20 shlokas
- 1
संजय उवाच
समरे ऽत्युग्रकर्माणः कर्मभिर्व्यञ्जितश्रमाः
सकृष्णाः पाण्डवाः पञ्च देवैर् अपि दुरासदाः
saṃjaya uvāca
samare 'tyugrakarmāṇaḥ karmabhirvyañjitaśramāḥ
sakṛṣṇāḥ pāṇḍavāḥ pañca devair api durāsadāḥ
- 2
सत्त्वकर्मान्वयैर्बुद्ध्या प्रकृत्या यशसा श्रिया
नैव भूतो न भविता कृष्णतुल्यगुणः पुमान्
sattvakarmānvayairbuddhyā prakṛtyā yaśasā śriyā
naiva bhūto na bhavitā kṛṣṇatulyaguṇaḥ pumān
- 3
सत्यधर्मपरो दाता विप्रपूजादिभिर्गुणैः
सदैव त्रिदिवं प्राप्तो राजा किल युधिष्ठिरः
satyadharmaparo dātā viprapūjādibhirguṇaiḥ
sadaiva tridivaṃ prāpto rājā kila yudhiṣṭhiraḥ
- 4
युगान्ते चान्तको राजञ्जामदग्न्यश्च वीर्यवान्
रणस्थो भीमसेनश्च कथ्यन्ते सदृशास्त्रयः
yugānte cāntako rājañjāmadagnyaśca vīryavān
raṇastho bhīmasenaśca kathyante sadṛśāstrayaḥ
- 5
प्रतिज्ञाकर्मदक्षस्य रणे गाण्डीवधन्वनः
उपमां नाधिगच्छामि पार्थस्य सदृशीं क्षितौ
pratijñākarmadakṣasya raṇe gāṇḍīvadhanvanaḥ
upamāṃ nādhigacchāmi pārthasya sadṛśīṃ kṣitau
- 6
गुरुवात्सल्यम् अत्यन्तं नैभृत्यं विनयो दमः
नकुले ऽप्रातिरूप्यं च शौर्यं च नियतानि षट्
guruvātsalyam atyantaṃ naibhṛtyaṃ vinayo damaḥ
nakule 'prātirūpyaṃ ca śauryaṃ ca niyatāni ṣaṭ
- 7
श्रुतगाम्भीर्यमाधुर्यसत्त्ववीर्यपराक्रमैः
सदृशो देवयोर्वीरः सहदेवः किलाश्विनोः
śrutagāmbhīryamādhuryasattvavīryaparākramaiḥ
sadṛśo devayorvīraḥ sahadevaḥ kilāśvinoḥ
- 8
ये च कृष्णे गुणाः स्फीताः पाण्डवेषु च ये गुणाः
अभिमन्यौ किलैकस्था दृश्यन्ते गुणसंचयाः
ye ca kṛṣṇe guṇāḥ sphītāḥ pāṇḍaveṣu ca ye guṇāḥ
abhimanyau kilaikasthā dṛśyante guṇasaṃcayāḥ
- 9
युधिष्ठिरस्य धैर्येण कृष्णस्य चरितेन च
कर्मभिर्भीमसेनस्य सदृशो भीमकर्मणः
yudhiṣṭhirasya dhairyeṇa kṛṣṇasya caritena ca
karmabhirbhīmasenasya sadṛśo bhīmakarmaṇaḥ
- 10
धनंजयस्य रूपेण विक्रमेण श्रुतेन च
विनयात्सहदेवस्य सदृशो नकुलस्य च
dhanaṃjayasya rūpeṇa vikrameṇa śrutena ca
vinayātsahadevasya sadṛśo nakulasya ca
- 11
धृतराष्ट्र उवाच
अभिमन्युम् अहं सूत सौभद्रम् अपराजितम्
श्रोतुम् इच्छामि कार्त्स्न्येन कथम् आयोधने हतः
dhṛtarāṣṭra uvāca
abhimanyum ahaṃ sūta saubhadram aparājitam
śrotum icchāmi kārtsnyena katham āyodhane hataḥ
- 12
संजय उवाच
चक्रव्यूहो महाराज आचार्येणाभिकल्पितः
तत्र शक्रोपमाः सर्वे राजानो विनिवेशिताः
saṃjaya uvāca
cakravyūho mahārāja ācāryeṇābhikalpitaḥ
tatra śakropamāḥ sarve rājāno viniveśitāḥ
- 13
संघातो राजपुत्राणां सर्वेषाम् अभवत्तदा
कृताभिसमयाः सर्वे सुवर्णविकृतध्वजाः
saṃghāto rājaputrāṇāṃ sarveṣām abhavattadā
kṛtābhisamayāḥ sarve suvarṇavikṛtadhvajāḥ
- 14
रक्ताम्बरधराः सर्वे सर्वे रक्तविभूषणाः
सर्वे रक्तपताकाश्च सर्वे वै हेममालिनः
raktāmbaradharāḥ sarve sarve raktavibhūṣaṇāḥ
sarve raktapatākāśca sarve vai hemamālinaḥ
- 15
तेषां दशसहस्राणि बभूवुर्दृढधन्विनाम्
पौत्रं तव पुरस्कृत्य लक्ष्मणं प्रियदर्शनम्
teṣāṃ daśasahasrāṇi babhūvurdṛḍhadhanvinām
pautraṃ tava puraskṛtya lakṣmaṇaṃ priyadarśanam
- 16
अन्योन्यसमदुःखास्ते अन्योन्यसमसाहसाः
अन्योन्यं स्पर्धमानाश्च अन्योन्यस्य हिते रताः
anyonyasamaduḥkhāste anyonyasamasāhasāḥ
anyonyaṃ spardhamānāśca anyonyasya hite ratāḥ
- 17
कर्णदुःशासनकृपैर्वृतो राजा महारथैः
देवराजोपमः श्रीमाञ्श्वेतच्छत्राभिसंवृतः
चामरव्यजनाक्षेपैर् उदयन्न् इव भास्करः
karṇaduḥśāsanakṛpairvṛto rājā mahārathaiḥ
devarājopamaḥ śrīmāñśvetacchatrābhisaṃvṛtaḥ
cāmaravyajanākṣepair udayann iva bhāskaraḥ
- 18
प्रमुखे तस्य सैन्यस्य द्रोणो ऽवस्थितनायके
सिन्धुराजस्तथातिष्ठच्छ्रीमान्मेरुर् इवाचलः
pramukhe tasya sainyasya droṇo 'vasthitanāyake
sindhurājastathātiṣṭhacchrīmānmerur ivācalaḥ
- 19
सिन्धुराजस्य पार्श्वस्था अश्वत्थामपुरोगमाः
सुतास्तव महाराज त्रिंशत्त्रिदशसंनिभाः
sindhurājasya pārśvasthā aśvatthāmapurogamāḥ
sutāstava mahārāja triṃśattridaśasaṃnibhāḥ
- 20
गान्धारराजः कितवः शल्यो भूरिश्रवास्तथा
पार्श्वतः सिन्धुराजस्य व्यराजन्त महारथाः
gāndhārarājaḥ kitavaḥ śalyo bhūriśravāstathā
pārśvataḥ sindhurājasya vyarājanta mahārathāḥ

