23 shlokas
- 1
धृतराष्ट्र उवाच
तथा प्रमथमानं तं महेष्वासम् अजिह्मगैः
आर्जुनिं मामकाः सर्वे के त्वेनं समवाकिरन्
dhṛtarāṣṭra uvāca
tathā pramathamānaṃ taṃ maheṣvāsam ajihmagaiḥ
ārjuniṃ māmakāḥ sarve ke tvenaṃ samavākiran
- 2
संजय उवाच
शृणु राजन्कुमारस्य रणे विक्रीडितं महत्
बिभित्सतो रथानीकं भारद्वाजेन रक्षितम्
saṃjaya uvāca
śṛṇu rājankumārasya raṇe vikrīḍitaṃ mahat
bibhitsato rathānīkaṃ bhāradvājena rakṣitam
- 3
मद्रेशं सादितं दृष्ट्वा सौभद्रेणाशुगै रणे
शल्याद् अवरजः क्रुद्धः किरन्बाणान्समभ्ययात्
madreśaṃ sāditaṃ dṛṣṭvā saubhadreṇāśugai raṇe
śalyād avarajaḥ kruddhaḥ kiranbāṇānsamabhyayāt
- 4
स विद्ध्वा दशभिर्बाणैः साश्वयन्तारम् आर्जुनिम्
उदक्रोशन्महाशब्दं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत्
sa viddhvā daśabhirbāṇaiḥ sāśvayantāram ārjunim
udakrośanmahāśabdaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt
- 5
तस्यार्जुनिः शिरोग्रीवं पाणिपादं धनुर्हयान्
छत्रं ध्वजं नियन्तारं त्रिवेणुं शम्युपस्करम्
tasyārjuniḥ śirogrīvaṃ pāṇipādaṃ dhanurhayān
chatraṃ dhvajaṃ niyantāraṃ triveṇuṃ śamyupaskaram
- 6
चक्रे युगेषां तूणीरान् अनुकर्षं च सायकैः
पताकां चक्रगोप्तारौ सर्वोपकरणानि च
व्यधमल्लाघवात्तच्च ददृशे नास्य कश्चन
cakre yugeṣāṃ tūṇīrān anukarṣaṃ ca sāyakaiḥ
patākāṃ cakragoptārau sarvopakaraṇāni ca
vyadhamallāghavāttacca dadṛśe nāsya kaścana
- 7
स पपात क्षितौ क्षीणः प्रविद्धाभरणाम्बरः
वायुनेव महाचैत्यः संभग्नो ऽमिततेजसा
अनुगाश्चास्य वित्रस्ताः प्राद्रवन्सर्वतोदिशम्
sa papāta kṣitau kṣīṇaḥ praviddhābharaṇāmbaraḥ
vāyuneva mahācaityaḥ saṃbhagno 'mitatejasā
anugāścāsya vitrastāḥ prādravansarvatodiśam
- 8
आर्जुनेः कर्म तद्दृष्ट्वा प्रणेदुश्च समन्ततः
नादेन सर्वभूतानि साधु साध्विति भारत
ārjuneḥ karma taddṛṣṭvā praṇeduśca samantataḥ
nādena sarvabhūtāni sādhu sādhviti bhārata
- 9
शल्यभ्रातर्यथारुग्णे बहुशस्तस्य सैनिकाः
कुलाधिवासनामानि श्रावयन्तो ऽर्जुनात्मजम्
śalyabhrātaryathārugṇe bahuśastasya sainikāḥ
kulādhivāsanāmāni śrāvayanto 'rjunātmajam
- 10
अभ्यवर्तन्त संक्रुद्धा विविधायुधपाणयः
रथैर् अश्वैर्गजैश्चान्ये पादातैश्च बलोत्कटाः
abhyavartanta saṃkruddhā vividhāyudhapāṇayaḥ
rathair aśvairgajaiścānye pādātaiśca balotkaṭāḥ
- 11
बाणशब्देन महता खुरनेमिस्वनेन च
हुंकारैः क्ष्वेडितोत्क्रुष्टैः सिंहनादैः सगर्जितैः
bāṇaśabdena mahatā khuranemisvanena ca
huṃkāraiḥ kṣveḍitotkruṣṭaiḥ siṃhanādaiḥ sagarjitaiḥ
- 12
ज्यातलत्रस्वनैर् अन्ये गर्जन्तो ऽर्जुननन्दनम्
ब्रुवन्तश्च न नो जीवन्मोक्ष्यसे जीवताम् इति
jyātalatrasvanair anye garjanto 'rjunanandanam
bruvantaśca na no jīvanmokṣyase jīvatām iti
- 13
तांस्तथा ब्रुवतो दृष्ट्वा सौभद्रः प्रहसन्न् इव
यो यः स्म प्राहरत्पूर्वं तं तं विव्याध पत्रिभिः
tāṃstathā bruvato dṛṣṭvā saubhadraḥ prahasann iva
yo yaḥ sma prāharatpūrvaṃ taṃ taṃ vivyādha patribhiḥ
- 14
संदर्शयिष्यन्न् अस्त्राणि चित्राणि च लघूनि च
आर्जुनिः समरे शूरो मृदुपूर्वम् अयुध्यत
saṃdarśayiṣyann astrāṇi citrāṇi ca laghūni ca
ārjuniḥ samare śūro mṛdupūrvam ayudhyata
- 15
वासुदेवाद् उपात्तं यद्यद् अस्त्रं च धनंजयात्
अदर्शयत तत्कार्ष्णिः कृष्णाभ्याम् अविशेषयन्
vāsudevād upāttaṃ yadyad astraṃ ca dhanaṃjayāt
adarśayata tatkārṣṇiḥ kṛṣṇābhyām aviśeṣayan
- 16
दूरम् अस्यन्गुरुं भारं साधयंश्च पुनः पुनः
संदधद्विसृजंश्चेषून्निर्विशेषम् अदृश्यत
dūram asyanguruṃ bhāraṃ sādhayaṃśca punaḥ punaḥ
saṃdadhadvisṛjaṃśceṣūnnirviśeṣam adṛśyata
- 17
चापमण्डलम् एवास्य विस्फुरद्दिक्ष्वदृश्यत
तमो घ्नतः सुदीप्तस्य सवितुर्मण्डलं यथा
cāpamaṇḍalam evāsya visphuraddikṣvadṛśyata
tamo ghnataḥ sudīptasya saviturmaṇḍalaṃ yathā
- 18
ज्याशब्दः शुश्रुवे तस्य तलशब्दश्च दारुणः
महाशनिमुचः काले पयोदस्येव निस्वनः
jyāśabdaḥ śuśruve tasya talaśabdaśca dāruṇaḥ
mahāśanimucaḥ kāle payodasyeva nisvanaḥ
- 19
ह्रीमान् अमर्षी सौभद्रो मानकृत्प्रियदर्शनः
संमिमानयिषुर्वीरान् इष्वासांश्चाप्ययुध्यत
hrīmān amarṣī saubhadro mānakṛtpriyadarśanaḥ
saṃmimānayiṣurvīrān iṣvāsāṃścāpyayudhyata
- 20
मृदुर्भूत्वा महाराज दारुणः समपद्यत
वर्षाभ्यतीतो भगवाञ्शरदीव दिवाकरः
mṛdurbhūtvā mahārāja dāruṇaḥ samapadyata
varṣābhyatīto bhagavāñśaradīva divākaraḥ
- 21
शरान्विचित्रान्महतो रुक्मपुङ्खाञ्शिलाशितान्
मुमोच शतशः क्रुद्धो गभस्तीन् इव भास्करः
śarānvicitrānmahato rukmapuṅkhāñśilāśitān
mumoca śataśaḥ kruddho gabhastīn iva bhāskaraḥ
- 22
क्षुरप्रैर्वत्सदन्तैश्च विपाठैश्च महायशाः
नाराचैर् अर्धनाराचैर्भल्लैर् अज्ञलिकैर् अपि
kṣuraprairvatsadantaiśca vipāṭhaiśca mahāyaśāḥ
nārācair ardhanārācairbhallair ajñalikair api
- 23
अवाकिरद्रथानीकं भारद्वाजस्य पश्यतः
ततस्तत्सैन्यम् अभवद्विमुखं शरपीडितम्
avākiradrathānīkaṃ bhāradvājasya paśyataḥ
tatastatsainyam abhavadvimukhaṃ śarapīḍitam

