40 shlokas
- 1
संजय उवाच
स कर्णं कर्णिना कर्णे पुनर्विव्याध फाल्गुनिः
शरैः पञ्चाशता चैनम् अविध्यत्कोपयन्भृशम्
saṃjaya uvāca
sa karṇaṃ karṇinā karṇe punarvivyādha phālguniḥ
śaraiḥ pañcāśatā cainam avidhyatkopayanbhṛśam
- 2
प्रतिविव्याध राधेयस्तावद्भिर् अथ तं पुनः
स तैर् आचितसर्वाङ्गो बह्वशोभत भारत
prativivyādha rādheyastāvadbhir atha taṃ punaḥ
sa tair ācitasarvāṅgo bahvaśobhata bhārata
- 3
कर्णं चाप्यकरोत्क्रुद्धो रुधिरोत्पीडवाहिनम्
कर्णो ऽपि विबभौ शूरः शरैश्चित्रो ऽसृगाप्लुतः
karṇaṃ cāpyakarotkruddho rudhirotpīḍavāhinam
karṇo 'pi vibabhau śūraḥ śaraiścitro 'sṛgāplutaḥ
- 4
तावुभौ शरचित्राङ्गौ रुधिरेण समुक्षितौ
बभूवतुर्महात्मानौ पुष्पिताविव किंशुकौ
tāvubhau śaracitrāṅgau rudhireṇa samukṣitau
babhūvaturmahātmānau puṣpitāviva kiṃśukau
- 5
अथ कर्णस्य सचिवान्षट्शूरांश्चित्रयोधिनः
साश्वसूतध्वजरथान्सौभद्रो निजघान ह
atha karṇasya sacivānṣaṭśūrāṃścitrayodhinaḥ
sāśvasūtadhvajarathānsaubhadro nijaghāna ha
- 6
अथेतरान्महेष्वासान्दशभिर्दशभिः शरैः
प्रत्यविध्यद् असंभ्रान्तस्तद् अद्भुतम् इवाभवत्
athetarānmaheṣvāsāndaśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ
pratyavidhyad asaṃbhrāntastad adbhutam ivābhavat
- 7
मागधस्य पुनः पुत्रं हत्वा षड्भिर् अजिह्मगैः
साश्वं ससूतं तरुणम् अश्वकेतुम् अपातयत्
māgadhasya punaḥ putraṃ hatvā ṣaḍbhir ajihmagaiḥ
sāśvaṃ sasūtaṃ taruṇam aśvaketum apātayat
- 8
मार्त्तिकावतकं भोजं ततः कुञ्जरकेतनम्
क्षुरप्रेण समुन्मथ्य ननाद विसृजञ्शरान्
mārttikāvatakaṃ bhojaṃ tataḥ kuñjaraketanam
kṣurapreṇa samunmathya nanāda visṛjañśarān
- 9
तस्य दौःशासनिर्विद्ध्वा चतुर्भिश्चतुरो हयान्
सूतम् एकेन विव्याध दशभिश्चार्जुनात्मजम्
tasya dauḥśāsanirviddhvā caturbhiścaturo hayān
sūtam ekena vivyādha daśabhiścārjunātmajam
- 10
ततो दौःशासनिं कार्ष्णिर्विद्ध्वा सप्तभिर् आशुगैः
संरम्भाद्रक्तनयनो वाक्यम् उच्चैर् अथाब्रवीत्
tato dauḥśāsaniṃ kārṣṇirviddhvā saptabhir āśugaiḥ
saṃrambhādraktanayano vākyam uccair athābravīt
- 11
पिता तवाहवं त्यक्त्वा गतः कापुरुषो यथा
दिष्ट्या त्वम् अपि जानीषे योद्धुं न त्वद्य मोक्ष्यसे
pitā tavāhavaṃ tyaktvā gataḥ kāpuruṣo yathā
diṣṭyā tvam api jānīṣe yoddhuṃ na tvadya mokṣyase
- 12
एतावद् उक्त्वा वचनं कर्मारपरिमार्जितम्
नाराचं विससर्जास्मै तं द्रौणिस्त्रिभिर् आच्छिनत्
etāvad uktvā vacanaṃ karmāraparimārjitam
nārācaṃ visasarjāsmai taṃ drauṇistribhir ācchinat
- 13
तस्यार्जुनिर्ध्वजं छित्त्वा शल्यं त्रिभिर् अताडयत्
तं शल्यो नवभिर्बाणैर्गार्ध्रपत्रैर् अताडयत्
tasyārjunirdhvajaṃ chittvā śalyaṃ tribhir atāḍayat
taṃ śalyo navabhirbāṇairgārdhrapatrair atāḍayat
- 14
तस्यार्जुनिर्ध्वजं छित्त्वा उभौ च पार्ष्णिसारथी
तं विव्याधायसैः षड्भिः सो ऽपक्रामद्रथान्तरम्
tasyārjunirdhvajaṃ chittvā ubhau ca pārṣṇisārathī
taṃ vivyādhāyasaiḥ ṣaḍbhiḥ so 'pakrāmadrathāntaram
- 15
शत्रुंजयं चन्द्रकेतुं मेघवेगं सुवर्चसम्
सूर्यभासं च पञ्चैतान्हत्वा विव्याध सौबलम्
śatruṃjayaṃ candraketuṃ meghavegaṃ suvarcasam
sūryabhāsaṃ ca pañcaitānhatvā vivyādha saubalam
- 16
तं सौबलस्त्रिभिर्विद्ध्वा दुर्योधनम् अथाब्रवीत्
सर्व एनं प्रमथ्नीमः पुरैकैकं हिनस्ति नः
taṃ saubalastribhirviddhvā duryodhanam athābravīt
sarva enaṃ pramathnīmaḥ puraikaikaṃ hinasti naḥ
- 17
अथाब्रवीत्तदा द्रोणं कर्णो वैकर्तनो वृषा
पुरा सर्वान्प्रमथ्नाति ब्रूह्यस्य वधम् आशु नः
athābravīttadā droṇaṃ karṇo vaikartano vṛṣā
purā sarvānpramathnāti brūhyasya vadham āśu naḥ
- 18
ततो द्रोणो महेष्वासः सर्वांस्तान्प्रत्यभाषत
अस्ति वो ऽस्यान्तरं कश्चित्कुमारस्य प्रपश्यति
tato droṇo maheṣvāsaḥ sarvāṃstānpratyabhāṣata
asti vo 'syāntaraṃ kaścitkumārasya prapaśyati
- 19
अन्वस्य पितरं ह्यद्य चरतः सर्वतोदिशम्
शीघ्रतां नरसिंहस्य पाण्डवेयस्य पश्यत
anvasya pitaraṃ hyadya carataḥ sarvatodiśam
śīghratāṃ narasiṃhasya pāṇḍaveyasya paśyata
- 20
धनुर्मण्डलम् एवास्य रथमार्गेषु दृश्यते
संदधानस्य विशिखाञ्शीघ्रं चैव विमुञ्चतः
dhanurmaṇḍalam evāsya rathamārgeṣu dṛśyate
saṃdadhānasya viśikhāñśīghraṃ caiva vimuñcataḥ
- 21
आरुजन्न् इव मे प्राणान्मोहयन्न् अपि सायकैः
प्रहर्षयति मा भूयः सौभद्रः परवीरहा
ārujann iva me prāṇānmohayann api sāyakaiḥ
praharṣayati mā bhūyaḥ saubhadraḥ paravīrahā
- 22
अति मा नन्दयत्येष सौभद्रो विचरन्रणे
अन्तरं यस्य संरब्धा न पश्यन्ति महारथाः
ati mā nandayatyeṣa saubhadro vicaranraṇe
antaraṃ yasya saṃrabdhā na paśyanti mahārathāḥ
- 23
अस्यतो लघुहस्तस्य दिशः सर्वा महेषुभिः
न विशेषं प्रपश्यामि रणे गाण्डीवधन्वनः
asyato laghuhastasya diśaḥ sarvā maheṣubhiḥ
na viśeṣaṃ prapaśyāmi raṇe gāṇḍīvadhanvanaḥ
- 24
अथ कर्णः पुनर्द्रोणम् आहार्जुनिशरार्दितः
स्थातव्यम् इति तिष्ठामि पीड्यमानो ऽभिमन्युना
atha karṇaḥ punardroṇam āhārjuniśarārditaḥ
sthātavyam iti tiṣṭhāmi pīḍyamāno 'bhimanyunā
- 25
तेजस्विनः कुमारस्य शराः परमदारुणाः
क्षिण्वन्ति हृदयं मे ऽद्य घोराः पावकतेजसः
tejasvinaḥ kumārasya śarāḥ paramadāruṇāḥ
kṣiṇvanti hṛdayaṃ me 'dya ghorāḥ pāvakatejasaḥ
- 26
तम् आचार्यो ऽब्रवीत्कर्णं शनकैः प्रहसन्न् इव
अभेद्यम् अस्य कवचं युवा चाशुपराक्रमः
tam ācāryo 'bravītkarṇaṃ śanakaiḥ prahasann iva
abhedyam asya kavacaṃ yuvā cāśuparākramaḥ
- 27
उपदिष्टा मया अस्य पितुः कवचधारणा
ताम् एष निखिलां वेत्ति ध्रुवं परपुरंजयः
upadiṣṭā mayā asya pituḥ kavacadhāraṇā
tām eṣa nikhilāṃ vetti dhruvaṃ parapuraṃjayaḥ
- 28
शक्यं त्वस्य धनुश्छेत्तुं ज्यां च बाणैः समाहितैः
अभीशवो हयाश्चैव तथोभौ पार्ष्णिसारथी
śakyaṃ tvasya dhanuśchettuṃ jyāṃ ca bāṇaiḥ samāhitaiḥ
abhīśavo hayāścaiva tathobhau pārṣṇisārathī
- 29
एतत्कुरु महेष्वास राधेय यदि शक्यते
अथैनं विमुखीकृत्य पश्चात्प्रहरणं कुरु
etatkuru maheṣvāsa rādheya yadi śakyate
athainaṃ vimukhīkṛtya paścātpraharaṇaṃ kuru
- 30
सधनुष्को न शक्यो ऽयम् अपि जेतुं सुरासुरैः
विरथं विधनुष्कं च कुरुष्वैनं यदीच्छसि
sadhanuṣko na śakyo 'yam api jetuṃ surāsuraiḥ
virathaṃ vidhanuṣkaṃ ca kuruṣvainaṃ yadīcchasi

