41 shlokas
- 1
संजय उवाच
प्रियम् इन्द्रस्य सततं सखायम् अमितौजसम्
हत्वा प्राग्ज्योतिषं पार्थः प्रदक्षिणम् अवर्तत
saṃjaya uvāca
priyam indrasya satataṃ sakhāyam amitaujasam
hatvā prāgjyotiṣaṃ pārthaḥ pradakṣiṇam avartata
- 2
ततो गान्धारराजस्य सुतौ परपुरंजयौ
आर्छेताम् अर्जुनं संख्ये भ्रातरौ वृषकाचलौ
tato gāndhārarājasya sutau parapuraṃjayau
ārchetām arjunaṃ saṃkhye bhrātarau vṛṣakācalau
- 3
तौ समेत्यार्जुनं वीरौ पुरः पश्चाच्च धन्विनौ
अविध्येतां महावेगैर्निशितैर् आशुगैर्भृशम्
tau sametyārjunaṃ vīrau puraḥ paścācca dhanvinau
avidhyetāṃ mahāvegairniśitair āśugairbhṛśam
- 4
वृषकस्य हयान्सूतं धनुश्छत्रं रथं ध्वजम्
तिलशो व्यधमत्पार्थः सौबलस्य शितैः शरैः
vṛṣakasya hayānsūtaṃ dhanuśchatraṃ rathaṃ dhvajam
tilaśo vyadhamatpārthaḥ saubalasya śitaiḥ śaraiḥ
- 5
ततो ऽर्जुनः शरव्रातैर्नानाप्रहरणैर् अपि
गान्धारान्व्याकुलांश्चक्रे सौबलप्रमुखान्पुनः
tato 'rjunaḥ śaravrātairnānāpraharaṇair api
gāndhārānvyākulāṃścakre saubalapramukhānpunaḥ
- 6
ततः पञ्चशतान्वीरान्गान्धारान् उद्यतायुधान्
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्रुद्धो बाणैर्धनंजयः
tataḥ pañcaśatānvīrāngāndhārān udyatāyudhān
prāhiṇonmṛtyulokāya kruddho bāṇairdhanaṃjayaḥ
- 7
हताश्वात्तु रथात्तूर्णम् अवतीर्य महाभुजः
आरुरोह रथं भ्रातुर् अन्यच्च धनुर् आददे
hatāśvāttu rathāttūrṇam avatīrya mahābhujaḥ
āruroha rathaṃ bhrātur anyacca dhanur ādade
- 8
तावेकरथम् आरूढौ भ्रातरौ वृषकाचलौ
शरवर्षेण बीभत्सुम् अविध्येतां पुनः पुनः
tāvekaratham ārūḍhau bhrātarau vṛṣakācalau
śaravarṣeṇa bībhatsum avidhyetāṃ punaḥ punaḥ
- 9
स्यालौ तव महात्मानौ राजानौ वृषकाचलौ
भृशं निजघ्नतुः पार्थम् इन्द्रं वृत्रबलाविव
syālau tava mahātmānau rājānau vṛṣakācalau
bhṛśaṃ nijaghnatuḥ pārtham indraṃ vṛtrabalāviva
- 10
लब्धलक्ष्यौ तु गान्धाराव् अहतां पाण्डवं पुनः
निदाघवार्षिकौ मासौ लोकं घर्माम्बुभिर्यथा
labdhalakṣyau tu gāndhārāv ahatāṃ pāṇḍavaṃ punaḥ
nidāghavārṣikau māsau lokaṃ gharmāmbubhiryathā
- 11
तौ रथस्थौ नरव्याघ्रौ राजानौ वृषकाचलौ
संश्लिष्टाङ्गौ स्थितौ राजञ्जघानैकेषुणार्जुनः
tau rathasthau naravyāghrau rājānau vṛṣakācalau
saṃśliṣṭāṅgau sthitau rājañjaghānaikeṣuṇārjunaḥ
- 12
तौ रथात्सिंहसंकाशौ लोहिताक्षौ महाभुजौ
गतासू पेततुर्वीरौ सोदर्यावेकलक्षणौ
tau rathātsiṃhasaṃkāśau lohitākṣau mahābhujau
gatāsū petaturvīrau sodaryāvekalakṣaṇau
- 13
तयोर्देहौ रथाद्भूमिं गतौ बन्धुजनप्रियौ
यशो दश दिशः पुण्यं गमयित्वा व्यवस्थितौ
tayordehau rathādbhūmiṃ gatau bandhujanapriyau
yaśo daśa diśaḥ puṇyaṃ gamayitvā vyavasthitau
- 14
दृष्ट्वा विनिहतौ संख्ये मातुलावपलायिनौ
भृशं मुमुचुर् अश्रूणि पुत्रास्तव विशां पते
dṛṣṭvā vinihatau saṃkhye mātulāvapalāyinau
bhṛśaṃ mumucur aśrūṇi putrāstava viśāṃ pate
- 15
निहतौ भ्रातरौ दृष्ट्वा मायाशतविशारदः
कृष्णौ संमोहयन्मायां विदधे शकुनिस्ततः
nihatau bhrātarau dṛṣṭvā māyāśataviśāradaḥ
kṛṣṇau saṃmohayanmāyāṃ vidadhe śakunistataḥ
- 16
लगुडायोगुडाश्मानः शतघ्न्यश्च सशक्तयः
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलमुद्गरपट्टिशाः
laguḍāyoguḍāśmānaḥ śataghnyaśca saśaktayaḥ
gadāparighanistriṃśaśūlamudgarapaṭṭiśāḥ
- 17
सकम्पनर्ष्टिनखरा मुसलानि परश्वधाः
क्षुराः क्षुरप्रनालीका वत्सदन्तास्त्रिसंधिनः
sakampanarṣṭinakharā musalāni paraśvadhāḥ
kṣurāḥ kṣurapranālīkā vatsadantāstrisaṃdhinaḥ
- 18
चक्राणि विशिखाः प्रासा विविधान्यायुधानि च
प्रपेतुः सर्वतो दिग्भ्यः प्रदिग्भ्यश्चार्जुनं प्रति
cakrāṇi viśikhāḥ prāsā vividhānyāyudhāni ca
prapetuḥ sarvato digbhyaḥ pradigbhyaścārjunaṃ prati
- 19
खरोष्ट्रमहिषाः सिंहा व्याघ्राः सृमरचिल्लिकाः
ऋक्षाः सालावृका गृध्राः कपयो ऽथ सरीसृपाः
kharoṣṭramahiṣāḥ siṃhā vyāghrāḥ sṛmaracillikāḥ
ṛkṣāḥ sālāvṛkā gṛdhrāḥ kapayo 'tha sarīsṛpāḥ
- 20
विविधानि च रक्षांसि क्षुधितान्यर्जुनं प्रति
संक्रुद्धान्यभ्यधावन्त विविधानि वयांसि च
vividhāni ca rakṣāṃsi kṣudhitānyarjunaṃ prati
saṃkruddhānyabhyadhāvanta vividhāni vayāṃsi ca
- 21
ततो दिव्यास्त्रविच्छूरः कुन्तीपुत्रो धनंजयः
विसृजन्न् इषुजालानि सहसा तान्यताडयत्
tato divyāstravicchūraḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥ
visṛjann iṣujālāni sahasā tānyatāḍayat
- 22
ते हन्यमानाः शूरेण प्रवरैः सायकैर्दृढैः
विरुवन्तो महारावान्विनेशुः सर्वतो हताः
te hanyamānāḥ śūreṇa pravaraiḥ sāyakairdṛḍhaiḥ
viruvanto mahārāvānvineśuḥ sarvato hatāḥ
- 23
ततस्तमः प्रादुरभूद् अर्जुनस्य रथं प्रति
तस्माच्च तमसो वाचः क्रूराः पार्थम् अभर्त्सयन्
tatastamaḥ prādurabhūd arjunasya rathaṃ prati
tasmācca tamaso vācaḥ krūrāḥ pārtham abhartsayan
- 24
तत्तमो ऽस्त्रेण महता ज्योतिषेणार्जुनो ऽवधीत्
हते तस्मिञ्जलौघास्तु प्रादुरासन्भयानकाः
tattamo 'streṇa mahatā jyotiṣeṇārjuno 'vadhīt
hate tasmiñjalaughāstu prādurāsanbhayānakāḥ
- 25
अम्भसस्तस्य नाशार्थम् आदित्यास्त्रम् अथार्जुनः
प्रायुङ्क्ताम्भस्ततस्तेन प्रायशो ऽस्त्रेण शोषितम्
ambhasastasya nāśārtham ādityāstram athārjunaḥ
prāyuṅktāmbhastatastena prāyaśo 'streṇa śoṣitam
- 26
एवं बहुविधा मायाः सौबलस्य कृताः कृताः
जघानास्त्रबलेनाशु प्रहसन्न् अर्जुनस्तदा
evaṃ bahuvidhā māyāḥ saubalasya kṛtāḥ kṛtāḥ
jaghānāstrabalenāśu prahasann arjunastadā
- 27
तथा हतासु मायासु त्रस्तो ऽर्जुनशराहतः
अपायाज्जवनैर् अश्वैः शकुनिः प्राकृतो यथा
tathā hatāsu māyāsu trasto 'rjunaśarāhataḥ
apāyājjavanair aśvaiḥ śakuniḥ prākṛto yathā
- 28
ततो ऽर्जुनो ऽस्त्रविच्छ्रैष्ठ्यं दर्शयन्न् आत्मनो ऽरिषु
अभ्यवर्षच्छरौघेण कौरवाणाम् अनीकिनीम्
tato 'rjuno 'stravicchraiṣṭhyaṃ darśayann ātmano 'riṣu
abhyavarṣaccharaugheṇa kauravāṇām anīkinīm
- 29
सा हन्यमाना पार्थेन पुत्रस्य तव वाहिनी
द्वैधीभूता महाराज गङ्गेवासाद्य पर्वतम्
sā hanyamānā pārthena putrasya tava vāhinī
dvaidhībhūtā mahārāja gaṅgevāsādya parvatam
- 30
द्रोणम् एवान्वपद्यन्त केचित्तत्र महारथाः
केचिद्दुर्योधनं राजन्न् अर्द्यमानाः किरीटिना
droṇam evānvapadyanta kecittatra mahārathāḥ
kecidduryodhanaṃ rājann ardyamānāḥ kirīṭinā

