41 shlokas
- 1
संजय उवाच
ततो ऽर्जुनस्य भवनं प्रविश्याप्रतिमं विभुः
स्पृष्ट्वाम्भः पुण्डरीकाक्षः स्थण्डिले शुभलक्षणे
संतस्तार शुभां शय्यां दर्भैर्वैडूर्यसंनिभैः
saṃjaya uvāca
tato 'rjunasya bhavanaṃ praviśyāpratimaṃ vibhuḥ
spṛṣṭvāmbhaḥ puṇḍarīkākṣaḥ sthaṇḍile śubhalakṣaṇe
saṃtastāra śubhāṃ śayyāṃ darbhairvaiḍūryasaṃnibhaiḥ
- 2
ततो माल्येन विधिवल्लाजैर्गन्धैः सुमङ्गलैः
अलंचकार तां शय्यां परिवार्यायुधोत्तमैः
tato mālyena vidhivallājairgandhaiḥ sumaṅgalaiḥ
alaṃcakāra tāṃ śayyāṃ parivāryāyudhottamaiḥ
- 3
ततः स्पृष्टोदकं पार्थं विनीताः परिचारकाः
दर्शयां नैत्यकं चक्रुर्नैशं त्रैयम्बकं बलिम्
tataḥ spṛṣṭodakaṃ pārthaṃ vinītāḥ paricārakāḥ
darśayāṃ naityakaṃ cakrurnaiśaṃ traiyambakaṃ balim
- 4
ततः प्रीतमनाः पार्थो गन्धैर्माल्यैश्च माधवम्
अलंकृत्योपहारं तं नैशम् अस्मै न्यवेदयत्
tataḥ prītamanāḥ pārtho gandhairmālyaiśca mādhavam
alaṃkṛtyopahāraṃ taṃ naiśam asmai nyavedayat
- 5
स्मयमानस्तु गोविन्दः फल्गुनं प्रत्यभाषत
सुप्यतां पार्थ भद्रं ते कल्याणाय व्रजाम्यहम्
smayamānastu govindaḥ phalgunaṃ pratyabhāṣata
supyatāṃ pārtha bhadraṃ te kalyāṇāya vrajāmyaham
- 6
स्थापयित्वा ततो द्वाःस्थान्गोप्तॄंश्चात्तायुधान्नरान्
दारुकानुगतः श्रीमान्विवेश शिबिरं स्वकम्
शिश्ये च शयने शुभ्रे बहुकृत्यं विचिन्तयन्
sthāpayitvā tato dvāḥsthāngoptṝṃścāttāyudhānnarān
dārukānugataḥ śrīmānviveśa śibiraṃ svakam
śiśye ca śayane śubhre bahukṛtyaṃ vicintayan
- 7
न पाण्डवानां शिबिरे कश्चित्सुष्वाप तां निशाम्
प्रजागरः सर्वजनम् आविवेश विशां पते
na pāṇḍavānāṃ śibire kaścitsuṣvāpa tāṃ niśām
prajāgaraḥ sarvajanam āviveśa viśāṃ pate
- 8
पुत्रशोकाभिभूतेन प्रतिज्ञातो महात्मना
सहसा सिन्धुराजस्य वधो गाण्डीवधन्वना
putraśokābhibhūtena pratijñāto mahātmanā
sahasā sindhurājasya vadho gāṇḍīvadhanvanā
- 9
तत्कथं नु महाबाहुर्वासविः परवीरहा
प्रतिज्ञां सफलां कुर्याद् इति ते समचिन्तयन्
tatkathaṃ nu mahābāhurvāsaviḥ paravīrahā
pratijñāṃ saphalāṃ kuryād iti te samacintayan
- 10
कष्टं हीदं व्यवसितं पाण्डवेन महात्मना
पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञा महती कृता
kaṣṭaṃ hīdaṃ vyavasitaṃ pāṇḍavena mahātmanā
putraśokābhitaptena pratijñā mahatī kṛtā
- 11
भ्रातरश्चापि विक्रान्ता बहुलानि बलानि च
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण सर्वं तस्मै निवेदितम्
bhrātaraścāpi vikrāntā bahulāni balāni ca
dhṛtarāṣṭrasya putreṇa sarvaṃ tasmai niveditam
- 12
स हत्वा सैन्धवं संख्ये पुनर् एतु धनंजयः
जित्वा रिपुगणांश्चैव पारयत्वर्जुनो व्रतम्
sa hatvā saindhavaṃ saṃkhye punar etu dhanaṃjayaḥ
jitvā ripugaṇāṃścaiva pārayatvarjuno vratam
- 13
अहत्वा सिन्धुराजं हि धूमकेतुं प्रवेक्ष्यति
न ह्येतद् अनृतं कर्तुम् अर्हः पार्थो धनंजयः
ahatvā sindhurājaṃ hi dhūmaketuṃ pravekṣyati
na hyetad anṛtaṃ kartum arhaḥ pārtho dhanaṃjayaḥ
- 14
धर्मपुत्रः कथं राजा भविष्यति मृते ऽर्जुने
तस्मिन्हि विजयः कृत्स्नः पाण्डवेन समाहितः
dharmaputraḥ kathaṃ rājā bhaviṣyati mṛte 'rjune
tasminhi vijayaḥ kṛtsnaḥ pāṇḍavena samāhitaḥ
- 15
यदि नः सुकृतं किंचिद्यदि दत्तं हुतं यदि
फलेन तस्य सर्वस्य सव्यसाची जयत्वरीन्
yadi naḥ sukṛtaṃ kiṃcidyadi dattaṃ hutaṃ yadi
phalena tasya sarvasya savyasācī jayatvarīn
- 16
एवं कथयतां तेषां जयम् आशंसतां प्रभो
कृच्छ्रेण महता राजन्रजनी व्यत्यवर्तत
evaṃ kathayatāṃ teṣāṃ jayam āśaṃsatāṃ prabho
kṛcchreṇa mahatā rājanrajanī vyatyavartata
- 17
तस्यां रजन्यां मध्ये तु प्रतिबुद्धो जनार्दनः
स्मृत्वा प्रतिज्ञां पार्थस्य दारुकं प्रत्यभाषत
tasyāṃ rajanyāṃ madhye tu pratibuddho janārdanaḥ
smṛtvā pratijñāṃ pārthasya dārukaṃ pratyabhāṣata
- 18
अर्जुनेन प्रतिज्ञातम् आर्तेन हतबन्धुना
जयद्रथं हनिष्यामि श्वोभूत इति दारुक
arjunena pratijñātam ārtena hatabandhunā
jayadrathaṃ haniṣyāmi śvobhūta iti dāruka
- 19
तत्तु दुर्योधनः श्रुत्वा मन्त्रिभिर्मन्त्रयिष्यति
यथा जयद्रथं पार्थो न हन्याद् इति संयुगे
tattu duryodhanaḥ śrutvā mantribhirmantrayiṣyati
yathā jayadrathaṃ pārtho na hanyād iti saṃyuge
- 20
अक्षौहिण्यो हि ताः सर्वा रक्षिष्यन्ति जयद्रथम्
द्रोणश्च सह पुत्रेण सर्वास्त्रविधिपारगः
akṣauhiṇyo hi tāḥ sarvā rakṣiṣyanti jayadratham
droṇaśca saha putreṇa sarvāstravidhipāragaḥ
- 21
एको वीरः सहस्राक्षो दैत्यदानवमर्दिता
सो ऽपि तं नोत्सहेताजौ हन्तुं द्रोणेन रक्षितम्
eko vīraḥ sahasrākṣo daityadānavamarditā
so 'pi taṃ notsahetājau hantuṃ droṇena rakṣitam
- 22
सो ऽहं श्वस्तत्करिष्यामि यथा कुन्तीसुतो ऽर्जुनः
अप्राप्ते ऽस्तं दिनकरे हनिष्यति जयद्रथम्
so 'haṃ śvastatkariṣyāmi yathā kuntīsuto 'rjunaḥ
aprāpte 'staṃ dinakare haniṣyati jayadratham
- 23
न हि दारा न मित्राणि ज्ञातयो न च बान्धवाः
कश्चिन्नान्यः प्रियतरः कुन्तीपुत्रान्ममार्जुनात्
na hi dārā na mitrāṇi jñātayo na ca bāndhavāḥ
kaścinnānyaḥ priyataraḥ kuntīputrānmamārjunāt
- 24
अनर्जुनम् इमं लोकं मुहूर्तम् अपि दारुक
उदीक्षितुं न शक्तो ऽहं भविता न च तत्तथा
anarjunam imaṃ lokaṃ muhūrtam api dāruka
udīkṣituṃ na śakto 'haṃ bhavitā na ca tattathā
- 25
अहं ध्वजिन्यः शत्रूणां सहयाः सरथद्विपाः
अर्जुनार्थे हनिष्यामि सकर्णाः ससुयोधनाः
ahaṃ dhvajinyaḥ śatrūṇāṃ sahayāḥ sarathadvipāḥ
arjunārthe haniṣyāmi sakarṇāḥ sasuyodhanāḥ
- 26
श्वो निरीक्षन्तु मे वीर्यं त्रयो लोका महाहवे
धनंजयार्थं समरे पराक्रान्तस्य दारुक
śvo nirīkṣantu me vīryaṃ trayo lokā mahāhave
dhanaṃjayārthaṃ samare parākrāntasya dāruka
- 27
श्वो नरेन्द्रसहस्राणि राजपुत्रशतानि च
साश्वद्विपरथान्याजौ विद्रविष्यन्ति दारुक
śvo narendrasahasrāṇi rājaputraśatāni ca
sāśvadviparathānyājau vidraviṣyanti dāruka
- 28
श्वस्तां चक्रप्रमथितां द्रक्ष्यसे नृपवाहिनीम्
मया क्रुद्धेन समरे पाण्डवार्थे निपातिताम्
śvastāṃ cakrapramathitāṃ drakṣyase nṛpavāhinīm
mayā kruddhena samare pāṇḍavārthe nipātitām
- 29
श्वः सदेवाः सगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः
ज्ञास्यन्ति लोकाः सर्वे मां सुहृदं सव्यसाचिनः
śvaḥ sadevāḥ sagandharvāḥ piśācoragarākṣasāḥ
jñāsyanti lokāḥ sarve māṃ suhṛdaṃ savyasācinaḥ
- 30
यस्तं द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्तम् अनु स माम् अनु
इति संकल्प्यतां बुद्ध्या शरीरार्धं ममार्जुनः
yastaṃ dveṣṭi sa māṃ dveṣṭi yastam anu sa mām anu
iti saṃkalpyatāṃ buddhyā śarīrārdhaṃ mamārjunaḥ

