21 shlokas
- 1
संजय उवाच
तस्मिंस्तथा वर्तमाने कर्णराक्षसयोर्मृधे
अलायुधो राक्षसेन्द्रो वीर्यवान् अभ्यवर्तत
saṃjaya uvāca
tasmiṃstathā vartamāne karṇarākṣasayormṛdhe
alāyudho rākṣasendro vīryavān abhyavartata
- 2
महत्या सेनया युक्तः सुयोधनम् उपागमत्
राक्षसानां विरूपाणां सहस्रैः परिवारितः
नानारूपधरैर्वीरैः पूर्ववैरम् अनुस्मरन्
mahatyā senayā yuktaḥ suyodhanam upāgamat
rākṣasānāṃ virūpāṇāṃ sahasraiḥ parivāritaḥ
nānārūpadharairvīraiḥ pūrvavairam anusmaran
- 3
तस्य ज्ञातिर्हि विक्रान्तो ब्राह्मणादो बको हतः
किर्मीरश्च महातेजा हिडिम्बश्च सखा तथा
tasya jñātirhi vikrānto brāhmaṇādo bako hataḥ
kirmīraśca mahātejā hiḍimbaśca sakhā tathā
- 4
स दीर्घकालाध्युषितं पूर्ववैरम् अनुस्मरन्
विज्ञायैतन्निशायुद्धं जिघांसुर्भीमम् आहवे
sa dīrghakālādhyuṣitaṃ pūrvavairam anusmaran
vijñāyaitanniśāyuddhaṃ jighāṃsurbhīmam āhave
- 5
स मत्त इव मातङ्गः संक्रुद्ध इव चोरगः
दुर्योधनम् इदं वाक्यम् अब्रवीद्युद्धलालसः
sa matta iva mātaṅgaḥ saṃkruddha iva coragaḥ
duryodhanam idaṃ vākyam abravīdyuddhalālasaḥ
- 6
विदितं ते महाराज यथा भीमेन राक्षसाः
हिडिम्बबककिर्मीरा निहता मम बान्धवाः
viditaṃ te mahārāja yathā bhīmena rākṣasāḥ
hiḍimbabakakirmīrā nihatā mama bāndhavāḥ
- 7
परामर्शश्च कन्याया हिडिम्बायाः कृतः पुरा
किम् अन्यद्राक्षसान् अन्यान् अस्मांश्च परिभूय ह
parāmarśaśca kanyāyā hiḍimbāyāḥ kṛtaḥ purā
kim anyadrākṣasān anyān asmāṃśca paribhūya ha
- 8
तम् अहं सगणं राजन्सवाजिरथकुञ्जरम्
हैडिम्बं च सहामात्यं हन्तुम् अभ्यागतः स्वयम्
tam ahaṃ sagaṇaṃ rājansavājirathakuñjaram
haiḍimbaṃ ca sahāmātyaṃ hantum abhyāgataḥ svayam
- 9
अद्य कुन्तीसुतान्सर्वान्वासुदेवपुरोगमान्
हत्वा संभक्षयिष्यामि सर्वैर् अनुचरैः सह
निवारय बलं सर्वं वयं योत्स्याम पाण्डवान्
adya kuntīsutānsarvānvāsudevapurogamān
hatvā saṃbhakṣayiṣyāmi sarvair anucaraiḥ saha
nivāraya balaṃ sarvaṃ vayaṃ yotsyāma pāṇḍavān
- 10
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हृष्टो दुर्योधनस्तदा
प्रतिपूज्याब्रवीद्वाक्यं भ्रातृभिः परिवारितः
tasya tadvacanaṃ śrutvā hṛṣṭo duryodhanastadā
pratipūjyābravīdvākyaṃ bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ
- 11
त्वां पुरस्कृत्य सगणं वयं योत्स्यामहे परान्
न हि वैरान्तमनसः स्थास्यन्ति मम सैनिकाः
tvāṃ puraskṛtya sagaṇaṃ vayaṃ yotsyāmahe parān
na hi vairāntamanasaḥ sthāsyanti mama sainikāḥ
- 12
एवम् अस्त्विति राजानम् उक्त्वा राक्षसपुंगवः
अभ्ययात्त्वरितो भीमं सहितः पुरुषाशनैः
evam astviti rājānam uktvā rākṣasapuṃgavaḥ
abhyayāttvarito bhīmaṃ sahitaḥ puruṣāśanaiḥ
- 13
दीप्यमानेन वपुषा रथेनादित्यवर्चसा
तादृशेनैव राजेन्द्र यादृशेन घटोत्कचः
dīpyamānena vapuṣā rathenādityavarcasā
tādṛśenaiva rājendra yādṛśena ghaṭotkacaḥ
- 14
तस्याप्यतुलनिर्घोषो बहुतोरणचित्रितः
ऋक्षचर्मावनद्धाङ्गो नल्वमात्रो महारथः
tasyāpyatulanirghoṣo bahutoraṇacitritaḥ
ṛkṣacarmāvanaddhāṅgo nalvamātro mahārathaḥ
- 15
तस्यापि तुरगाः शीघ्रा हस्तिकायाः खरस्वनाः
शतं युक्ता महाकाया मांसशोणितभोजनाः
tasyāpi turagāḥ śīghrā hastikāyāḥ kharasvanāḥ
śataṃ yuktā mahākāyā māṃsaśoṇitabhojanāḥ
- 16
तस्यापि रथनिर्घोषो महामेघरवोपमः
तस्यापि सुमहच्चापं दृढज्यं बलवत्तरम्
tasyāpi rathanirghoṣo mahāmegharavopamaḥ
tasyāpi sumahaccāpaṃ dṛḍhajyaṃ balavattaram
- 17
तस्याप्यक्षसमा बाणा रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः
सो ऽपि वीरो महाबाहुर्यथैव स घटोत्कचः
tasyāpyakṣasamā bāṇā rukmapuṅkhāḥ śilāśitāḥ
so 'pi vīro mahābāhuryathaiva sa ghaṭotkacaḥ
- 18
तस्यापि गोमायुबडाभिगुप्तो बभूव केतुर्ज्वलनार्कतुल्यः
स चापि रूपेण घटोत्कचस्य श्रीमत्तमो व्याकुलदीपितास्यः
tasyāpi gomāyubaḍābhigupto babhūva keturjvalanārkatulyaḥ
sa cāpi rūpeṇa ghaṭotkacasya śrīmattamo vyākuladīpitāsyaḥ
- 19
दीप्ताङ्गदो दीप्तकिरीटमाली बद्धस्रगुष्णीषनिबद्धखड्गः
गदी भुशुण्डी मुसली हली च शरासनी वारणतुल्यवर्ष्मा
dīptāṅgado dīptakirīṭamālī baddhasraguṣṇīṣanibaddhakhaḍgaḥ
gadī bhuśuṇḍī musalī halī ca śarāsanī vāraṇatulyavarṣmā
- 20
रथेन तेनानलवर्चसा च विद्रावयन्पाण्डववाहिनीं ताम्
रराज संख्ये परिवर्तमानो विद्युन्माली मेघ इवान्तरिक्षे
rathena tenānalavarcasā ca vidrāvayanpāṇḍavavāhinīṃ tām
rarāja saṃkhye parivartamāno vidyunmālī megha ivāntarikṣe
- 21
ते चापि सर्वे प्रवरा नरेन्द्रा महाबला वर्मिणश्चर्मिणश्च
हर्षान्विता युयुधुस्तत्र राजन्समन्ततः पाण्डवयोधवीराः
te cāpi sarve pravarā narendrā mahābalā varmiṇaścarmiṇaśca
harṣānvitā yuyudhustatra rājansamantataḥ pāṇḍavayodhavīrāḥ

