
- 14
ततो भीमो महाराज नवभिर्नतपर्वणाम्
रणे ऽप्रेषयत क्रुद्धः सूतपुत्रस्य मारिष
tato bhīmo mahārāja navabhirnataparvaṇām
raṇe 'preṣayata kruddhaḥ sūtaputrasya māriṣa
- 15
ते तस्य कवचं भित्त्वा तथा बाहुं च दक्षिणम्
अभ्यगुर्धरणीं तीक्ष्णा वल्मीकम् इव पन्नगाः
te tasya kavacaṃ bhittvā tathā bāhuṃ ca dakṣiṇam
abhyagurdharaṇīṃ tīkṣṇā valmīkam iva pannagāḥ
- 16
राधेयं तु रणे दृष्ट्वा पदातिनम् अवस्थितम्
भीमसेनेन संरब्धं राजा दुर्योधनो ऽब्रवीत्
त्वरध्वं सर्वतो यत्ता राधेयस्य रथं प्रति
rādheyaṃ tu raṇe dṛṣṭvā padātinam avasthitam
bhīmasenena saṃrabdhaṃ rājā duryodhano 'bravīt
tvaradhvaṃ sarvato yattā rādheyasya rathaṃ prati
- 17
ततस्तव सुता राजञ्श्रुत्वा भ्रातुर्वचो द्रुतम्
अभ्ययुः पाण्डवं युद्धे विसृजन्तः शिताञ्शरान्
tatastava sutā rājañśrutvā bhrāturvaco drutam
abhyayuḥ pāṇḍavaṃ yuddhe visṛjantaḥ śitāñśarān
- 18
चित्रोपचित्रश्चित्राक्षश्चारुचित्रः शरासनः
चित्रायुधश्चित्रवर्मा समरे चित्रयोधिनः
citropacitraścitrākṣaścārucitraḥ śarāsanaḥ
citrāyudhaścitravarmā samare citrayodhinaḥ
- 19
आगच्छतस्तान्सहसा भीमो राजन्महारथः
साश्वसूतध्वजान्यत्तान्पातयामास संयुगे
ते हता न्यपतन्भूमौ वातनुन्ना इव द्रुमाः
āgacchatastānsahasā bhīmo rājanmahārathaḥ
sāśvasūtadhvajānyattānpātayāmāsa saṃyuge
te hatā nyapatanbhūmau vātanunnā iva drumāḥ
- 20
दृष्ट्वा विनिहतान्पुत्रांस्तव राजन्महारथान्
अश्रुपूर्णमुखः कर्णः कश्मलं समपद्यत
dṛṣṭvā vinihatānputrāṃstava rājanmahārathān
aśrupūrṇamukhaḥ karṇaḥ kaśmalaṃ samapadyata
- 21
रथम् अन्यं समास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः
अभ्ययात्पाण्डवं युद्धे त्वरमाणः पराक्रमी
ratham anyaṃ samāsthāya vidhivatkalpitaṃ punaḥ
abhyayātpāṇḍavaṃ yuddhe tvaramāṇaḥ parākramī
- 22
तावन्योन्यं शरैर्विद्ध्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः
व्यभ्राजेतां महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ
tāvanyonyaṃ śarairviddhvā svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ
vyabhrājetāṃ mahārāja puṣpitāviva kiṃśukau
- 23
षट्त्रिंशद्भिस्ततो भल्लैर्निशितैस्तिग्मतेजनैः
व्यधमत्कवचं क्रुद्धः सूतपुत्रस्य पाण्डवः
ṣaṭtriṃśadbhistato bhallairniśitaistigmatejanaiḥ
vyadhamatkavacaṃ kruddhaḥ sūtaputrasya pāṇḍavaḥ
- 24
रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ शरैः कृतमहाव्रणौ
शोणिताक्तौ व्यराजेतां कालसूर्याविवोदितौ
raktacandanadigdhāṅgau śaraiḥ kṛtamahāvraṇau
śoṇitāktau vyarājetāṃ kālasūryāvivoditau
- 25
तौ शोणितोक्षितैर्गात्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ
विवर्माणौ व्यराजेतां निर्मुक्ताविव पन्नगौ
tau śoṇitokṣitairgātraiḥ śaraiśchinnatanucchadau
vivarmāṇau vyarājetāṃ nirmuktāviva pannagau
- 26
व्याघ्राविव नरव्याघ्रौ दंष्ट्राभिर् इतरेतरम्
शरदंष्ट्रा विधुन्वानौ ततक्षतुर् अरिंदमौ
vyāghrāviva naravyāghrau daṃṣṭrābhir itaretaram
śaradaṃṣṭrā vidhunvānau tatakṣatur ariṃdamau
- 27
वारणाविव संसक्तौ रङ्गमध्ये विरेजतुः
तुदन्तौ विशिखैस्तीक्ष्णैर्मत्तवारणविक्रमौ
vāraṇāviva saṃsaktau raṅgamadhye virejatuḥ
tudantau viśikhaistīkṣṇairmattavāraṇavikramau
- 28
प्रच्छादयन्तौ समरे शरजालैः परस्परम्
रथाभ्यां नादयन्तौ च दिशः सर्वा विचेरतुः
pracchādayantau samare śarajālaiḥ parasparam
rathābhyāṃ nādayantau ca diśaḥ sarvā viceratuḥ
- 29
तौ रथाभ्यां महाराज मण्डलावर्तनादिषु
व्यरोचेतां महात्मानौ वृत्रवज्रधराविव
tau rathābhyāṃ mahārāja maṇḍalāvartanādiṣu
vyarocetāṃ mahātmānau vṛtravajradharāviva
- 30
सहस्ताभरणाभ्यां तु भुजाभ्यां विक्षिपन्धनुः
व्यरोचत रणे भीमः सविद्युद् इव तोयदः
sahastābharaṇābhyāṃ tu bhujābhyāṃ vikṣipandhanuḥ
vyarocata raṇe bhīmaḥ savidyud iva toyadaḥ

